EN
TR
Tekâmül düşüncesinin Batı’da etkili olduğu dönem, Osmanlı Devleti’nin Batı ile ilişkilerinin,…
Teorinin Batı’da yaygınlık kazanışının hemen ardından Osmanlı Devleti’nde görünen…
Osmanlı Devleti’ne tekâmül düşüncesinin girişinin Fransa’ya dayanması, öncelikle…
1870’li yıllarda insanın yaradılışı ve evrim konusunda Ahmet Midhat Efendi’nin (1844-1912)…
Ahmet Midhat ya Fransız etkisinde kalmasından ya da aldığı tepkilerden Lamarck’ın…
Ahmet Midhat’ın özellikle Dağarcık’ta yer alan yazılarını değerlendiren Doğan, yazarın bir ikilem içerisinde olduğu fikrindedir: Evrim teorisi bağlamında çevreye uyumu benimseyen Lamarck’ın görüşlerine yer verirken, teoriyi sosyal alana taşıdığında bu defa doğal ayıklanmayı esas alan düşüncelere yer vermektedir. Doğan bunu Ahmet Midhat’ın ulaşmış olduğu kaynak eksikliğine bağlamaktadır(81)…
İkinci Meşrutiyet öncesinde tekâmül konusunda eser vermiş yahut bu konuya değinmiş…
Esasında II. Abdülhamid dönemi tekâmüle ilişkin görüşlerin çok açık bir şekilde ifade…
Ancak Abdullah Cevdet’in sosyal reformlara yönelik fikirlerini esas aldığı isim,…
II. Meşrutiyet öncesi tekâmül teorisinin görmüş olduğu direncin, bu düşüncenin pozitivist…
Bir teori olarak Darwin’in evrimi, herhangi bir bilimsel teoriye göre, oldukça fazla…
II. Meşrutiyet’in ardından evrim teorisine, materyalizme ve Darwinizme ilgi artmıştır.…
Bu dönemde Baha Tevfik ve arkadaşları Subhi Edhem, Memduh Süleyman, Edhem Necdet…
Baha Tevfik Felsefe-i Ferd’de Osmanlı’da gerçek felsefecinin Lamarck ve Lamarckizm ve…
Edhem Necdet 1913 yılında Kütüphane-i İctihad serisi kapsamında Tekâmül Kanunları adlı…
II. Meşrutiyet döneminde, içinde yer alan yazılar ile bu bahiste sözü edilmesi gereken…
Bedi Nuri’nin ayrıca İlm-i Hukuk ve Mukayese-i Kavanin Mecmuası’nda yer alan Tekâmül Kanunu adlı…
Rıza Tevfik’in (1868-1951) -kurucusu olduğu dergide değil ama- 1914 yılında yayımlamış…
Celal Nuri (1870-1939) Le Bon ve Montesquieu’nun fikirlerinden etkilenmiş, Ülken’in…
Bu bahiste son olarak zikredilebilecek yayın İstanbul Darülfünunu İctimaiyat Darülmesaisi…
Necmeddin Sadık’ın diğer bir eseri 1920 yılında, Darülfünun Edebiyat Medresesi Felsefe…
Doğan, Osmanlı-Türk modernleşmesinde pozitivist olarak ele alınan hareketin esasen…
Bazı Batılı tarihçiler, Nazzam, Cahiz, İhvan-ı Safa, Biruni ve İbn Miskeveyh gibi…
Teori ile ilgili II. Meşrutiyet dönemi yazılarının yaygınlığı ve bu yazıların içeriğine…
“Meşrutiyet yılları (1908-1914) âdeta “tekâmül” ve “terakki” kelimelerinin kötüye kullanılacak derecede gündelik basına yayıldığı bir devre idi. İçtimâî sorulara Batı düşüncesi açısından cevap vermeye kalkan yazarlar bu kelimeleri bütün kördüğümleri çözen bir sihirli anahtar gibi kullanıyorlardı. O derece ki, hiçbir felsefi tenkide ve tartışmaya tâbi tutmadan her şeyin bu evrim ve ilerleme kanunlarına bağlı olduğu bir postüla gibi kabul ediliyordu. Ayrıca evrimden anlaşılan şey, yalnız Darwin tesiri ile gelişen ve 20. yüzyıl başında hüküm sürmüş olan Spencer evrimciliği idi”(142).…
Bir önceki başlıkta Spencer’ın evrime ilişkin düşüncelerinin Darwin’in biyolojik…
Osmanlı aydınlarının tekâmül ile ilgili çalışmaları değerlendirildiğinde ulaşılabilecek…
Ülken, II. Meşrutiyet’ten sonra tam anlamıyla yaygınlık kazanabilmiş sosyal Darwinist…
Sosyal Darwinist düşünceler bu dönemde yaşamın her alanında etkisini göstermektedir.…
Sosyal Darwinist düşüncenin o gün için diğer bir etkisi de Avrupa’nın gerek medeniyet…
