Milletlerarası Yatırım Hukukunda Dolaylı Kamulaştırma

Milletlerarası anlaşmalar, gelişmiş ülke mensubu yatırımcılara, yabancı ülkedeki…

Bu bağlamda milletlerarası yatırıma ilişkin her anlaşma, kamulaştırmaya ilişkin olarak…

Yabancı yatırımcılar ile ev sahibi devlet arasındaki uyuşmazlıklar incelendiğinde,…

Milletlerarası hukukta genel olarak dolaylı kamulaştırma kavramını açıklayan milletlerarası…

Dolaylı kamulaştırma kavramına yer verilmese de doğrudan kamulaştırma dışında bir…

Dolaylı kamulaştırma kavramına yer vererek onu tanımlayan -ancak yürürlüğe giremeyen-…

Uluslararası yatırım tahkimine ilişkin birçok davada atıfta bulunulan(528)…

Günümüzde ise her yatırım anlaşması kamulaştırma ile ilgili genel olarak iki ana…

Anlaşmalarda ele alınan diğer husus ise, devletin kamulaştırma işlemini gerçekleştirirken…

Yatırım anlaşmalarında yer alan kamulaştırma maddeleri incelendiğinde temelde üç…

Yüksek koruyucu model kamulaştırma maddeleri, yatırım anlaşmalarında en yaygın olarak…

“Aşağıdaki koşullar gerçekleşmedikçe, bir Âkit Tarafın yatırımcıları tarafından diğer…

a. Önlemlerin kamu yararı amacıyla kanuna uygun olarak alınmış olması,…

b. Önlemlerin ayrımcı olmaması”.…

Çok taraflı bir yatırım anlaşması olan Enerji Şartı Anlaşması’nın ilgili maddesi…

“(1) Bir anlaşma tarafının yatırımcılarının diğer bir anlaşma tarafının alanındaki…

a. Kamu menfaatine dönük bir amaç için;…

b. Ayrım gözetmeksizin;…

c. Tamamen kanuna uygun olarak gerçekleştirilerek;…

d. Zamanında, yeterli ve etkin kompansasyon(537)…

Çok taraflı bir serbest ticaret anlaşması niteliğinde olan NAFTA’ nın kamulaştırmaya…

“(1) Âkit taraflardan hiçbiri, şu hallerin haricinde, diğer bir Âkit Taraf yatırımcısının,…

a. Kamu yararı için;…

b. Ayrımcı olmayacak şekilde;…

c. Usul kurallarına ve Madde 1105(1)’e uygun olarak; ve…

d. 2 ilâ 6. paragraflarda belirtilen şekle uygun olarak tazminat ödemek şartıyla.…

Artan öngörü modelini benimseyen kamulaştırma maddeleri ise özellikle Amerika Birleşik…

“Taraflar, aşağıda belirtilen konularda mutabık kaldıklarını teyit etmektedirler:…

1. Madde 6’nın (Kamulaştırma ve Tazminat) (1), kamulaştırmayla ilgili olarak Devletlerin…

2. Bir Tarafın bir işlemi veya bir dizi işlemi, bir yatırımdaki maddi veya maddi…

3. Madde 6 (Kamulaştırma ve Tazminat) (1) iki duruma değinir. Birincisi, bir yatırımın…

4. Madde 6’nın (Kamulaştırma ve Tazminat) (1) değindiği ikinci durum, bir Tarafın…

a. Belli ve somut bir durumda, bir Tarafın bir işleminin veya bir dizi işleminin…

i. Devlet işleminin ekonomik etkisi; ancak Taraflardan birinin bir işleminin veya…

ii. Devlet işleminin açık ve makul şekilde yatırımdan kaynaklanan beklentilere ne…

iii. Devlet işleminin niteliği.…

b. Nadir durumlar haricinde, meşru kamu refahını koruma amacıyla yapılan ve ayrımcı…

Nitelikli modeli benimseyen kamulaştırma maddelerinde ise geniş çerçeveli kamulaştırma…

“Söz konusu önlemlerin yatırımlar veya yatırımcılar arasında keyfi veya haklı bir…

a. bu Anlaşma hükümleri ile uygunsuzluk göstermeyen yasalara ve yönetmeliklere hareket…

b. insan, hayvan veya bitkilerin yaşamını veya sağlığını korumak için gerekli olan…

c. canlı veya cansız tükenebilir doğal kaynakların korunması ile ilgili olan önlemler