Uluslararası Hukukta Barış Hakkı ve Jus ad Bellum: Eleştirel Bir Bakış

Bu çalışmada barış hakkının kavramsal çerçevesi jus ad bellum bağlamında açıklanmaya çalışılırken, uluslararası barış ve güvenliğe eleştirel bir bakış sunulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda barış hakkı BM Güvenlik Konseyi’nin Libya müdahalesi örneği üzerinden incelenerek, bu hakkın korunması için zaruri olan şartlar, müdahalenin olumsuz sonuçları bağlamında değerlendirilmiştir. Bu noktada, çalışmanın ‘eksikliği’ olarak görülebilecek durumlara değinmek gerekmektedir. Kuşkusuz, Libya örneği gerek karar alım süreçleri gerekse de sonuçları bakımından, BM Güvenlik Konseyi’nin barışı hakkını koruma konusunda başarısızlığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, konuya ilişkin en azından bir başka bir örneğin daha incelenmesi durumunda, BM Güvenlik Konseyi’nin barış hakkının korunmasındaki rolünün daha farklı sonuçlar ortaya koyabileceğine dikkat çekilmelidir. Bu anlamda, her bir örneğin kendine münhasır bazı sonuçlara yol açması söz konusudur. Bununla beraber, bir sonraki çalışmalara ışık tutması adına, Libya örneği incelenirken barış hakkına dair belirlenmiş olan kavramsal çerçeve başka örneklerde de ele alınarak barış hakkına dair bir ölçü veya barış ölçülebilir mi sorusundan hareketle bir analiz metodunun geliştirilmesi mümkündür. Aynı zamanda, tek bir örnek üzerinden barış hakkının incelenmesi, örnekler bağlamında karşılaştırma yönteminin kullanılmaması başka bir eksiklik olarak ortaya çıkabilmektedir. Ne var ki, burada amaç daha çok barış hakkının kavramsal çerçevesini ortaya koyarak, hâkim barış düzenini eleştirel bir zeminde ele almak ve bu anlamda daha çok teorik çerçeveye odaklanılarak, çalışmanın örnek olayı sınırlı tutulmuştur. Esasında, barış hakkının