CENOVA’DA KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRECİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Araş. Gör. Eren KALANYUVA…
Giriş
Geçmişten günümüze, Avrupa’nın Akdeniz’e açılan kapısı olarak bilinen ve en eski…
70’li ve 80’li yıllarda yaşanan ekonomik durgunluk, deniz ticaretinde yeni rotaların…
Bu çalışmada, ilk olarak kentsel dönüşüm ve şehirleşme açısından İtalya’nın içinden…
I. İtalya’da Kentsel Dönüşüme Genel Bir Bakış
İtalya’da kentsel dönüşümün (rigenerazione urbana) yakın tarihi, öğretide üç dönemde incelenmektedir.…
A. I. Dönem: Savaş Sonrası Yeniden Yapılanma
İkinci Dünya Savaşı’nı izleyen yıllarda, şehircilik açısından öncelikli hedeflerden…
Savaş yıllarından 1970’lere kadar geçen süre zarfında, hızlı bir şehirleşme sürecinin…
Bu dönem bakımından, şehirlerin planlı gelişimi için gerekli denetim ve yönetimin…
B. II. Dönem: Şehirleşmede Reform Süreci
İkinci dönem olarak bilinen 70-80’li yıllar için, şehirleşmede hızlı büyüme ile birlikte…
Ne var ki, bu dönemde yalnızca büyük şehirlerde değil, orta ölçekli ve küçük şehirlerde…
80’li yıllarda uygulanan projelerde mahalli idarelerin ve yerleşik nüfusun bu sürece…
Söz konusu girişimlerle hem daha hızlı, hem de daha şeffaf bir şehir planlaması hedeflenmekte…
Sonuç olarak 90’lı yıllarda yaşanan gelişmeler, kentsel dönüşüm ve şehirleşme açısından…
C. III. Dönem: “Genişleme” Sürecinden “Dönüşüm” Sürecine Geçiş
Üçüncü dönemde, şehirlerin genişlemesi (espansione) anlayışından dönüşümü (trasformazione) anlayışına…
Yukarıda incelenen ilk iki dönemden farklı olarak, dönüşüm süreci, İtalya’da “Hurda Şehir”…
Daha önce değindiğimiz ilk iki dönemin, bu dönemden farkını, sosyal olguları da dikkate…
Şehrin tarihi dokusu bakımından öncelikli hedef, mevcut yapıların muhafaza edilmesi…
II. Liman Şehri Cenova’nın Kentsel Dönüşüm Serüveni
A. Kentsel Dönüşüm Öncesi Şehrin Ekonomik ve Sosyal Kırılma Noktaları
Denizin ve dağların ortasında kısıtlı bir coğrafi alan içinde konumlanan Cenova’nın…
19. yüzyılla birlikte başta İtalya’nın, ardından Avrupa’nın en önemli birkaç liman…
Ne var ki, İkinci Dünya Savaşı’nı geride bırakırken, İtalya’nın güneyinden (Mezzogiorno) kuzeyine…
1980’ler Cenova için tam anlamıyla bir krize dönüşmüştü. Mevcut nüfusun yaşlanması,…
Resim 1: Antik Limanın (Porto Antico) Havadan Görünümü…
B. Stratejik Planlama ile Başlayan Kentsel Dönüşüm
Cenova’nın kentsel dönüşüm serüveni, 80’li yıllarda şehirleşmeye dair sorunlar ve…
Bu sürece dâhil olarak kentsel dönüşüme ilişkin ilk adımların atılmasına öncülük…
“Kentsel dönüşüm” çalışmaları içinde değerlendirilebilecek ilk büyük çaplı etkinlik,…
C. Uluslararası Etkinliklerin Kentsel Dönüşümdeki Rolü
Son yirmi yılda Cenova’nın gündemine giren kentsel dönüşüm projeleri açısından uluslararası…
Cenova’da uygulanan kentsel dönüşüm modeli ve bu kapsamda hazırlanan projeler, şehirlerin…
1. Amerika’nın Keşfinin Beşyüzüncü Yılı, Expo Colombiana (1992)
İtalya’nın ve dünyanın en meşhur denizcilerinden biri olarak bilinen Kristof Kolomb’un…
İlk başta, etkinliklerin şehrin dışında kurulacak alanlarda ya da limanda deniz yüzeyine…
Renzo Piano tarafından hazırlanan projeye göre, öncelikle hâlihazırda kullanılmakta…
Resim 2: Kentsel Dönüşüm sürecinde Kongre Merkezine dönüşen Pamuk Ambarları (Magazzini del Cotone)…
1988 yılında, Expo için hazırlanan proje kapsamında, limandaki tarihi rıhtımlarda…
Expo Colombiana 92 etkinliklerinin öncelikli hedefi, uluslararası bir etkinlik sayesinde, kısa süre içinde ciddi bir finansman kaynağı oluşturarak hem şehrin eskiyen dokunuşu iyileştirmek, hem de şehri geçmişte olduğu gibi ekonomik ve kültürel açıdan Akdeniz’in cazibe merkezlerinden biri haline getirmekti…
Resim 3: Pamuk Ambarlarının Kongre Merkezine dönüştükten sonraki görünümü…
Etkinlik kapsamında; beş ayrı bloktan oluşan Akvaryum (Acquario di Genova), Galata Deniz Müzesi (Galata – Museo del Mare), oteller…
Her ne kadar, 1992 yılında “Expo Colombiana” ile birlikte eski liman bölgesinde önemli…
Geçiş sürecinden hemen sonra, 1994 yılında, Genova Belediyesi’nin % 80’ine sahip…
2. G8 Zirvesi (2001)
Expo Colombiana etkinliğinden sonra, 90’larda hazırlanan stratejik planlama üzerine…
2000’lerle birlikte kentsel dönüşüm sürecinde Cenova tarihi şehir merkezi üzerine…
2001 yılında İtalya’da gerçekleşen G8 Zirvesi için Hükümet tarafından Cenova şehrine…
G8 Zirvesi hazırlıklarının başlayabilmesi için ilk önce İtalyan Parlamentosu tarafından…
2001 yılında gerçekleşen etkinlikte Devlet bütçesinden yaklaşık 60 milyon avro Cenova…
1992 yılında, Cenova’daki kentsel dönüşüm projelerine ivme kazandıran Expo Colombiana…
G8 Zirvesi, Cenova’da iki önemli mekanda gerçekleşmişti. Bunlardan ilki toplantıların…
İlki tarihi şehir merkezinde, diğeri ise antik limanda yer alan bu iki etkinlik alanı…
Resim 4: Dış cehpeleri restore edilen tarihi yapılarıyla Piazza Ferrari; sağda Palazzo Ducale.…
Bu süreçte, yayalaştırmanın yanı sıra, hem kamuya ait hem de özel mülk olarak kullanılan…