Mamafih, hukuka uygunluk nedenleri bakımından numerus clausus söz konusu değildir. Hiçbir kanunda yer almamakla birlikte, örf ve adet
Her hukuka uygunluk nedeni, hukuken kendisine tanınan izin sınırları içinde kalmak…
Görüleceği üzere, sınırın aşılması durumunda esasen bir hukuka uygunluk nedeni var…
765 sayılı TCK’nin 50. maddesinde, hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın aşılmasına…
Hukuka uygunluk nedenlerinin izin sınırlarının aşılması hâline ilişkin olarak, 5237…
“(1) Ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması hâlinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yazılı cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hükmolunur.…
(2) Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmez.”…
27. maddenin 1. fıkrasında, sınırın kast olmaksızın aşılması gerektiğinin ve sınırın…
Maddenin 2. fıkrasında ise, yalnızca meşru savunma bakımından söz konusu olabilecek…
B. Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Kast Olmaksızın Aşılmasının Hukuki Niteliği
Bir hukuka uygunluk nedeninden faydalanan kişi, bu hukuka uygunluk nedeninin hukuk…
Hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması düzenlemesi bakımından…
Hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması olarak değerlendirilen…
Mamafih, hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması kurumu, hukuka…
Görülmektedir ki, kanun koyucu hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın…
Kanaatimizce, kişi, hukuka uygun bir fiil gerçekleştirme şeklinde hukuka uygunluk…
II. Koşulları
Yukarıda genel olarak hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması…
A. Objektif Koşulları
1. Meşru Savunma Hâlinin Varlığı
765 sayılı TCK’de hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın aşılmasını düzenleyen 50.…
Bir hukuka uygunluk nedeni olan meşru savunmanın koşulları gerçekleşmeksizin, bu…
O anda meşru savunma hâli bulunmaksızın da sınırın aşılmasından bahsedilebilmesi…
Bu aşamada şu noktanın da değerlendirilmesi gerekmektedir. Şöyle ki, meşru savunmanın…
Örneğin bir polis memuru, üzerine ses bombası görünümlü plastik aparat bağlamış bir…
Dikkat edilmelidir ki, burada yapılacak ilk değerlendirmede, meşru savunmanın en…
Alman doktrininde çifte hata (Doppelirrtum) olarak adlandırılan ve kişinin bir hukuka uygunluk nedeninin koşullarının gerçekleştiğine ilişkin hatası kapsamında, aynı zamanda, varsayılan bu hukuka uygunluk nedeninin sınırları bakımından da hatalı değerlendirmesiyle sınırı aşmış bulunması durumu, yalnızca haksızlık hatası düzenlemesi kapsamında çözümlenmektedir. Çünkü bu gibi durumlarda hukuka uygunluk nedeni tüm koşullarıyla objektif olarak var olsa bile, kişinin bunun sınırlarına ilişkin hatalı değerlendirmesi, yine de bir haksızlık hatasını ortaya çıkaracaktır. Hukuk düzeni, sınırları kişinin hatalı tasavvurundaki gibi bir meşru savunmaya hiçbir durumda izin vermediğinden, bu nedenle ön planda olan haksızlık hatasıdır. Yukarıdaki örnekte de, şayet polis memuru, uyarıda bulunmaksızın ateş etme yetkisi olduğunu düşünüyor olsaydı, bu durumda haksızlık hatası hükümleri devreye girecekti. Zira böyle bir durumda, fiilinin ifade ettiği haksızlığa ilişkin hatalı bir tasavvuru söz konusu olacaktı(29)…
Bununla birlikte kişi, objektif olarak bir meşru savunma hâlinin varlığına rağmen,…
2. Meşru Savunmada Kast Olmaksızın Sınırın Aşılması ve Bunun Çeşitli İhtimallere Göre Değerlendirilmesi
Bir hukuka uygunluk nedeni olan meşru savunma hâlinde bulunan kişi, buna ilişkin…
Meşru savunmada sınırın aşılması kavramının ne anlama geldiğini açıklarken, buna…
a. Sınırın Ölçü Yönünden Aşılması
Sınırın ölçü yönünden aşılması, hukuka uygunluk nedenine bu vasfı kazandıran söz…
Kanaatimizce, md. 27/1’deki hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın…
Sınırın ölçü yönünden aşılması değerlendirmesi, özellikle de esas konumuzu teşkil…
Tablo 1: Meşru savunmada sınırın ölçü yönünden aşılması(37)…
765 sayılı TCK’de hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın aşılmasını düzenleyen 50.…
5237 sayılı TCK’ye göre, meşru savunma kapsamında gerçekleştirilen savunma fiilinin…
Yargıtay da bir kararında, “…Konut dokunulmazlığını kişi hürriyetleri arasında kabul etmek zorunluluğu karşısında, konut dokunulmazlığı saldırıya uğrayan sanığın bunu koruma ve sağlama yönelik hareketleri … meşru müdafaa sınırları içinde kalmaktadır. Öyle ki sanık kendisini savunurken tabanca çekmekle yetinmiş, ateş dahi etmeyerek, haklı savunmasında aşırılığa kaçmadan taarruzu defetmek gayri bir gayesi bulunmadığını göstermiştir….” şeklindeki…
İşte, bir savunmada bulunmanın zorunluluk arz etmesine karşın, daha hafif olarak…
Saldırı ile savunma arasındaki orantılılık bağlamında sınırın ölçü yönünden aşılması…
Saldırı ve savunmada kullanılan araçlar bakımından orantılılık, savunma için saldırıyı…
Nitekim Yargıtay, “…Sanık A.A. ve maktulün olay gecesi alkol alarak sohbet ettikleri sırada sebebi belli olmayacak şekilde aralarında çıkan tartışma sırasında, maktulün tabancasını çekip sanığa ateş ederek sağ kol ve sol göğüs cilt altından yaraladığı, yaralanıp yere düşen sanığın da kendi üstündeki silahını çekip maktule doğru 6 el ateş ederek maktulü öldürmesiyle sonuçlanan olayda; sanığın kendine yönelik saldırıya karşı savunmada bulunurken daha az bir atışla yetinmesi yerine, çok sayıda ateş ederek savunma sınırını kastı olmaksızın aşması nedeniyle…”(48)…
