Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Sayfa 545SONUÇ
I.GENEL DEĞERLENDİRME VE KANAATİMİZ
Çalışmamızın sonuç bölümünü iki ayrı başlık altında sunmayı uygun görmekteyiz. İlk…
1. Ticari defterler, belge niteliğinde olmaları dolayısıyla genel hükümlere…
2. Ticari hayatta meydana gelen uyuşmazlıkların ispatı bakımından tacirlerin başvurabileceği çeşitli ispat araçları bulunmakla birlikte, uygulamada tercihen ticari defterlerin ön plana çıktığı görülmektedir. Zira, ticari hayatın gerektirdiği sürat ve pratiklik doğrultusunda ispatın kolaylaştırılması amacına hizmet eden düzenlemeler ile ticari defterlerin doğru ve güvenilir şekilde tutulmasını sağlayacak kurallar getirilmiş ve bu durum, söz konusu defterlere özel bir delil niteliği tanınmasını gerekli kılmıştır. Ticari hayattaki ilişkilerin dinamik ya-
4. Ticari Defterlerin İspat Hukuku Bakımından Hukuki Niteliği: Ticari…
5. Ticari Defterlerin Delil Niteliği: HMK m.222 hükmünde yer alan özel delil niteliği dışında, başka bir deyişle genel hükümler çerçevesinde değerlendirilmeleri hâlinde, ticari defterlere özel bir delil kuvveti tanınmadığı görülmektedir. Öğretide ve yargı kararlarında çoğunlukla HMK m.222 hükmünde yer alan “ticari defterlerle ispat”…
6. HMK m.222 gereğince ticari defterlerin lehe delil olarak ispat gücü: Doktrin…
7. HMK m.222 gereğince ticari defterlerin aleyhe delil olarak ispat gücü: Ticari…
8. HMK m.222/V gereğince defter kayıtlarının delil gücü: Tacir hasmın defterlerinin ibraz edilmesi hâlinde, bu defterlerde yer alan lehe ve aleyhe kayıtlar, kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde değerlendirilerek dikkate alınacaktır. Ticari defterlerin aleyhe ve lehe delil gücü bakımından kabulümüzü karşısında, HMK m.222/V gereğince de kayıtların kesin delil gücüne sahip olduğu…
9. Senetle İspat Kuralı Çerçevesinde HMK m.222’de yer alan Ticari Defterlerle İspat Kuralının Niteliği ve Konumu: Ticari…
10. Ticari defterlerin ibrazına ilişkin hükümler, HMK m.222 ile TTK m.83’te paralel biçimde düzenlenmiştir. Nitekim HMK m.222/I hükmü, TTK m.83/I’de yer alan ticari defterlerin ibrazına ilişkin düzenlemenin tekrarından ibarettir. Kanaatimizce, aynı konuya ilişkin düzenlemelerin iki ayrı kanunda yer almasına gerek bulunmamaktadır. Belgelerin ibrazına ilişkin genel kuralların usul hukuku çerçevesinde HMK’da yer alması ve uygulamada yeknesaklığın sağlanabilmesi bakımından, ticari defterlerin ibrazına ilişkin hükümlerin de HMK bünyesinde düzenlenmesi isabetli olacaktır. Bu çerçevede, uygulamadaki dağınıklığın ve normatif karışıklığın giderilebilmesi için, yapılacak yasal düzenleme ile HMK içinde “Ticari Defterlerin İbrazı”…
11. TTK m.83 ve HMK m.222 hükümlerinde ibraz bakımından herhangi bir koşula yer verilmemiş; mahkemelere daha geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır. Kanaatimizce, ibrazın koşulları bakımından eTTK m.80’deki sistem daha isabetli olup, ticari defterlerin ibrazına ilişkin olarak aşağıdaki şartların aranması gerektiği düşüncesindeyiz: Haklı ve korunmaya değer bir menfaatin ve hukuki yararın varlığı;Uyuşmazlık konusu bakımından ticari defterlerin ibrazının zorunlu olması;…
13. Ticari defterlerin, genel hükümler çerçevesinde delil olarak sunulması…
14. Ticari defterlerin ancak dayanak belgeleriyle birlikte delil olarak kabul edilebileceği yönündeki yaklaşım, ticari defterlerle ispat kuralının anlamını zayıflatmaktadır. Dayanak belgenin ibrazı zorunluluğu, esasen taraflar arasındaki menfaat dengesini sağlama amacına yöneliktir. Bu durumda, her iki tarafın menfaatleri gözetilerek bir denge kurulmalıdır. Ticari defterlerine dayanan tarafın defter kayıtlarının, karşı tarafın ticari defterlerinde de yer alması hâlinde, lehe delil olma şartı zaten gerçekleşmiş sayılacak ve bu durumda dayanak belgelerin ayrıca ibrazı aranmayacaktır. Buna karşılık, defter kayıt-
15. Ticari defterlerin delil olabileceğine ilişkin HMK’da bir düzenlemeye yer verilmiş olmakla birlikte, bu hükmün kapsamında hangi defterlerin “ticari defter”…
16. Ticari defter kayıtları, kanuna ve usulüne uygun şekilde tutulmuş olmaları şartıyla, nitelikleri gereği bölünemez bir yapıya sahiptir. Burada ifade edilen “bölünmezlik”,…
17. HMK m.222/II–III hükümleri uyarınca ticari defterlerin lehe delil olarak değerlendirilebilmesi için öngörülen şartların sağlanmadığı hâllerde, bu defterlerin sahibi lehine takdiri delil olarak kabul edilmesi mümkündür. HMK m.222 uyarınca ticari defterlerin sahibi lehine kesin delil gücüne sahip olabilmesi için öngörülen koşullar, takdiri delil olarak değerlendirme bakımından birebir aranmaz. Ancak, defterlerin takdiri delil olarak kullanılabilmesi için, uyuşmazlık konusuna ilişkin kayıtların bulunduğu defterlerin kanuna uygun şekilde tutulup tutulmadığı…
III.ARA SONUÇ
II.MADDE ÖNERİSİ
EN
TR
