Bentham başlangıçta ve hatta 60 yaşına kadar sadece hukuk alanında reformlarla ilgilendi.…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Birinci Bölüm
FAYDACILIK
I. Faydacılık Kuramına Dair
Faydacı yaklaşımlar XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren İngiltere’de egemen bir…
Faydacıların toplum felsefesi, en çok sayıda insanın, en çok mutluluğu ilkesi (fayda ilkesi)…
Bentham 1829’da diğer kuramlarına paralel bir içeriğe sahip ruhbilim üzerine Analysis of the Phenomens of the Human Mind (İnsan…
Mill’i faydacı yaklaşımla Felsefi Radikallerden olan babası James Mill tanıştırmıştır.…
Bentham’ın Faydacılık kuramının temel önermelerinin bulunduğu eser 1776 yılında yayınladığı…
John Stuart Mill bu dönemde Utilitarianism (Faydacılık, 1863) adlı eserini…
XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren faydacılık etkinliğini kaybetmeye başlar.
En basit tanımıyla faydacılık, ahlak bakımından doğru eylemin, bir toplumun üyelerine…
“1. “refahçılık”: bir durumun iyiliğinin sadece o duruma ilişkin fayda bilgisinin bir fonksiyonu olması gerektiği koşulu. 2. “toplam sıralama”: herhangi bir duruma ilişkin fayda bilgisinin sadece o durumdaki bütün faydaların toplamına bakılarak değerlendirilmesi koşulu.…
3. “sonuççuluk”: eylemler, kurumlar, saikler, kurallar vb. değişik düzeylerde her seçişin, bunu sonucu olarak ortaya çıkacak durumun iyiliği temelinde kararlaştırılması koşulu.(12)…
Faydacılığı çekici kılan seküler olmasıdır. Herhangi bir metafizik unsura dayanmaz.…
Başlangıçtan itibaren faydacılık, yoksulların acılarıyla yakından ilgilenmiştir.…
XIX. yüzyılda Anglo-Amerikan ekonomileri fayda kavramına dayanıyordu. Fakat refah…
Faydacılık, dış dünyanın insan duyularına etkilerine önem vermiştir. Bazı algılar…
Faydacı yaklaşım hukukun gerçek ödevinin toplumda en büyük mutluluğu sağlamak olduğunu…
“Fakat adalet, adaletten ne anlamalıyız: ve neden adalet değil de, mutluluk olmasın? Mutluluğun ne olduğunu herkes bilir, çünkü hazzın ve acının ne olduğunu herkes bilir. Fakat adaletin ne olduğu – her olayda tartışmanın temel konusudur. Mutluluğun bir aracı olmaktan daha başka adalet kelimesinin anlamı ne olabilir, neye göre yetkilendirilebilir.”(19)…
Genel olarak hukukun içinde ahlaki değerler taşıdığı, kuramcılar ve uygulamacılar…
Faydacılık, herhangi bir hükümet uygulamasının ya da ahlaki ilkenin doğruluğunun…
Faydacılığı ayırt etmede önemli bir unsur da “hak” gibi kategorik ve kalıcı bir olguya…
Faydacı yaklaşım, bireylerin refah düzeyinin birincil ahlaki ilke olduğunu söyleyen…
Klasik faydacılara göre içeriği belirsiz adalet anlayışları mutluluğu takip etmede…
Bir faydacı olarak Henry Sidgwick adalet ve fayda kavramlarının çatışması durumuyla…
“Açıktır ki aynı sayıda kişiye aynı miktarda mutluluğun dağıtımın çok çeşitli yolları vardır; buna göre, sırayla, faydacılara göre doğru davranışın kriteri mümkün olduğunca eksiksiz olabilmesi için, bu yollardan hangisinin tercih edileceğini bilmeliyiz. … Şimdi Faydacı formül bu soruya bir cevap sağlamıyor görünüyor: en azından en büyük mutluluğu arama ilkesine bütününde bu mutluluğun Adil veya Haklı dağıtımıyla ilgili bazı ilkeler eklemek zorundayız. Faydacıların gizli veya açık olarak benimsedikleri ilke saf (pure) eşitliktir …”(27)…
Burada Sidgwick’in hatası, vurguladığı şeyin fayda ilkesinin küçük bir kusurunu kapatan…
Bir faydacı için insanlar sadece bireysel mutlulukları peşinde olan rasyonel (akıllı)…
Faydacılığın içsel-sezgisel doğrularla çeliştiğini şöyle bir örnekle açıklamak mümkün.…
Tüm bu çürütücü örneklere karşılık faydacılık gücünü çok fazla yitirmemektedir, çünkü…
II. Jeremy Bentham (1748-1832)
İngiliz Faydacı Okulu’nun en önde gelen düşünürü Jeremy Bentham’ın asıl önemi İngiliz…
XIX. yüzyıl boyunca siyasal ve hukuksal sistemin geliştirilmesinde güçlü bir etki…
Bentham’ın faydacı görüşlerinin İngiltere’den başlayarak karşılık bulması, toplumun…
Bentham toplumsal faydayı azaltan bir problem olarak gördüğü yoksulluk sorununa “yoksulluk…
A. Bentham’ın Ahlak Kuramı
Bentham, haz ve acının insan davranış ve düşüncelerinin temeli olduğunu belirtir.…
Bentham fayda kavramını şöyle tanımlar: …
“Fayda sözcüğüyle yarar, avantaj, haz, iyi veya mutluluk (bütün bunlar burada aynı şeyi ifade eder) üretme veya (bu da aynı anlamı taşır) çıkar söz konusu olan kesime zarar, acı, kötülük gelmesini veya bu kesimin mutsuz olmasını önleme eğilimi olan her hangi bir objedeki özellik kast edilir: eğer bu kesim toplum ise, toplumun mutluluğu; eğer belli bir birey ise o bireyin mutluluğu.”(45)…
“Bir şeyin, bir kötülükten korunmak veya bir iyilik sağlamak yolundaki eğilimini veya özelliğini dile getirir. Kötülük; acı, ıstırap veya ıstırap sebebidir. İyilik ise, haz veya haz sebebi… Bir bireyin çıkarına veya faydasına uygun olan, kendi toplam refahını arttırmaya yönelendir. Bir topluluğun çıkarına veya faydasına uygun olan ise, [topluluğu] oluşturan bireylerin toplam refahını arttırmaya yönelendir.”(46)…
