Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Sayfa 150E.Mülk Ortaklığı
Mülk ortaklığı sistemi, tasarruf finansman sözleşmelerinin mevcut halinin meşru bir…
Kurul üyeleri sistemin mülk ortaklığı kurgusunda caiz ve meşru olacağını ifade etmektedirler.…
İsmailağa fıkıh kurulu üyelerinden Fatih KALANDER ve Ahmet POLAT tasarruf…
Kalender özetle şunları söylemektedir. “Tasarruf finansman şirketlerine para vermeyi borç verme ve hibe olarak görenler vardır. Ancak borç verenler gelecekteki bir ayda diğer kişilerin kendilerine borç vermesi şartıyla borç vermektedir. Menfaati celb eden karz faizdir kuralı gereğince bu işlem bu şekilde caiz olmayacaktır. Borçta (karzda) borcu alan kişi menfaatlenecektir ancak borcu veren kişi mahz Allah için vermelidir, kendisine burada bir faide dönmemelidir. Bu manada bir borç verme problemlidir.…
Satın alınan ev o kişiye teslim edilmektedir. Akabinde kira yardımı istenmektedir. Eğer kişi kira yardımı vermek zorunda ise sahip olmuş olduğu ev için kira neden versin eğer bu bir yardım ise mecbur tutulmamalıdır.…
Bazıları verilen parayı ivazlı hibe olarak görmektedir. Fıkıhta ivazlı hibe babının sonuç itibariyle alışverişten farklı olmadığı görüyoruz. Akitlerde itibar maksadadır, lafza değil. Her ne kadar hibe lafzı kullanılmış olsa da bu ivazlıdır ve bu sonuç itibariyle alışveriştir. Bu hukuki ilişkinin (ivazlı hibe) alışverişten farkı sadece malın tesliminden önce ivazlı hibede bağlayıcılık …
Ayrıca bu paranın kuruma mı diğer ortaklara mı verildiği belirsizdir. Tasarruf finansman sistemi yer yer kadınlar arasındaki güne benzetilerek cevazı yönünde olumlu ifadeler kullanılsa dahi kadınlar arasındaki gün faaliyeti de problemlidir. Zira borç vermede menfaat var ki bu caiz olmaz”
Kalender Kasım 2019’da benzer bir soruya verdiği cevapta ise özetle şunları…
“Biz halihazırdaki tasarruf finansman sistemine fetva vermiyoruz. İsmailağa fıkıh heyeti olarak yeni bir sistem önerdik, sözleşme oluşturduk. Ancak önerdiğimiz sözleşmeye göre işleme devam edip etmediklerini bilmemekteyiz.…
Bizim önerdiğimiz sistem şirket-i mülk sistemidir. Örneğin biz on kişiyiz, birer lira para toplayıp on liraya bir mal alacağız. Bu işleri bizim yerimize yapan bir organizatör var ki bu organizatöre yapacağı işlemler için paraya hak kazanacaktır. Satın alınan mal 1/10 hisseli olacaktır. Kurum diğer iştirakçilerin vekaleti ile sırası gelene tevliye (alış fiyatı veya maliyet üzerine kâr koymadan yapılan satış sözleşmesi
İsmailağa Fıkıh Kurulu üyelerinden Ahmet POLAT da tasarruf finansman sistemine dair gelen sorulara cevaben; gün sistemini tema alanlara, borç sistemini tema alanlara, şartlı hibe sistemini tema alanlara, azalan ortaklığı tema alanlara fetva vermediklerini ifade etmiştir.…
Ahmet POLAT bir başka açıklamasında ise halihazırdaki sistemi caiz olarak görmemektedir. Sistem içindeki kira yardımı ve joker sistemi de sıkıntılı olduğunu ifade etmektedir. Bu sistemin ancak şirket-i mülk sistemi temelinde caiz olabileceğini ifade etmiştir. Şirket-i mülk sisteminde hareket edilirse, organizatör firma (tasarruf finansman şirketi) alım satın için iştirakçilerin vekili konumda olacaktır. Her ay hisseli bir şekilde bir mal alınacak. Kurada sırası gelene kişiye de kendinin hissesi ilaveten, kalan hisseler organizatör firma tarafından vekil sıfatıyla satılacaktır. Evi alan evin tamamına sahip olacak, gruptaki diğer iştirakçilere karşı aldığı hisselere mukabil vadeli olarak borçlanmış olacaktır. Ancak bu sistemde vadeli olarak satılan bir malı peşine çeviremeyeceğinden ötürü sistemden çıkma durumunda geri ödeme de vadeli olarak yapılacaktır. Organizasyon ücreti nispi olacaktır. Joker durumunda ise organizatör firma joker olarak sisteme girer de kura kendisine çıktığı zaman mal almazsa sistem yine caiz olmayacaktır.Kurul, şirket-i mülk sistemini “katılan iştirakçilerin birbirlerine karz (borç) verdiği ya da şartlı hibede bulunduğu bir sistemin aksine içerisinde olan katılımcıların, bir malda ortak bir paydaya sahip olduğu ve yapılan ödemelerin ortak bir mal alınması için kurulan bir sistem”…
D.Azalan Ortaklık (el-müşâreketü’l-mütenâkısa)
F.Karma/Mürekkep Akit
EN
TR
