Yolsuzluğun Milletlerarası Ticari Tahkim Anlaşmasına Etkisi

ICC’nin 1994 tarih ve 6497 numaralı davasında hakem heyeti, davalı-müteahhidin Orta Doğu ülkesi X’le bir inşaat sözleşmesi akdetmesine destek olan davacı-danışmanın niteliği açıkça belirtilmeyen olağanüstü hizmetleri karşılığında yüzde 33,33 gibi son derece sıra dışı bir komisyon almasını öngören anlaşmayı incelemiştir. Davacı, anlaşma kapsamında hak ettiği komisyon alacaklarını tahsil edememesi nedeniyle anılan tahkim davasını başlatmıştır. Davalı ise söz konusu anlaşma da dahil olmak üzere davacıyla yaptıkları tüm anlaşmaların amacının Orta Doğu ülkesi X’teki kamu görevlilerine rüşvet vermek olduğunu iddia etmiştir. Davalı, davacıya ait şirketler grubu yapısının şeffaf olmadığını, bu durumun, davacıya ait şirketler grubundaki kimi şirketlerden bazı kamu görevlilerinin maddi fayda sağladığının bir işareti olabileceğini belirt-

ICC’nin 1998 tarih ve 8891 numaralı davasında hakem heyeti, davacı-danışman ile X ülkesine ihracat yapan davalı arasında akdedilen danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığı incelemiştir. Söz konusu danışmanlık sözleşmesine göre davacı, davalının daha önce X ülkesiyle akdetmiş olduğu iki ayrı sözleşmede davalı lehine ücret artışının sağlanması için destek verecekti. Davacı, sözleşmede kararlaştırılan danışmanlık ücretini tahsil edememesi nedeniyle anılan tahkim davasını başlatmıştır. Davalı ise davaya konu sözleşmenin konusunun yolsuzluk teşkil ettiğini öne sürerek sözleşmenin geçersizliğine karar verilmesini talep etmiştir. Hakem heyeti, davacının gerçekleştirmiş olduğu danışmanlık faaliyetlerine ilişkin yeterli delilleri sunamaması, çok kısa bir süre görev almasına rağmen istenilen ücret artışını sağlayabilmesi, sözleşme ediminin başarı ücreti olarak kararlaştırılmış olması ve sözleşmede davacının faaliyetlerine oranla yüzde 18,5 gibi yüksek bir ücret belirlenmesi şeklindeki dört adet kırmızı bayrağa dayanarak taraflar arasındaki sözleşmenin yolsuzluk teşkil ettiğine kanaat getirmiştir.(140)…