EN
TR
Tarihte egemen gücün buyruğu ya da fermanı şeklinde ortaya çıkan anayasalar, demokrasinin…
Bu bölümde anayasa, kurucu iktidar, egemenlik ve meşruiyet kavramlarını anlatacağız.…
I. Anayasa Kavramının Tanımı
A. Anayasanın Etimolojik Kökeni
Anayasa kelimesi Latince’de constituere fiilinden türemiştir. “Kurma” anlamına gelen fiil con ve…
Bu farklı anlamlar arasında sayılan “oluşum” ve “kuruluş”, siyasi bir anlam taşımaktadır.
II. Abdülhamit döneminde kabul edilerek yürürlüğe giren ve Osmanlı İmparatorluğu’nun…
B. Anayasanın Anlamı
Siyasi düşünceler tarihinde siyasal iktidarın sınırlandırılması fikri liberal felsefeyle…
Demokratik sistemlerde anayasa, bireyin temel hak ve özgürlüklerini koruma altına…
Kenneth C. Wheare, anayasayı tanımlarken biri geniş diğeri dar iki tanım yapmaktadır.…
Genel anlamda siyasal iktidarın sınırlandırılması, özel anlamda ise sınırlandırılmış…
“Devletin çeşitli kurumlarının görevlerini, yetkilerini ve işlevlerini oluşturmaya çalışan, onlar arasındaki ilişkileri düzenleyen ve devlet ile birey arasındaki ilişkiyi tarif eden, yazılı ve yazılı olmayan bir kurallar dizisidir.”(8)…
Anayasaların zaman içinde taşımak zorunda oldukları yük fazlalaştıkça onların kavramsal…
Kubalı’ya göre, şekli anlamda anayasa ise içerdiği hükümlerin mahiyeti önemli olmaksızın, normal yasalardan farklı şekil şartlarına riayet edilerek hazırlanan ve anayasa ismini alan kanundur.(10)…
Sonuç olarak, maddi ve şekli anlamda anayasa tanımları birleştirildiğinde, normlar hiyerarşisinde en üst basamakta bulunan ve diğer kanunlardan daha zor şekilde değiştirilebilen, devlet organlarının kuruluşunu ve işleyişini belirleyen, bireyin temel hak ve özgürlüklerini koruma altına alan kurallar bütünü anayasadır şeklinde bir tanım yapılabilir.…
II. Anayasanın Önemi ve Amaçları
II. Dünya Savaşı sonrası Batıda yeni kurulan veya yeniden oluşum sürecine giren devletler,…
Anayasa kavramının içerdiği anlamın yukarıda anlatıldığı şekilde zaman içinde değişmesi…
Wheare, modern anayasaların dört amacının olduğundan bahsetmektedir. Yazara göre,…
Wheare’nın sıraladığı anayasanın amaçlarında ikinci sırada halka değişiklik yapılmadan…
Wheare’nın anayasaya yüklediği üçüncü amaç siyasi sistemlerle ilgilidir. Yazara göre,…
Wheare, anayasanın dördüncü ve son amacını birey veya topluluk haklarını güvence…
Wheare’nın bahsettiği anayasanın amaçları sıralamasının paralelinde, fakat daha farklı…
A. Siyasal İktidarın Sınırlandırılması
Anayasa ve anayasacılığın birinci amacı siyasal iktidarı sınırlandırmaktır.(15)…
Siyasal iktidar halkın rızasına dayanan demokratik bir seçimle iktidara gelmiş olabilir;…
Siyasal iktidarın sınırlandırılması bağlamında anayasacılık şekli bir anayasacılık…
1. Anayasalı Devlet
Günümüz dünyasında politik sistemlerin kendilerini var eden bir anayasaya sahip olması…
Anayasalı devlette sistematik bir şekilde kaleme alınmış ve yürürlüğe girmiş bir…
2. Anayasal Devlet
Anayasal devlet sadece anayasaya sahip bir devlet demek değildir ve çok daha geniş…
Anayasal demokratik devletlerde, siyasal iktidar anayasa ile hukuken sınırlıdır.…
Anayasal demokratik devletlerde, siyasal iktidar sadece hukuken sınırlandırılmış…
Anayasal devleti açıklayan diğer bir kavram hukuk devletidir. Hukuk devleti, insan…
“Anayasal devlet devletin hukukla bağlı bir devlet olarak, hukuk devleti olarak kurulması gereğini ifade eder. Dolayısıyla, ‘anayasal devlet’ ile ‘hukuk devletinin’ amacı temelde aynıdır. Hukuk devleti ilkesi, siyasal iktidarın önceden belli edilmiş, açık ve genel yasalara göre kullanılmasını öngörür. Bu anlamda hukuk devleti, esas itibariyle ‘hukuki-teknik’ bir kavram değil, siyasi bir idealdir, yani siyasi sistemin belli bir şekilde kurulmasını öngörür. Öte yandan, hukuk devleti ilkesi anayasacılığın bir gereği olduğu kadar, anayasacılığın arkasında yatan temel düşüncelerden de biridir.”(25)…
Anayasal devlet kavramını geniş anlamda çoğulcu demokrasi kavramıyla eşit düşünmek…
Kısaca, gerek sınırlı devlet, gerek hukuk devleti ve gerekse çoğulcu demokrasi kavramlarıyla…
B. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması
Anayasa ve anayasacılığın ikinci amacı, bireyin temel hak ve özgürlüklerini siyasal…
Örneğin, Türkiye’de yürürlükte olan 1982 Anayasasının ikinci kısmı ‘Temel Haklar…
Anayasaların temel hak ve özgürlükleri güvence altına alması, temel hakların tamamen…
Türkiye’de hak ve özgürlüklere getirilen genel sınırlamalar ilk defa 1961 Anayasası…
“Temel hak ve hürriyetler, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak ancak kanunla sınırlanabilir. Kanun, kamu yararı, genel ahlâk, kamu düzeni, sosyal adalet ve millî güvenlik gibi sebeplerle de olsa bir hakkın ve hürriyetin özüne dokunamaz” …
