İlk uygulamaları, parlamentonun toplantıları esnasında parlamento üyelerinin mallarının…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
I. YASAMA DOKUNULMAZLIĞI KAVRAMININ TARİHİ GELİŞİMİ, TANIMI, AMACI, VARLIK SEBEPLERİ
A. Yasama Dokunulmazlığı Kavramının Tarihi Gelişimi
En eski anayasal kurumlardan biri olup tarihi kökenlerinin araştırılması eski Roma…
1. İngiltere
Aynı parlamentarizm gibi(5) yasama dokunulmazlığı da İngiltere kökenlidir(6).…
Görüldüğü gibi, yasama dokunulmazlığı, Kral’a karşı meclisin üstünlüğünün sembolüdür
Günümüzde, İngiltere’de “freedom from arrest” (tutuklanmama hürriyeti) salt hukuk…
2. Fransa
İngiltere’de doğmuş olan yasama dokunulmazlığı müessesesi 1789 Fransız Devrimi’nin…
Takip eden süreçte, “Terör Dönemi”(21) de denilen “Konvansiyon Dönemi” (1793-1795 arası periyot) dışarıda bırakılırsa, Fransa’da yasama dokunulmazlığı bütün rejimlerde anayasal ya da yasal düzeyde veya kararnameler ile güvenceye alınmış, 1875 Anayasası ile de kurumsallaştırılmış ve vazgeçilmez bir anayasa kuralı haline getirilmiştir(22).…
B. Yasama Dokunulmazlığı Kavramının Tanımı ve Amacı
Kullanılan tanım ve terimlerdeki farklılıklara(24) rağmen, bir yanda kovuşturma faaliyetlerine karşı yasama çalışmaları çerçevesinde açıklanan düşünceleri ve kullanılan oyları kapsar biçimde parlamenterlerin ifade özgürlüklerini koruyan “yasama sorumsuzluğu”, diğer yanda mensup oldukları parlamentonun izni olmaksızın parlamenterlerin göz altına alınma, tutuklanma gibi bir takım takibat işlemlerine maruz kalmalarını engelleyen “yasama dokunulmazlığı”, yasama bağışıklığının iki türü olarak Avrupa devletlerinin pek çoğu tarafından tanınmaktadır(25). Belli bir yönüyle inceleme konusu yaptığımız yasama dokunulmazlığı, 1982 Anayasası’nda,…
“Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisçe başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.…
Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam, durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.…
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine
Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.…
Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasî parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.”…
Öğretide “muvakkat dokunulmazlık”(27) “dar anlamıyla dokunulmazlık”(28)…
Dokunulmazlık farklı açılardan, değişik şekillerde tanımlanabilir. GÖZLER, dokunulmazlığı,…
Yasama dokunulmazlığının yargı kararlarında nasıl değerlendirilmekte olduğuna değinmek…
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de, yasama bağışıklıklarının, halkın temsilcilerinin…
Gerek mefhumun ortaya çıkışı ve tarihi gelişimi, gerek doktrinde öne sürülen görüşler,…
C. Yasama Dokunulmazlığı Kavramının Varlık Sebepleri
Yasama dokunulmazlığı kurumunun varlık gerekçelerinin bugün için de geçerli olup…
Görüldüğü üzere, 1982 Anayasası’na göre hukuki sonucu –tutma, tutuklama, sorguya…
Bu noktada eklemek gerekir ki, AYM’nin yasama dokunulmazlığının yasama organınca…
“anayasa koyucunun yasama dokunulmazlığına 83. maddede yer vermekle güttüğü erek, yasama görevini yürütenlerin bu görevi her türlü kaygı ve baskıdan uzak olarak güvenceli bir biçimde ve gereği gibi yapmalarını sağlamaktır. Diğer bir deyişle, yasama dokunulmazlığının amacı, milletvekillerinin, keyfi bir ceza kovuşturmasıyla, geçici bir süre için de olsa, görevlerini yapmaktan alıkonulmalarını önlemektir. Böyle olunca, yasama organının bu konudaki (yasama dokunulmazlığının kaldırılması) takdiri, kurumun Anayasa’ya getiriliş amacıyla sınırlıdır”(68).…
AYM’nin mülahazasının paralelinde, kurumdan umulan yararın gerçekleştirilebilmesi…
Parlamenter bağışıklılar rejiminin kapsamının doğru tayin edilmemesi üç şekilde vuku…
