Karışma durumunda hangi hâllerde paylı mülkiyetin ortaya çıktığı hususu Roma hukukunda…
-
Go to
: -
Favorites
-
ᴀ⇣ Reduce font
You only have rights to document if you have Profesyonel + package.
IV.Confusio ve Commixtio
Asıl mal ile yan mal ayrımı yapılamayacak ve nova species meydana getirmeyecek şekilde malların karışması hâli, Roma hukukunda confusio…
Konu hakkındaki tartışmalı metinleri inceleyelim:…
D. 41.1.7.8 (Gaius libro secundo rerum cottidianarum sive aureorum)…
“Voluntas duorum dominorum miscentium materias commune totum corpus efficit, sive eiusdem generis sint materiae, veluti vina miscuerunt vel argentum conflaverunt, sive diversae, veluti …
Metinden anlaşıldığına göre iki malikin kendi istekleriyle (voluntas) mallarını karıştırmaları durumunda; malların aynı cinsten (şarap-şarap veya gümüş-gümüş karışımı) veya farklı cinsten (şarap-bal karışımı) olmasına bakılmaksızın karışım sonucunda ortaya çıkan malın, maliklerin paylı mülkiyetinde olduğu (commune totum corpus…
Söz konusu kuralın benzerine Iustinianus’un Institutiones’inde de yer verilmektedir. Sonuca etki etmemekle birlikte, Institutiones’teki…
Iust. Inst. 2.1.27…
“Si duorum materiae ex voluntate dominorum confusae sint, totum id corpus quod ex confusione fit utriusque commune est, veluti si qui vina sua confuderint aut massas argenti vel auri conflaverint. sed si diversae materiae sint et ob id propria species facta sit, forte ex vino et melle mulsum aut ex auro et argento electrum, idem iuris est: nam et eo casu communem esse speciem non dubitatur. quodsi fortuitu et non voluntate dominoram confusae fuerint vel diversae materiae vel quae eiusdem generis sunt, idem iuris esse placuit.”…
“Eğer iki malzeme, maliklerinin rızası ile birbirlerine karıştırılırsa (confusio), bunun neticesi, elde edilen madde, müştereken her ikisinin olur; mesela, şarapları karıştırmışlarsa veya gümüş ile altınlarını beraber eritmişlerse, vaziyet böyledir. Başka malzeme olmakla ve yeni bir madde meydana gelmekle beraber, şarap ve bal ile mulsum veya altın ve gümüş ile electrum yapılsa, hukuki durum yine aynıdır: zira bu hâlde de yeni maddenin müşterek olduğunda hiç şüphe yoktur. Maliklerin iradesiyle değil de tesadüfen birbirinden ayrı veya aynı neviden malzemeler karışmış olsa, yine aynı hukuki kaide cari olur.”(58)…
Digesta’daki metinden farklı olarak “quodsi fortuitu et non voluntate dominoram”…
Institutiones metninde üç farklı durum (maliklerin istekleriyle aynı cins sıvıların karışması; maliklerin istekleriyle farklı cins sıvıların karışması; maliklerin istekleri dışında sıvıların karışması) ele alınıyor gibi bir izlenim yaratılmıştır. Fakat üç durum da aynı sonuca bağlanmıştır. Digesta’daki…
Institutiones’te bir sonraki metinde katı malların karışması durumu ele a…
Iust. Inst. 2.1.28…
“Quodsi frumentum Titii tuo frumento mixtum fuerit, si quidem ex voluntate vestra, commune erit, quia singula corpora, id est singula grana, quae cuiusque propria fuerunt ex consensu vestro communicata sunt. quodsi casu id mixtum fuerit, vel Titius id miscuerit sine voluntate tua, non videtur commune esse, quia singula corpora in sua substantia durant nec magis istis casibus commune fit frumentum quam grex communis esse intellegitur, si pecora Titii tuis pecoribus mixta fuerint: sed si ab alterutro vestrum id totum frumentum retineatur, in rem quidem actio pro modo frumenti cuiusque competit, arbitrio autem iudicis continetur, ut is aestimet, quale cuiusque frumentum fuerit.”…
“Senin buğdayına Titius’un buğdayı karıştığı zaman, bu karışma iradenizle yapılmışsa, mal müşterek olur, zira her birinize ait olan her kısım, yani her buğday tanesi, kendi arzunuzla müşterek vaziyete gelmiştir. Bu karışma tesadüfen olmuşsa veya senin arzun olmadan Titius tarafından yapılmışsa mal müşterek olmaz, zira her kısım, yani her buğday tanesi, mahiyetini muhafaza etmekte devam eder. Bu vaziyette, nasıl senin hayvanlarına Titius’un hayvanları karıştığı vakit sürü müşterek vaziyete gelmezse, öylece buğday karışması da müşterek mal meydana getirmez: fakat buğdayın tamamı ikinizden birinin …
Alıntı yaptığımız metne göre maliklerin istekleri doğrultusunda tahıllarının karışması…
Yine metne göre, tahılın tamamının bu kimselerden birinin elinde bulunması durumunda,…
Metinde bahsi geçen actio in rem (aynî dava)’den anlaşılması gereken rei vindicatio (istihkak…
Metinden anlaşıldığı üzere, katıların karışmasına örnek olarak gösterilen tahılların…
Aynı metinde farklı kimselere ait sığır sürülerinin karışması durumu ayrıca ele alınmaktadır.…
Burada da sürü, bir mal topluluğu oluşturduğu için actio in rem (aynî dava)’in konusunu sürüdeki tek tek hayvanlar yerine, sürünün kendisi oluşturmaktadır. Sürüdeki her bir hayvan kendi bağımsız varlığını korumaya devam ettiği için sürülerin karışması durumunda paylı mülkiyetten söz edilememektedir(63)…
