Yazarlar:
Özlem Canbeldek Akın
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Sayfa 293SONUÇ
Bu çalışmada milletlerarası derdestlik itirazı incelenmiş ve şu sonuçlara varılm…
1. Derdestlik itirazının, usûl ekonomisini gerçekleştirme, dava hakkının dürüstlük…
2. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Hakkında Kanun’da milletlerarası…
3. Söz konusu bu kanun boşluğu, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Hakkında Kanun’a milletlerarası derdestlik itirazının kabulüne ilişkin bir madde eklenmesiyle giderilmelidir. Alman, Yunan ve Fransız gibi bazı hukuk sistemlerinde milletlerarası derdestlik itirazı, bu konuda kanunî bir düzenleme olmadığı halde, uygulamada yargı kararlarıyla kabul edilmek-
4. MÖHUK’da yapılacak değişiklik ile eklenmesini önerdiğimiz kanun maddesi…
“Yabancı mahkemede daha önce açılmış ve halen derdest, konusu, sebebi ve tarafları…
5. Buna karşın, bu şekilde bir düzenleme yapılıncaya kadar, yerel derdestlik…
6. Milletlerarası derdestlik itirazının kabulü için, yerel derdestlik itirazının…
a. Bunlardan ilki, Türk hukuku uyarınca yabancı mahkeme kararının tanınabilecek veya tenfiz edilebilecek olmasıdır. Derdestlik itirazı ileri sürüldüğü aşamada yabancı mahkemedeki yargılama henüz sonuçlanmamış olacağı için, tanıma-tenfize ilişkin kesin bir değerlenme yapılması mümkün değildir. Karşılaştırmalı hukukta bu konudaki yaklaşım, derdestlik itirazı ileri sürüldüğü aşamada yabancı mahkeme kararının tanıma-tenfizine ilişkin olumsuz bir kanaat oluşmaması halinde derdestlik itirazının kabul
b. Milletlerarası derdestlik itirazının kabulü için, yerel derdestlik itirazı…
c. Türk hukukunda milletlerarası derdestlik itirazının kabulü için mütekabiliyet…
7. Brüksel I bis Tüzüğü ve ayrıca Hollanda, Belçika gibi hukuk sistemlerinde…
8. Milletlerarası derdestliğin sonuçları açısından iki basamaklı bir sistem…
a. Birinci aşamada yabancı mahkemedeki dava bekletici sorun yapılmalıdır. Gerçekten de bu şekilde Türk mahke-
b. Yabancı mahkemedeki yargılamanın sonuçlanmasından sonra taraflara tanıma-tenfiz…
9. Milletlerarası derdestlik, yerel derdestlik gibi, taraflarca her zaman…
10. Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin (MÖHUK m. 41) ve yabancı mahkemenin yetkilendirilmesine ilişkin yetki sözleşmesinin (MÖHUK m. 47) söz konusu olduğu davalar Türk hukukunda milletlerarası derdestlik itirazının kabul edildiği istisnai iki durum olarak değerlendirilemez. Her iki düzenleme Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisine ilişkindir ve bu maddelere dayanılarak derdestlik değil, yetki itirazı ileri sürülebilir. Zira milletlerarası derdestlik itirazının kabulü için, yabancı mahkeme kararının Türk hukukunda tanınma-tenfiz edilme ve yabancı mahkemedeki yargılamanın makul sürede tamamlanması şartı aranmalıdır. Bu koşullar aranmadan MÖ
11. Milletlerarası derdestlik itirazının kabulü adalete erişim hakkının ihlali…
12. Aynı davanın Türk mahkemelerinde derdest olması, bu davanın daha önce…
13. Tahkim ve devlet mahkemeleri arasında derdestlik itirazı ileri sürülemez. Tahkim mahkemesi ve devlet mahkemesi arasındaki paralel yargılamalarda, kompetenz-kompetenz prensibine…
Ancak tahkim yeri mahkemesi ve tahkim heyeti arasındaki paralel yargılamalarda hakem…
14. Aynı uyuşmazlığın birden fazla tahkim mahkemesinde açılmış olması halinde derdestlik itirazı kural olarak dikkate alınmalıdır. Ancak, somut olayın özellikleri dikkate alındığında ilk tahkim yargılamasının neticesinin beklenilmesi herhangi bir nedenle uygun olmayacaksa derdestlik itirazı reddedilmeli ve yargılamaya devam edilmelidir. Örneğin uyuşmazlığa ilk el koyan hakem heyetinin vereceği kararın, diğer tahkim mahkemesinin bulunduğu yer hukuku uyarınca tanıma-tenfinin mümkün olmaması veya önceki tahkim yargılamasının makûl sürede tamamlanmaması halinde derdestlik itirazı reddedilmelidir.
II. Derdestlik İtirazının Kabulü Yönündeki Görüş ve Uygulamalar
KAYNAKÇA
EN
TR
