Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
SONUÇ
Şirketin kendi paylarını iktisap etmesine ilişkin düzenleme, 6762 sayılı eTTK döneminde…
Çalışmada ulaşılan diğer sonuçları ve önemli bilgileri aşağıdaki şekilde özetlemek…
1. Şirketler, çeşitli sebepler dolayısıyla kendi paylarını iktisap etme yoluna gidebilir. Bu sebeplere örnek olarak, şirketin finanse edilmesi veya şirketin likidite fazlası dolayısıyla payın iktisap edilmesi gösterilebilir. Şirketin kendi paylarını iktisap etmesinin faydalarıyla beraber sakıncaları da mevcuttur. Ancak genel yaklaşım, şirketin kendi paylarını iktisap etmesinin sakıncalarına rağmen yasaklanmaması gerektiği yönündedir. Zira şirketin kendi paylarını iktisap etmesiyle ortaya çıkabilecek sakıncalar gerekli önlemler alınmak
2. TTK 379 vd. maddelerinde anonim şirketlerin kendi paylarını iktisap etmesi…
3. Kanunda, anonim şirketlerin kendi paylarını iktisap etme şartlarıyla ilgili bazı istisnalar öngörülmüştür. Bu istisnalardan ilki, anonim şirketin kendi paylarını iktisap ederken genel kurulun yönetim kurulunu yetkilendirmesi şartına ilişkindir (m. 381). Buna göre, yönetim kurulu, yakın ve ciddi bir kaybın önlenmesi amacıyla genel kuruldan yetki almaksızın, m. 379’da belirtilen diğer şartların mevcut olması kaydıyla, şirketin kendi paylarını iktisap edebilecektir. Bu istisnalardan diğeri, m. 379’da aranan şartların tamamından muafiyet tanımaktadır (m. 382 ve m. 383). Buna göre anonim şirket paylarının, esas veya çıkarılmış sermayenin azaltılması kararına ilişkin olarak iktisap edilmesi; külli halefiyet kuralının gereği olarak iktisap edilmesi; kanuni satın alma yükümlülüğü dolayısıyla iktisap edilmesi; bedellerinin tamamı ödenmiş olan payların, cebri icradan şirket alacağının tahsili amacıyla iktisap edilmesi; menkul kıymet
4. Kanun, anonim (ve kanaatimizce limited) şirketin kendi paylarını iktisap etmesinde çizdiği sınırların dolanılmasını yasaklamak amacıyla ‘kanuna karşı hile’ başlığı altında bazı düzenlemeler kabul etmiştir (m. 380). Buna göre, kendi paylarının iktisap edilmesi amacıyla, şirketin başka bir kişiyle yaptığı, konusu avans, ödünç veya teminat verilmesi olan hukuki işlemler batıldır. Ancak butlan hükmü, şirketin, kanuna ve esas sözleşmesine göre ayırmak zorunda olduğu yedek akçeleri azaltmamak veya m. 519’da düzenlenen yedek akçelerin harcanmalarına ilişkin kuralları ihlal etmemek ve şirket, m. 520’de öngörülen yedek akçeyi ayırmak şartıyla, kredi ve finans kurumlarının işletme konuları içine giren işlemler ve şirketin veya onun bağlı şirketlerinin çalışanlarına, şirketin paylarını iktisap edebilmeleri için, avans, ödünç ve teminat verilmesine ilişkin hukuki işlemler açısından uygulanmaz. Ayrıca maddenin ikinci fıkrasında, payları iktisap edilecek şirket ile üçüncü bir kişi arasındaki m. 379’da öngörülen şartlara aykırı olarak kurulan payların iktisap edilmesine yönelik dolaylı temsil ilişkisinin butlanı öngörülmüştür. Kanunda, kanuna karşı hilenin hukuki sonucu gösterilmemiş, bu sorunun çözümü doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Kanaatimizce, buradaki işlem batıl olduğundan, bu işlemden doğan edimler ifa edilmemişse ifası talep edilemeyecek; ifa edildiği takdirde ise, iktisabı batıl olan paylar açısından istihkak davası açılacak ve ifa edilen
5. Anonim şirketler, m. 379’da öngörülen şartlara uyarak kendi paylarını iktisap ettiği takdirde, iktisap edilen payları belli bir süre içinde elden çıkarmak zorunda değildir. Bu durumda anonim şirket, iktisap değerlerini karşılayan tutarda kanuni yedek akçe ayırmak durumundadır. Anonim şirketler, kendi paylarını iktisap ederken m. 379’da öngörülen şartlara uygun davranmamaları durumunda ise, m. 379 düzen kuralı (die Ordnungsvorschrift)…
6. Anonim şirketin kendi paylarını iktisap etmesi durumunda, elinde bulundurduğu…
7. TTK m. 612’de, limited şirketlerin kendi paylarını iktisap etmesi düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme, limited şirketlerin kendi
8. Anonim şirketin kendi paylarını taahhüt yasağına ilişkin TTK m. 388 hükmü, yeni ihdas edilen maddelerden biridir. Şirket kendi paylarını taahhüt etmesi durumunda, şirket sermayesinin tekrar kullanılması gündeme geleceğinden ve bu durum, sermayenin eksiksiz teşekkül etmesini engelleyeceğinden, madde anonim şirketlere ilişkin olmasına rağmen kanaatimizce, limited şirketler açısından da kıyasen uygulanmalıdır. Yani, hem anonim hem de limited şirketler, m. 388 dolayısıyla kendi paylarını taahhüt edemezler. Üçüncü kişi-
9. TTK m. 387 hükmüyle, şirketin kendi paylarını iktisap edebileceğine ilişkin…
II. Sermaye Piyasası Mevzuatı
KAYNAKÇA
EN
TR
