EN
TR
2. Milletlerarası nitelikli hukuksal meselelerde, en sık ihtilâfın yaşandığı konulardan biri de geçici ve koruyucu tedbirler konusudur. Bu
3. Milletlerarası nitelikli uyuşmazlıklarda sözkonusu olan geçici ve koruyucu…
4. Ne Brüksel I Tüzüğü ne de ALI/UNIDROIT İlke ve Kuralları ve ilgili diğer düzenlemeler, geçici ve koruyucu tedbirlerin ne olduğu
5. Tedbir kavramının içeriği konusundaki belirsizlik, özellikle Brüksel I…
Brüksel I Tüzüğü uygulamasında da tedbir kararları ile ilgili olarak doğrudan ulusal…
6. Bu bağlamda, özellikle delil toplanması, delillerin korunması ve tespiti amacını taşıyan tedbirler ile tanık ifadesi alınması yönündeki tedbir amaçlı kararlar, Adalet Divanı içtihatları doğrultusunda, Tüzük kapsamındaki geçici ve koruyucu tedbir kavramı içinde değerlendirilmemektedir. Ayrıca geçici ödeme amaçlı tedbir kararları da genellikle taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığı sona erdirdiği için geçici tedbir kavramı içine dahil edilmese de Adalet Divanı içtihat-
7. Milletlerarası yargılama hukuku açısından, geçici tedbir konusu en önemli ve en etkili araçlardan biridir. Bu noktada, doğru olarak tespit edilmesi gereken iki husus vardır. Bunlar; hangi mahkemenin tedbir konusunda yargılama yetkisine sahip olduğu ve yetkili mahkeme tarafından alınmış olan tedbir kararının, mahkeme ülkesi dışında icra edilip edilemeyeceği, ülke dışında etki doğurup doğurmayacağıdır. …
Brüksel I Tüzüğü, ALI/UNIDROIT İlke ve Kuralları ile ilgili diğer düzenlemeler,…
İlgili düzenlemelerin tümü, La Haye Sözleşmesi Öntasarısı’nın 13B no’lu maddesi dışında,…
8. Özellikle esas yetkili mahkeme dışında, başka bir ülke mahkemesince alınacak olan tedbir kararlarında yetki konusu ile ilgili olarak, tedbir kararının, tedbir konusunun bulunduğu veya tedbirin icra edileceği yer ile olan bağlantısının sağlanması gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, tedbir kararının, mümkün olduğu ölçüde en elverişli mahkemeden alınmasının sağlanması amacıyla, Brüksel I Tüzüğü uygulaması ve ALI/UNIDROIT İlke ve Kuralları çerçevesinde, tedbirde yetki konusu ile ilgili olarak “gerçek bağlantı ilkesi”nin varlığı aranmaktadır. Gerçek bağlantı, tedbirde yetkiyi tesis eden makul ve işlevsel bir bağlantıyı ifade etmektedir. Ancak, özellikle, Brüksel I Tüzüğü kapsamında “gerçek bağlantı ilkesi”nin açıklığa kavuşturulamamış olması, konunun uygulama ve içtihatlar çerçevesinde şekillenmesine yol açmakta; geçici ödeme tedbirleri ve malvarlığına dönük olmayan tedbir türleri gibi pek çok tedbir türü açısından mesele teşkil etmektedir.…
9. Tedbirde yetki konusu, yetki ile bağlantılı olan derdestlik, aşkın yetki,…
10. Geçici ve koruyucu tedbir kararı alınmasına yol açan yargılama konusu ile esas yargılama konusunun birbirinden farklı olması ve her iki yargılamanın aynı amacı taşımaması, geçici ve koruyucu tedbir kararları ile ilgili derdestlik itirazlarının da önüne geçmektedir. Ayrıca, Brüksel I Tüzüğü açısından, aynı anda farklı ülke mahkemelerinden tedbir kararı alınabilmesini yasaklayan bir durum da sözkonusu değildir. Bu anlamda derdestliğin, yalnızca aynı anda davanın esasına yönelik ikinci bir yargılamanın yapılmasını engelleme amacı taşıdığı kabul edilmektedir. ALI/UNIDROIT İlke ve Kuralları kapsamında ise, aynı anda birden
11. Brüksel I Tüzüğü ve ALI/UNIDROIT İlke ve Kuralları kapsamında, yetki sözleşmesi ve bunun bir etkisi olarak ortaya çıkan münhasır yetkinin, geçici ve koruyucu tedbir kararlarının başka bir ülke mahkemesinden alınmasını engelleyici bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Çünkü yetki sözleşmesi ile ortaya çıkan münhasır yetki, yalnızca davanın esası üzerindeki yargılama yetkisi ile ilgili olup, geçici ve koruyucu tedbirler üzerinde etki doğurmamaktadır. …
12. Tedbir kararlarına uygulanacak hukuk konusunda, doğrudan ulusal hukuklara gönderme yapılmaktadır. Çünkü tedbir kararları, yargılama hukukuna ait bir konu olarak kabul edilmekte ve tedbir kararlarına uygulanacak olan hukuk konusunda, mahkeme ülkesi hukukunun uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Yargılama usulü, maddî hukuk tarafından tanınan hak ve yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlayan yargısal bir süreçtir. Ancak, aile ve şahsın hukuku gibi konular açısından sözkonusu olacak tedbir kararlarına, esas hakkındaki hukukun tatbiki, daha işlevsel ve daha hızlı sonuçlar doğurabilir. …
13. Milletlerarası yargılama hukuku açısından, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, hem uzun hem de külfetli bir yargılama süreci gerektirmektedir. Özellikle, yabancı tedbir kararlarının tanınması ve tenfizi, tedbir kararlarının tanıma ve tenfiz için aranan şartları çok da fazla yerine getirememesi sebepleriyle, ulusal hukuklar çerçevesinde çok da uygulama alanı bulamayan bir konudur. Bu sebeple, ancak ülkelerin bu konuda iki ve çok taraflı antlaşmalara taraf olması halinde tedbir kararlarının tanınması ve tenfizinde işlerlik kazanabileceği söylenebilir. Genel olarak, yabancı mahkemeler tarafından alınan tedbir kararlarının tanınması ve tenfizi ile ilgili meseleler, temelde benzerlik göstermektedir. Bu açıdan, konunun uluslararası nitelikli bir antlaşmaya tabi kılınması, hem uygulamaların mümkün olduğu ölçüde uyum
