Bu hususta Ulpianus’a ait bir metni ele alalım:…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
IV.Sınırlı Aynî Haklar Bakımından Paydaşlar Arasındaki İlişkiler
A.Servitutes
Roma hukukunda taşınmaz lehine irtifak haklarının paylara bölünmezliği ilkesi benimsenmiştir
“Si quis partem aedium tradet vel partem fundi, non potest servitutem imponere, quia per partes servitus imponi non potest, sed nec adquiri. Plane si divisit fundum regionibus et sic partem tradidit pro diviso, potest alterutri servitutem imponere, quia non est pars fundi, sed fundus. Quod et in aedibus potest dici, si dominus pariete medio aedificato unam domum in duas diviserit, ut plerique faciunt: nam et hic pro duabus domibus accipi debet.”… “Eğer bir kimse bir binadaki ya da arazideki payını devir ve teslim ederse, payı irtifak hakkı ile yüklü olmaz. Çünkü ne bir pay irtifak hakkı ile yüklü olabilir ne de bir pay üzerinde irtifak hakkı kazanılabilir. Şüphesiz bir taşınmaz parsellere ayrılmış ve devredilmişse, bireysel olarak bir parsel belirlenmişse, bir parsel ya da diğeri irtifak hakkı ile yüklü olabilir. Çünkü bu durumda [irtifak hakkı] taşınmaz payı üzerinde söz konusu olmamaktadır; taşınmazın kendisi üzerinde söz konusu olmaktadır. Bina için de aynı gerekçelere başvurulabilir. Eğer malik binanın ortasına bir duvar inşa ederse, birçoklarının yaptığı gibi, evi ikiye bölmüş olur. Nitekim bu durumda iki evden bahsedilir.”(144)… Alıntı yaptığımız metinde paylı mülkiyette pay üzerinde irtifak hakkı kurulamayacağı… Konuyla ilgili başka bir metni ele almak gerekirse:… D. 8.1.11 (Modestinus libro sexto differentiarum)… “Pro parte dominii servitutem adquiri non posse volgo traditur: et ideo si quis fundum habens viam stipuletur et partem fundi sui postea alienet, corrumpit stipulationem in eum casum deducendo, a quo stipulatio incipere non possit. Pro parte quoque neque legari neque adimi via potest et, si id factum est, neque legatum neque ademptio valet.”… Metne göre bir taşınmaz parçası (payı) üzerinde via (geçit irtifakı) kurulması mümkün değildir. Metinde buna ilişkin yapılan stipulatio’ların… “Itinere ad praedium commune duorum legato nisi uterque de loco itineris consentiat, servitus neque adquiritur neque deperit.”… Iulianus bu metinde, kendilerine vasiyet bırakılmış kişilere ait mal üzerinde iter Benzer durumun ele alındığı başka bir metni inceleyelim:… D. 8.3.19 (Paulus libro sexto ad Sabinum)… “Si unus ex sociis stipuletur iter ad communem fundum, inutilis est stipulatio, quia nec dari ei potest: sed si omnes stipulentur sive communis servus, singuli ex sociis sibi dari oportere petere possunt, quia ita dari eis potest: ne, si stipulator viae plures heredes reliquerit, inutilis stipulatio fiat.”… Alıntı yaptığımız metne göre paylı malda paydaşlardan birinin iter tesis edilmesine ilişkin yapmış olduğu stipulatio… Ayrıca, irtifak hakkının kurulması ve sona erdirilmesi konusunda, paydaşların tümünün… D. 8.4.18 (Paulus libro primo manualium)… “Receptum est, ut plures domini et non pariter cedentes servitutes imponant vel adquirant, ut tamen ex novissimo actu etiam superiores confirmentur perindeque sit, atque si eodem tempore omnes cessissententiarum et ideo si is qui primus cessit vel defunctus sit vel alio genere vel alio modo partem suam alienaverit, post deinde socius cesserit, nihil agetur: cum enim postremus cedat, non retro adquiri servitus videtur, sed perinde habetur, atque si, cum postremus cedat, omnes cessissent: igitur rursus hic actus pendebit, donec novus socius cedat. Idem iuris est et … Alıntı yaptığımız metnin başında, res communis üzerinde irtifak hakkının kurulmasıyla ilgili paydaşlar arasında irade beyanına ilişkin genel bir kurala yer verilmektedir. Buna göre res communis… Başka bir metin, irtifak hakkının nasıl kurulması gerektiği meselesini ele almak… D. 8.3.11 (Celsus libro 27 digestorum)… “Per fundum, qui plurium est, ius mihi esse eundi agendi potest separatim cedi. Ergo suptili ratione non aliter meum fiet ius, quam si omnes cedant et novissima demum cessione superiores omnes confirmabuntur: benignius tamen dicetur et antequam novissimus cesserit, eos, qui antea cesserunt, vetare uti cesso iure non posse.”… Metne göre bir taşınmazın birden fazla maliki olması durumunda, yani taşınmaz üzerinde…
