Yeni İş Mahkemeleri Kanunu Üzerine

İkinci Fıkra: Maddenin ikinci fıkrasında davalının birden fazla olması halinde, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir. Bu fıkra anlamı olmayan gereksiz ve usûl hukukunun temel kurumlarını bilmemekten kaynaklanan bir hükümdür. Çünkü, bu hüküm genel yetki kuralının özel bir halidir. Zaten genel yetki kuralına aslında gerekli olmadığı halde atıf yapılmışken, bir de onun özel halinin tekrar belirtilmesi, faydasız, hatta karışıklığa sebep olacak niteliktedir. Madde gerekçesinde neden bu hükme ihtiyaç duyulduğu belirtilmemiştir. Dikkat edilirse HMK 6 ilâ 9. maddeler arasındaki hükümlerde, genel yetki ve buna ilişkin özel durumlar düzenlenmiştir. Bu çerçevede HMK m. 7, davalının birden fazla olması halinde genel yetkinin nasıl anlaşılacağı ve bunun kötüye kullanılmasının sonuçlarını belirtmektedir. Bu hükmün sadece 1. fıkrasının ilk cümlesi 7036 sayılı Kanuna alınmış, diğer kısımları alınmamıştır. Oysa bu hüküm bir bütündür. Diğer fıkralar alınmadığına göre, eğer ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme varsa (örneğin işin veya işlemin yapıldığı yer ya da iş kazasında kazanın meydana geldiği yer), HMK m. 7/1, c. 2 uygulanmayacak mıdır? Aynı şekilde birden fazla davalının olduğu bir davada, davalılardan birini sırf başka bir mahkemeye getirmek için dava bu şekilde açılıyorsa, HMK m. 7/2’deki hüküm uygulanmayacak mıdır? Bu fıkra hiç düzenlenmeseydi HMK m. 5 ve 7036 sayılı İşMK m. 9’daki hüküm gereğince zaten HMK m. 7 tümüyle uygulama alanı bulacaktı. Bundan sonra maalesef, kanun koyucu bunu bilinçli mi tek fıkra olarak aldı, diğer fıkraları dışarda bıraktı, yoksa bilgi eksikliğinden mi kaynaklanan bilinçsiz bir sonuç mu tartışması yaşanacaktır.

Üçüncü Fıkra: Maddenin üçüncü fıkrasında ise, iş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili mahkeme olacağı kabul edilmiştir. Bu hükmün gerekçesi de maddenin tekrarından ibaret olup neden bu düzenlemeye ihtiyaç duyulduğu belirtilmemiştir. Hükmün, HMK m. 16’daki haksız fiilden doğan davalardaki özel yetkiyle (küçük bir farkla) aynı olduğu görülmektedir. Fakat bu hüküm de yine yarardan çok karışıklığa yol açacaktır. İş kazasında, örneğin işçinin işini yaptığı sırada meydana gelen bir trafik kazasında kazayı yapan üçüncü kişinin sorumluluğu ile işçi ile işveren arasındaki ilişkideki sorumluluk, hatta duruma göre sosyal güvenlik sistemi içindeki ilişkiler söz konusu olabilecektir. Burada işçinin kiminle ilişkisinde bu hüküm uygulanacaktır sorusu ortada durmaktadır. Keza iş kazalarının ve bundan kaynaklanan hukukî sorumluluğun niteliği tartışmalıdır(9)…