EN
TR
b) Öte yandan, bu kitabın önceki baskılarında bağımsız dış denetimin geniş tutulmasının ve büyük anonim şirketlerle halka açık anonim şirketler için sözkonusu olacak bu denetim zorunluluğuna tek ortaklı anonim şirketler ile küçük ve orta ölçekli anonim şirketlerin de dahil edilmesinin özellikle getireceği mali yük nedeniyle, doğru olmadığını belirtmiştim. Bu eleştirim 6335 sayılı ve 26.6.2012 tarihli kanunda benimsenmiş ve 397 nci maddeye eklenen dördüncü fıkra hükmü ile bağımsız denetime tâbi olacak şirketlerin Bakanlar Kurulu’nca belirleneceği esası getirilmiştir. A) Genel olarak…
*MADDE 397- (1) Dördüncü fıkra uyarınca denetime tabi olan anonim şirketlerin ve şirketler topluluğunun finansal tabloları denetçi tarafından, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yayımlanan uluslararası denetim standartlarıyla uyumlu Türkiye Denetim Standartlarına göre denetlenir. Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu içinde yer alan finansal bilgilerin, denetlenen finansal tablolar ile tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da denetim kapsamı içindedir.…
*(2) Denetime tabi olanlar, hazırlanmış olan finansal tablolarının denetimden geçip geçmediğini, denetimden geçmiş ise denetçi görüşünü ilgili finansal tablonun başlığında açıkça belirtmek zorundadır. Bu hüküm, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu için de uygulanır. Denetime tabi olduğu hâlde, denetlettirilmemiş finansal tablolar ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, düzenlenmemiş hükmündedir.…
(3) Şirketin ve topluluğun finansal tabloları ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporunun sunulmasından sonra değiştirilmişse ve değişiklik denetleme raporlarını etkileyebilecek nitelikteyse, finansal tablolar ile, birinci fıkra çerçevesinde yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu yeniden denetlenir. Yeniden denetleme ve bunun sonucu, raporda özel olarak açıklanır. Denetçi görüşünde de, yeniden denetlemeyi yansıtan uygun eklere yer verilir.…
**(4) 398 inci madde kapsamında denetime tâbi olacak şirketler Bakanlar Kurulunca belirlenir.…
* 26.6.2012 tarihli ve 6335 sayılı kanunla değişik şekli.…
** 6335 sayılı kanunun 18 inci maddesiyle eklenen fıkra.…
(5) Dördüncü fıkra kapsamı dışında kalan anonim şirketler ile 4572 sayılı Kanun kapsamındaki kooperatifler ve bunların bağımsız denetime tabi olmayan üst kuruluşları bu fıkra hükümlerine göre denetlenir. Denetime ilişkin usul ve esaslar ile bu fıkra uyarınca denetim yapacak denetçilerin niteliklerine, uyacakları etik ilkelere, görev ve yetkilerine, seçilmelerine, görevden alınmalarına veya ayrılmalarına; denetimin ve denetim raporlarının içeriğine ve raporun genel kurula sunulmasına ilişkin hususlar
(6) Beşinci fıkra kapsamında denetime tabi olduğu halde söz konusu denetimi yaptırmayanların finansal tabloları ve yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu düzenlenmemiş hükmündedir.…
Değerlendirme ve Öneri…
a) Bu kitabın önceki baskılarında maddenin birinci fıkrasının Adalet Bakanlığı’nca yayımlanan ilk Tasarı’daki metninin ifadesinin bozuk olduğunu ve yönetim kurulunun “yıllık raporunun” sadece…
b) Yine, birinci fıkra hükmüyle ilgili olarak, şirketin ve topluluğun denetiminin uluslararası denetim standartlarına göre değil, Türkiye Muhasebe Standartlarına göre yapılması gerektiğine dair önerim, Adalet Komisyonu’nda ve daha sonra 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikte “…Uluslararası denetim standartları ile uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarına göre…” şeklinde…
c) 6335 sayılı Kanun’un 18 inci maddesiyle eklenen dördüncü fıkra hükmü bağımsız…
d) 6455 sayılı Kanun ile eklenen 4 üncü fıkrada çıkarılması öngörülen yönetmelik hala yürürlüğe konulmamıştır. Aradan geçen süre de dikkate alınırsa bu önemli bir ihmaldir.…
B) Konu ve kapsam…
*MADDE 398- (1) Şirketin veya topluluğun finansal tabloları ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunun denetimi; envanterin, muhasebenin ve Türkiye Denetim Standartlarının öngördüğü ölçüde iç denetimin, bu Bölüm hükümleri anlamında 378 inci madde uyarınca verilen raporların ve 397 nci maddenin birinci fıkrası çerçevesinde yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunun denetimidir. Bu denetim, Türkiye Muhasebe Standartlarına, kanuna ve esas sözleşmenin finansal tablolara ilişkin hükümlerine uyulup uyulmadığının incelenmesini de kapsar. Denetleme, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun belirlediği esaslar bağlamında, denetçilik mesleğinin gerekleriyle etiğine uygun bir şekilde ve özenle gerçekleştirilir. Denetleme, şirketin ve topluluğun, malvarlıksal ve finansal durumunun 515 inci madde anlamında dürüst resim ilkesine uygun olarak yansıtılıp yansıtılmadığını, yansıtılmamışsa sebeplerini, dürüstçe belirtecek şekilde yapılır.…
