Bir hakkın yabancı devlet vatandaşları veya mahkeme kararları lehine kullanılması…
Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi açısından aranan karşılıklılık koşulu her ülkenin…
Karşılıklılık hususunun düzenlendiği alanlara göre farklı şekillerde ifade edilmesi…
Karşılıklılık koşulunun aranması ilgili işleme yönelik açık bir düzenlemenin varlığını…
Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi açısından aranan karşılıklılık koşulunun ayrı…
B. Karşılıklılığın Tarihçesi
1. Genel Olarak
Yukarıda bahsetmiş olduğumuz gibi, karşılıklılık esası birçok alanda aranan bir koşul…
Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi veya tanınması açısından aranan karşılıklılık…
Osmanlı hukukuna baktığımız zaman ise, 1918 yılına kadar yabancı mahkemelerce Osmanlı…
11 Nisan 1918 yılında yürürlüğe giren Mehakim-i Ecnebiyye’den Verilen İ’lâmâtın Tenfizi…
2. Karşılıklılık Koşulunun Türk Hukukundaki Gelişimi
a. Genel Olarak
2675 sayılı MÖHUK’un yürürlüğe girmesinden önce tenfiz koşulları 1086 sayılı HUMK
HUMK mülga 540. maddesinin 1. fıkrasına göre; “Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmı ita eden devlet beyninde mukabele bil misil esasına göre müstenid mukavele veya muahede bulunması”…
HUMK açısından karşılıklılık koşulunu incelediğimiz zaman; diğer tenfiz koşullarına…
1086 sayılı HUMK döneminde karşılıklılığın tek bir türüne yer verilmişti. Kanunun…
b. Değerlendirme
1086 sayılı mülga HUMK döneminde karşılıklılık koşulunun eleştirilmesi temelde iki…
Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi açısından sadece akdi karşılıklılık koşuluna…
Karşılıklılığın aranma sebebi, Türk mahkemeleri tarafından verilen kararların yabancı…
Mülga HUMK’un 540. maddesinin 1. fıkrasında tek bir karşılıklılık türüne yer verilmiş…
Yargıtay Ticaret Dairesinin 1952 yılında konuya ilişkin vermiş olduğu karara göre
“HUMK’nun 540. maddesinin bir numaralı bendine göre, ecnebi bir memleket mahkemesi tarafından verilmiş olan bir hükmün Türkiye’de tenfizi istendiğinde, hükmün sudur ettiği devlet ile Türkiye Cumhuriyeti arasında mukabele bilmisil esasına müstenit mukavele veya muahedede bulunmaması halinde tenfiz talebinin reddine karar verilmesi icap ettiği ve hadisede Fransa ile Türkiye arasında bu yolda bir mukavele veya muahedenin mevcudiyeti ispat edilmemiş olduğu halde talebin usulün 528-541. maddeleri ahkâmına uygun olduğundan bahisle tenfizine karar verilmesi yolsuz ve kanuna muhalif olarak görülmüştür.” Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin vasiyetnamenin tenfizine(134)…
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 1972 tarihinde Avusturya mahkemesinden alınan bir karara…
Yargıtay Ticaret Dairesi 1943 yılında Belçika Ticaret Mahkemesi’nden alınmış bir…
5718 sayılı MÖHUK açısından karşılıklılık hususu çalışmamızın esasını teşkil ettiğinden,…
C. Karşılıklılığın Diğer Tenfiz Koşullarından Ayrılan Yönleri
Çalışmamızın bu kısmında karşılıklılık koşulunun diğer tenfiz koşullarına nazaran…
Tenfiz koşulları içerisinde yer alan karşılıklılığın diğer koşullara nazaran, daha…
Konuya ilişkin olarak, Hukuk Genel Kurulu’nun 1990 tarihinde vermiş olduğu bir kararına…
“23.11.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun (MÖHUK)’nun 34.maddesinde yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye’de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır. Tenfiz kararının verilebilmesi için aranılacak koşullar ise 38.madde de belirlenmiştir. Bu koşullardan aranacak kar-
Karşılıklılık koşulu, değişik kanunlarda farklı düzenlemelerde aranılan bir koşul…
Tenfiz koşulları açısından karşılıklılık koşulunun aranması devletlerin tasarrufundaki…
D. Tenfiz Koşulu Açısından Aranan Karşılıklılık Kavramı ile Yabancılar Hukuku Açısından Aranan Karşılıklılığın Farkı
Karşılıklılığın yabancı mahkeme kararlarının tenfizi dışında çeşitli alanlarda düzenlenmiş…
Yabancılar hukuku anlamında aranan karşılıklılık koşulu ile yabancı mahkeme kararlarının…
Yabancılar hukuku açısından karşılıklılık koşulu ise tarafların vatandaşlığını hedef…
Nitekim bu husus 2012 yılında Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun bir kararında…
E. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması Açısından Karşılıklılığın Değerlendirilmesi
Türk hukukunda tanıma ve tenfiz mukayeseli hukuktaki düzenlemeler dikkate alınarak…
Yürürlükte bulunan 5718 sayılı MÖHUK’da açık bir şekilde tanıma açısından karşılıklılık…
Alman Usul Kanunu’nun (ZPO) 328. maddesinin 5. fıkrasında, yabancı mahkeme kararlarının…
Uygulamaya bakıldığında, gerek Yargıtay’ın, gerekse de ilk derece mahkemelerinin…
Konuya ilişkin olarak, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2004 tarihli bir kararında;…
Benzer şekilde, Kanada Ontario Adalet mahkemesinden alınan bir boşanma kararının…
Yukarıda gösterilen Yargıtay kararları yabancı devlet mahkemelerinden alınmış boşanma…
F. Karşılıklılık Koşulunun Tenfiz Koşulları İçerisinde Yer Almasına İlişkin Görüşler
Karşılıklılık koşulunun düzenleniş şekli açısından 2675 sayılı mülga MÖHUK ile 5718…
