EN
TR
27 Mayıs Darbesi’nin ilk ve esas gündem maddesi, çok partili ve dengeli bir demokratik…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
Görüntüleme Ayarları:
A⇡ Yazı karakterini büyüt
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Sayfa numarasını gizle
Bağlantılar
Yayıncı:
On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi:
Aralık 2017
ISBN:
978-605-152-660-7
Baskı:
1
On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi:
Aralık 2017
ISBN:
978-605-152-660-7
Baskı:
1
Yazarlar:
Mevlüt Göl
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
II. 1961 ANAYASASI’NIN BAŞLANGICI
A. 1961 ANAYASASI’NIN OLUŞUMU
1950’li yılların sonlarına doğru, iktidarda olan Demokrat Parti (DP) ve başbakan…
Yeni anayasanın oluşmasında İstanbul Üniversitesi ile Ankara Üniversitesi’nden akademisyenlerin…
Tasarı MBK’de de görüşülüp tartışıldıktan sonra, başlangıç kısmı ile 17 madde üzerinde…
1961 Anayasası, başlangıç kısmı, 157 madde ve 22 geçici maddeden oluşan, Osmanlı…
1961 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti’ni insan haklarına, başlangıçta belirtilen temel…
1961 Anayasası, hem biçimsel açıdan hem de muhteva açısından birçok düzenlemeyi ilk…
B. BAŞLANGICIN SEMBOLİK DEĞERİ
Türkiye’de ilk defa 1961 Anayasası ile başlayan anayasa metnine başlangıç konulması…
1961 Anayasası’nın başlangıç kısmı, 6 paragraf ve 157 kelimeden oluşan, liberal anayasaların…
“Tarihi boyunca bağımsız yaşamış, hak ve hürriyetleri için savaşmış olan;”(46)…
“Anayasa ve hukuk dışı tutum ve davranışlarıyla meşruluğunu kaybetmiş bir iktidara karşı direnme hakkını kullanarak 27 Mayıs 1960 Devrimini yapan Türk Milleti;”(47)…
Görüldüğü üzere, 1961 Anayasası’nın başlangıç kısmında, sembolik nitelikteki başlangıçlara…
Başlangıcın 3. paragrafında, yine edebi bir dil kullanılmış ve milleti bir arada…
“Bütün fertlerini, kaderde, kıvançta ve tasada ortak, bölünmez bir bütün halinde, millî şuur ve ülküler etrafında toplıyan ve milletimizi, dünya milletleri ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesi olarak millî birlik ruhu içinde daima yüceltmeyi amaç bilen Türk Milliyetçiliğinden hız ve ilham alarak ve;”(49)…
“Yurtta Sulh, Cihanda Sulh ilkesinin, Millî Mücadele ruhunun, millet egemenliğinin, Atatürk Devrimlerine bağlılığın tam şuuruna sahip olarak;”(50)…
Başlangıcın 3. paragrafında milleti bir arada tutan değerler olarak belirtilen, “(ortak)…
normal kanunlardan farklı olarak, anayasa hükümleri ile eşit hukuki statü kazandırılmıştır.…
1961 Anayasası’nın başlangıcının 5. paragrafında, ileri demokrasilerin sahip olduğu…
“İnsan hak ve hürriyetlerini, millî dayanışmayı, sosyal adâleti, ferdin ve toplumun huzur ve refahını gerçekleştirmeyi ve teminat altına almayı mümkün kılacak demokratik hukuk devletini bütün hukukî ve sosyal temelleriyle kurmak için;”(53)…
Görüldüğü gibi başlangıç kısmında, yapılan anayasanın esas amacı, demokratik hukuk…
Başlangıcın son paragrafında, anayasanın kabul ve ilanı, metnin geneline hâkim olan…
“Türkiye Cumhuriyeti Kurucu Meclisi tarafından hazırlanan bu anayasayı kabul ve ilan ve onu, asıl teminatın vatandaşların gönüllerinde ve iradelerinde yer aldığı inancı ile, hürriyete, adâlete ve fazilete âşık evlatlarının uyanık bekçiliğine emanet eder”.(54)…
Genel olarak değerlendirmek gerekirse, 1961 Anayasası’nın başlangıcının muhtevasının,…
C. BAŞLANGICIN HUKUKİ DEĞERİ
1961 Anayasası’nın başlangıcının bu sembolik ve siyasi niteliğinin yanı sıra, hukuki…
Doktrinde, 1961 Anayasası’nın başlangıcının hukuki değerine yönelik farklı görüşler…
Özbudun’un da belirttiği gibi, 1961 Anayasası’yla Türk hukuk sistemine kazandırılan…
“(…) Bu durumda Anayasa Mahkemesi’nin, 147. madde ile kendisine verilen görev ve yetkileri kullanarak. Anayasa’yı çoğunluğun egemenliğine karşı koruyabilmesi, Anayasa’nın özellikle başlangıç kısmı, 2,4 ve 8. maddeleri hükümlerine uygundur. Şu duruma göre Anayasa değişikliklerinin esas yönünden Anayasa Mahkemesi’nin uygunluk denetimine tabi olmayacağı yolundaki görüşün anayasal dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır”(64)…
İtiraz yoluna başvuran bir mahkemenin açtığı davada ise Anayasa Mahkemesi, başlangıç…
“(…) O halde birinci fıkranın 20/9/1971 günlü, 1488 sayılı Yasa ile değişik metninin, Anayasa’nın 9. maddesi yoluyla 2. maddesinde ve başlangıç hükümlerinde açıklanan Cumhuriyet ilkelerine özellikle demokratik hukuk devleti kavramına aykırı bir yönü bulunmamaktadır.”(65)…
Bir diğer kararında mahkeme, 1961 Anayasası’nın değiştirilemez olarak hüküm altına…
(…) Çünkü 9. maddedeki değişmezlik ilkesinin asıl amacı, Anayasa’nın 1. maddesiyle 2. ve 2. maddenin gönderme yaptığı Başlangıç bölümünde yer alan temel ilke ve kurallarla niteliği belirtilerek “Cumhuriyet” sözcüğüyle adlandırılan Devlet sistemidir. Başka bir deyimle, burada değişmezlik ilkesine bağlan-
“(…) Anayasa’nın 9. maddesi ile değiştirilmesi yasaklanan Türkiye Cumhuriyetinin temel nitelikleri, Anayasa’nın 2. maddesinde ve bu maddenin gönderme yaptığı Başlangıç kısmında açık biçimde belirtilmiştir. Bu bakımdan 9. maddedeki yasak, yalnız “Cumhuriyet” sözcüğünün değiştirilmesini değil 2. madde ve bu maddenin gönderme yaptığı Başlangıç kısmında belirtilen nitelikleri de kapsar” .(67)…
B. CUMHURİYET DÖNEMİ ANAYASALARINDA BAŞLANGIÇLAR
III. 1982 ANAYASASI’NIN BAŞLANGICI
