Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Ticari Defterlerle İspat

eTTK m. 82 ve devamı hükümlerinde açıkça “tacir” ifadesine yer verilmişken, HMK m. 222 hükmünde bu yönde doğrudan bir kavramsal açıklamaya yer verilmemiştir. Bu nedenle, tarafların nitelikleri bakımından HMK m. 222 kapsamında hangi şartların geçerli olduğu konusunda öğretide farklı görüşler ileri sürülmektedir. Ancak maddenin lafzî değil, sistematik ve bütüncül yorumu esas alındığında, HMK m. 222/III’te karşı tarafın defterleri açısından getirilen koşullar, uyuşmazlığın niteliği yönünden yapılan sınırlamalar ve HMK m. 222/V’in mefhum-u muhalifi birlikte değerlendirildiğinde, ticari defterlerin yalnızca defter tutma yükümlülüğüne tabi kişiler arasında lehine delil olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Başka bir ifadeyle, tarafların her ikisinin de defter tutma yükümlülüğüne tabi olması, yani tacir sıfatına sahip bulunması hâlinde, ticari defterler lehine kesin delil olarak kullanılabilecektir(1248).…