Yargıtay ceza koşulunu “genellikle para olan bir tutarın ceza olarak” kararlaştırıldığı bir sözleşme olarak tanımlamakta ve bu sözleşmenin amacının borçluyu edime zorlamak ve alacaklıyı zararı ispat yükümünden kurtarmak olduğunu belirtmektedir(658).…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
i.Genel Olarak
Bir görüşe(656) göre, ceza koşulu düzenlemesinin borçluyu ifaya zorlamak ve borca aykırılık halinde borçlu tarafından ödenmesi gereken tazminatı önceden belirlemek olmak üzere iki temel amacı bulunmaktadır. Bu durumların haricinde, dönme cezasında amaç borçlunun ceza koşulunu ödeyerek sözleşmeden dönme imkânını kolaylaştırmaktır(657)…
Ceza koşulunun işlevleri arasında, borçlunun sözleşmeye aykırı ifada bulunmaması…
Kural olarak, parasal değeri bulunan veya bulunmayan her türlü hukuki işlem için…
TBK m. 179/1; “Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.” düzenlemesi…
Ceza koşulu asıl sözleşmeye bağlıdır, ferî nitelikte bir borç doğurur(664).…
Yargıtay, ceza koşulundan söz edilebilmesi için asıl borcun var olması gerektiğine,…
Nitekim ceza koşulunun asıl sözleşmeye bağlı olmasının sonucu TBK m. 182/2’de “Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.”…
Kusurlu sonraki ifa imkânsızlığı halinde TBK m. 112 gereğince borçlu tazminat ödemekle…
Ceza koşulunun hukuki kaderinin asıl sözleşmenin hukuki kaderine bağlı olması yalnızca…
Doktrindeki bir görüşe(678) göre asıl sözleşmeden dönülmesi sözleşmeyi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırdığı için ceza koşulu da başlangıçtan itibaren sona erer. Ancak taraflar, sözleşmeden dönme halinde de ceza koşulu talep edilebileceğini kararlaştırabilirler(679).…
Ceza koşulunun asıl sözleşmeye bağlı olmasının bir diğer sonucu asıl sözleşmenin…
Sözleşmede şekle uyulmamasına rağmen geçerli olacak bir hüküm varsa bu hükme ilişkin…
Ceza koşulu asıl sözleşmeden ayrı bir sözleşmede düzenlenebileceği gibi, asıl sözleşmenin…
Ceza koşulunun ferî niteliği ceza koşulunun muaccel olduğu ana kadar devam eder,…
TBK m. 180/1’de yer alan “Alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile, kararlaştırılan cezanın ifası gerekir.” hükmü…
Ceza koşulunun ifasını talep eden alacaklının ayrıca uğradığı zararın tazminini talep…
Doktrinde bir görüşe(695) göre ceza koşulu borçlunun kusurundan bağımsız olarak talep edilebilecektir. Zira TBK m. 180/2 hükmünün zıt anlamından alacaklının uğradığı zararın ceza koşulu miktarından az olması halinde ceza koşulunun talep edilmesi için borçlunun kusurunun aranmadığı anlamının çıktığı ileri sürülmektedir(696).…
Ceza koşulundan bahsedebilmek için sözleşmede ceza koşulu olarak belirlenen edimin…
İlk görüşe(703) göre sözleşmeye aykırılık halinde bedelde veya ücrette indirim yapılacağına ilişkin düzenlemelerin ceza koşulu olarak kabul edilmesi gerekir. İkinci görüşe(704)…
HSS’de taraflar sözleşemeye aykırılık halinde, belirli bir götürü tazminat miktarının…
Doktrindeki hâkim görüşe(706) göre ceza koşulunun konusunun ekonomik bir değerinin olması gerekir. Buradaki edim çoğunlukla belirli miktarda para olmakla beraber para dışında, ekonomik değeri olan başka bir edim de ceza koşulunun konusunu oluşturabilir(707)…
TBK m. 182/1 hükmüne göre taraflar, ceza koşulunun miktarını belirlemekte özgürdürler.…
Tarafların ceza koşulunun miktarını belirleme özgürlüğü TBK m. 27 ile sınırlanmaktadır.…
Ceza koşulunun hâkim tarafından indirilebilmesi için ceza koşulu miktarının alacaklının…
Yargıtay yerleşik içtihadında hâkimin, ceza koşulunu indirme yetkisini kullanırken,…
TTK m. 22’de tacir sıfatını haiz borçlunun TBK m. 182/3’e dayanarak hâkimden aşırı…
Doktrinde hâkim olan görüşe göre para borçlarına bağlı ceza koşulu kararlaştırmak…
Yargıtayın sözleşmede kararlaştırılan tazminatın hukuki niteliğinin TBK m. 125/1…
