EN
TR
Belki de Grotius’un özgün yanlarından biri, Aristoteles-Aquinas çizgisini tam sadakatle…
Appetitus societatis, sıradan bir seçimden daha fazlasıdır. Zira insan beslenme veya diğer temel gereksinimler gibi toplumsal yaşantıya da ihtiyaç duyar; dahası, bu yönde karşı koyamayacağı bir eğilim taşır. Sadece insanların bir araya gelişleri değil, aileden uluslararası topluma kadar çeşitli grupların birbirleriyle ilişkileri ve toplaşmaları da appetitus societatis sebebiyledir.…
Grotius, insanın da bir hayvan ama diğerlerinden farklı bir hayvan oluşunu ve onu…
“… İnsan da, şüphesiz bir hayvandır; ancak, üstün bir hayvan. İnsan türüne özgü birçok davranışta görüldüğü gibi, insanın, birbirinden ayırt edilemeyen bütün öteki hayvan türlerine çok büyük bir üstünlüğü vardır. İnsana özgü şeylerden biri de, toplum içinde yaşama isteğidir (appetitus societatis);…
Dolayısıyla appetitus societatis, benzerleriyle rastgele değil ancak akla uygun bir şekilde barışçıl ve düzenli bir yaşam sürdürme arzusuna denk gelir(594).…
Diğerleriyle bir arada yaşama isteğini mümkün kılan, doğanın bahşettiği özgün araçlardan…
“bu çeşit şeyler konusunda, aklımızın elverdiği ölçüde, doğru ve sağlam bir yargıya…
İnsanın toplumsal varlık olduğunun kabulü, birey ve toplum arasında bir uzlaşı sağlamaktadır.…
“Kalın çizgilerle belirttiğimiz bu toplumculluk ya da insanın, toplum yaşantısını aklına uygun bir biçimde süre götürmekte gösterdiği özen, gerçek adıyla hukukun da kaynağıdır. Bu hukuk da, genel olarak, şuna varmaktadır: Başkasının malına el uzatmaktan çekinmek, başkasının malını ve bundan edinilmiş kazançlar varsa, bunları geri vermek; sözünü tutmak; kusuruyla yaratılmış zararı gidermek; ve insanlara hak ettikleri cezaların uygulanması(597).” Grotius toplumsallaşma bahsinde Aristoteles-Aquinas çizgisindedir ama doğal hukuku…
Grotius’a göre de ius, bir kişi tarafından sahip olunan ve adil bir şekilde, bir şeyi yapmasına ve sahip olmasına imkân veren kapasite veya güçtür. Bu anlamıyla ius kişinin…
Ius’un tek bir tanımı yoktur. Tıpkı Aquinas ve Suárez gibi Grotius’un da sıraca ilk yer verdiği karşılık, “adil…
Ius’un ikinci karşılığı birinciden türemekle beraber ondan farklıdır; doğrudan insanlarla ilgilidir. Bu anlamıyla ius,…
İster yetki ister yatkınlık olsun, bu ikinci anlamıyla bir hakka (ius) sahip olmak, ahlaki veya hukuki yaptırımlarla karşılaşmaksızın bazı eylemleri gerçekleştirme olanağına denk düşer. Örneğin insanların kendini koruma hakkı, devlet veya başka bir otoritenin iznine muhtaç olmaksızın menfaatlerini gerçekleştirme gücünün bulunması anlamına gelir(607).…
Grotius, “suum cuique tribuendum est”in herkese onun olanı vermek anlamına geldiğini, o yüzden de yetkiye “kişiye…
(1) Kişinin kendisi veya diğerleri üzerindeki yetkisi. Kendisiyle ilgili olana özgürlük…
(2) Mülkiyet. Tam veya kusurlu olması mümkündür. …
(3) Karşı taraf açısından borçlanılan şeyi verme yükümlülüğü doğuran, borçlanılan…
Kişinin kendisi, diğerleri veya şeyler üzerindeki yetkisi ile borçlanılan bir şeyi…
Esasen, geniş bir çerçeveden bakınca “adil olan şeyin kendisi” nin kişilere değil,…
İşte Grotius ve ardılları, hak sahibi kişinin güç ve yetkisini gündeme taşımaları…
Grotius, …
“İbrani ve Roma Hukuklarında görüldüğü üzere, herhangi birinin kendisini, istediği kişinin kölesine dönüştürmesi hukukidir. Peki kişilerin, tasarruflarında olduğuna göre, kendilerini bir veya daha fazla kişiye teslim etmeleri, kendileri için o haktan bir pay ayırmaksızın yönetim haklarını devretmeleri neden hukuk dışı olsun?(614)…
demekle, hakların hem efendilere hem de devlete aktarılabileceğini belirtmiş olmaktadır.…
