World Duty Free v. Kenya davasında, hakem kurulu Kenya başkanının yaptığı yolsuzluğun Kenya’ya atfedilemeyeceğine karar vermiştir. Fakat bu dava çoğu tahkim davası gibi iki taraflı veya çok taraflı yatırım anlaşmalarına dayalı olarak açılmamış olup, devlet ve yatırımcı arasındaki yatırım sözleşmesine dayalıdır. Hakem kurulu, başkanın hukuka aykırı davranışını Kenya ve İngiliz hukukuna göre değerlendirmiş ve bu hukuklar
Crawford’a göre ise sözleşmesel sorumluluk, sözleşmeye uygulanacak hukukla ilgili bir meseledir. Devletin hukuka aykırı davranışlarından dolayı uluslararası sorumluluğunun doğması ise bir uluslararası hukuk doktrinidir. Farklı isimler altında benzer kurallar milli hukuk sistemlerinde de bulunmaktaysa da milli hukuk sistemlerinde devlet tek bir kavram olarak algılanmadığından dolayı sorumluluk devletin farklı kısımlarına dağıtılmaktadır. Uluslararası yatırım tahkiminde sözleşmesel sorumlulukla ilgili hukuki problemlere uygulanacak hukuk sözleşmeye uygulanacak hukuktur. ARSIWA kurallarının ise sözleşmesel sorumlulukla bir ilgisi bulunmamaktadır. Sıklıkla, devletin bir organı sözleşmeye taraf olduğunda sözleşmeye uyumdan devletin de sorumlu olduğu varsayılmaktadır fakat bu sözleşmeye uygulanacak hukuka göre değişiklik gösterebilecek bir husustur. Pek çok davada sözleşmeye aykırılıktan sözleşmenin tarafı olan tüzel kişi sorumlu olmaktadır. Devletin uluslararası sorumluluğuyla sözleşmesel sorumluluk arasında hiçbir ilişki bulunmamaktadır. Örneğin, yatırımcı yolsuzlukla bir sözleşme edindiyse elbette sözleşmenin geçerliliği tartışılacaktır fakat bu bağlamda ARSIWA kapsamında sorumluluk gündeme gelmeyecektir. Burada asıl sorun söz-
Crawford ile aynı görüşü paylaşan Lim’e göre; World Duty Free v. Kenya davasında…
World Duty Free v. Kenya davası, yatırım tahkimi davalarının çoğunluğunda olduğu gibi iki taraflı veya çok taraflı yatırım anlaşmasına dayalı olarak görülen bir dava olmayıp, yatırımcı ile devlet arasındaki sözleşmeye dayalı olduğu için uluslararası hukukun bir parçası olan devletlerin uluslararası sorumluluğu ilkelerinin uygulanması gerekip gerekmediği hususunda fikir ayrılıkları oluştuğu gözlenmektedir. Kanaatimizce; ARSIWA, yalnızca devletin uluslararası hukuka aykırı davranışlarından dolayı uluslararası sorumluluğa ilişkindir ve World Duty Free v. Kenya davasında…
Örneğin; ev sahibi devletin yolsuzluk savunmasının başarıyla sonuçlandığı bir diğer…
Alekhin ve Shmatenko’ya göre; tamamlanmış yolsuzluk durumunda davranışın devlete atfedilmesi içtihat ve doktrinde tartışmalıdır fakat kamu görevlisinin rüşvet talebinde bulunmasıyla birlikte yatırımcının bu talebi reddetmesi ve yolsuzluğun teşebbüs aşamasında kalması durumunda devlet bu davranıştan sorumlu olmaktadır ki EDF v. Romania kararı…
Llamzon ve Sinclair’e göre; mevcut içtihat kapsamında, şartlara göre değişmekle birlikte yolsuzlukta devletin uluslararası sorumluluğunun doğabileceği kabul edilmektedir(55)…
i. Yolsuzluktan sorumluluk ile yolsuzluk vasıtasıyla edinilmiş sözleşmeden doğan…
ii. Eğer kamu görevlisi yatırımcıya rüşvet verirse, kamu görevlisinin davranışından…
iii. Eğer kamu görevlisi yatırımcıyı rüşvet vermeye zorlarsa ve yatırımcı isteyerek…
iv. Kamu görevlisi yalnızca rüşveti kabul ederse, tartışmaya açık bir şekilde devlet…
v. Ev sahibi devlet, yolsuz davranışlara katılmayan ve bu davranışlar hakkında bilgisi…
vi. Yolsuzluğu tahkim davasında savunma olarak kullanan ev sahibi devletler, belirtilen…
