Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
C.Culpa (İhmal)
Culpa’nın kökeni sculpere fiilidir. Sculpere ise, kesmek, ihlal etmek, hata, ayıp anlamına gelmektedir.…
Suç, kabahat, ayıplanan davranış anlamında kullanılan culpa kavramı ilk olarak Roma ceza hukukunda ortaya çıkmıştır. Az sayıda da olsa, Klasik Hukuk Dönemi’nin sonlarında meydana getirilmiş olan eserlerde de kamu ve ceza hukukuna ilişkin anlamında kullanıldığı bilinmektedir…
Sözleşmesel sorumluluğun bir ölçütü olarak kullanılan culpa, zararlı ve hukuka aykırı sonucu istememekle birlikte, söz konusu sonucun ortaya çıkmasına engel olmak için alınabilecek önlemlerin alınmamasıdır.Culpa, Cumhuriyet Dönemi’nin sonlarından itibaren ihmal anlamında kullanılmaya başlanmıştır.…
Culpa’nın Klasik Hukuk Dönemi’ndeki anlamı ile Iustinianus Dönemi’ndeki anlamı birbirinden farklıdır. Iustinianus…
Klasik Hukuk Dönemi’nde culpa üç şekilde karşımıza çıkmaktadır. İlki neglegere…
Klasik Hukuk Dönemi’nde sözleşmeden doğan sorumluluk alanında culpa debitoris…
D. 45.1.91 pr (Paul 17 ad Plautium):…
“…quia qui dari promisit, ad dandum, non faciendum tenetur.”…
D. 45.1.91 pr (Paul 17 ad Plautium):…
“…Dare (verme) borcu ile vaad eden kişi, mülkiyeti nakletmekle yükümlüdür, facere (yapma) ile yükümlü değildir.”…
Metinde bir kölenin verilmesine ilişkin yapılan stipulatio’da temerrüt olmamasına rağmen kölenin ölümü nedeniyle teslim edilememesi durumu incelenmiştir. Paulus’a…
Köle teslim edilmediği takdirde devir yükümlülüğü yerine getirilmez. Vaadedenin sorumlu…
İhmal halinde kasıttan farklı olarak hukuka aykırılık niyeti söz konusu değildir.…
D. 9.2.31’de Klasik Öncesi Hukuk Dönemi’nde yaşamış olan Q. Mucius Scaevola’nın…
D. 9.2.31 (Paulus 10 ad sab.):…
“Si putator ex arbore ramum cum deiceret vel machinarius hominem praetereuntem occidit, ita tenetur, si is in publicum decidat nec ille proclamavit, ut casus eius evitari possit. sed Mucius etiam dixit, si in privato idem accidisset, posse de culpa agi: culpam autem esse, quod cum a diligente provideri poterit, non esset provisum aut tum denuntiatum esset, cum periculum evitari non …
D. 9.2.31. (Paulus 10 ad sab.):…
“Eğer bir ağaç budayıcısı bir ağaç dalını aşağıya düşürürse ya da bir işçi ve gelip geçen bir köleyi öldürürse, kamuya ait yola düşmüşse ve kazayı önlemek için bağırmamışsa sorumludur. Ancak Mucius şöyle der; eğer özel alanda meydana gelseydi, ihmal yüzünden dava açılırdı. Dikkatli bir insanın öngörebileceğinin öngörülememesi yahut tehlike önlenebilecekken zamanında uyarmama, ihmaldir. Bu anlayışa göre, kamusal alanda ya da özel alanda meydana gelmiş olması fark etmez. Kaldı ki; sık sık özel alandan geçilmektedir. Eğer ki; başka geçiş yoksa sadece kasıttan sorumlu olur, yani oradan geçtiğini gördüğü birisinin üzerine bir şey düşürmemesi gerekir. Nitekim oradan birinin geçebileceğini tahmin edemeyenin ihmalinden söz edilemez.”…
Veteres’lerin son temsilcilerinden olan Alfenus’a…
D. 19.2.30.2 (Alfenus 3 Dig. a paulo epit.):…
“Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset, consulebat de actione. respondit vel lege aquilia vel ex locato recte eum agere, sed lege aquilia tantum cum eo agi posse, qui tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi.”…
D. 19.2.30.2 (Alfenus 3 Dig. a paulo epit.):…
“Belirli ağırlıkta yük taşımak için bir katır kiralandığında, kiralayan tarafından daha fazla yük yüklenerek hayvan hasara uğratılırsa açılacak davalar hakkında şunlar söylenmiştir: Lex Aquilia ve actio locati davaları söz konusudur. Fakat Lex Aquilia davası hayvanı kim idare ediyorsa ona karşı açılır. Eğer üçüncü bir kişi tarafından hayvan incitilmişse actio locati davası da kiralayan kişiye (conductor) karşı açılır.”…
Klasik Hukuk Dönemi’nde culpa biliniyor olmasına rağmen yaygın olarak custodia sorumluluğu…
Culpa’nın dolus’u dışarıda bırakacak şekilde ve dar anlamda ihmal olarak kullanıldığı dönem Klasik Sonrası Hukuk Dönemi’dir. Öncesinde yukarıda açıklandığı üzere dolus’u…
Kusur sorumluluğunun esas prensip olarak kabul edildiği Iustinianus Dönemi’nde sözleşmesel sorumluluk alanında kural olarak borçlu kusurun tüm derecelerinden sorumlu tutulmuştur. Bu durum omnis culpa…
Hukukun gerekli gördüğü standart davranış kurallarına uygun davranmamak olarak tanımlayabileceğimiz…
D. 24.3.24.5 (Ulpianus 33 ad ed.):…
“Si maritus saevus in servos dotales fuit, videndum, an de hoc possit conveniri. et si quidem tantum in servos uxoris saevus fuit, constat eum teneri hoc nomine: si vero et in suos est natura talis, adhuc dicendum est immoderatam eius saevitiam hoc iudicio coercendam: quamvis enim diligentiam uxor eam demum ab eo exigat, quam rebus suis exiget, nec plus possit, attamen saevitia, quae in propriis culpanda est, in alienis coercenda est, hoc est in dotalibus.…
4.Custodia Sorumluluğunun Ölçütü Olarak Fayda ve Menfaat (Utilitas) İlkesi
1.Culpa Lata (Ağır İhmal)
EN
TR
