ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TAŞIYICI ANNELİK
I. TAŞIYICI ANNELİK KAVRAMI
Bir kadının gebe kalamaması yahut çocuk doğurmasının çok riskli olduğu durumlarda,…
Tarafların anlaşması halinde taşıyıcı annelik uygulaması sonucu çiftlerin çocuk sahibi…
A. Taşıyıcı Annelik Çeşitleri
Taşıyıcı annelik çeşitleri ve çeşitlerinin adlandırılması konusunda doktrinde bir…
1. Geleneksel Taşıyıcı Annelik
Bu taşıyıcı annelik çeşidi genel olarak yabancı kaynaklarda geleneksel veya genetik…
Geleneksel taşıyıcı annelik, çocuk sahibi olmak isteyen fakat biyolojik olarak bu…
2. Gestasyonel Taşıyıcı Annelik
Gestasyonel taşıyıcı annelik, çocuk sahibi olmak isteyen kadının yumurtalarının sağlıklı…
Her ne kadar iki çeşit taşıyıcı annelikten bahsetmiş olsak dahi üçüncü olarak, çocuk…
B. Taşıyıcı Annelik Sözleşmeleri ve Hukuki Niteliği
Taşıyıcı annelik uygulamasında çocuk sahibi olmak isteyen fakat biyolojik olarak…
Türk Hukuku nezdinde taşıyıcı annelik sözleşmeleri geçersizdir. Bu sözleşmeler genel…
Her ne kadar taşıyıcı annelik sözleşmesinin karşılıksız olduğu durumlarda ahlaka…
Hukukumuzda taşıyıcı annelik sözleşmesinin geçersiz olması TBK. m. 27’de belirtilen…
Taşıyıcı anne çocuğu gönüllü aileye vermekten vazgeçer ise, sözleşmenin ahlaka, hukuka…
Taşıyıcı annenin doğurduğu çocuğu teslim etme borcunun eksik borç niteliğinde olduğunu,…
Taşıyıcı anneliğin yasal olduğu ülkelerde ise kural olarak taşıyıcı annelik sözleşmesi…
Burada tartışılması gereken bir diğer husus ise, taşıyıcı annelik sözleşmesi sonrası…
C. Taşıyıcı Annelik Sözleşmelerinin Etik Boyutu
Taşıyıcı anneliğin kadın vücudunu metalaştırdığı ve ticarete konu haline getirdiği…
Anderson’ın da bahsetmiş olduğu gibi bu noktada akla öncelikle çocuğun alım-satım…
II. YABANCI HUKUKLARDA TAŞIYICI ANNELİK
A. Taşıyıcı Anneliği Yasal Kabul Eden Ülkeler
1. Amerika Birleşik Devletleri
Bazı hukuk sistemleri taşıyıcı annelik sözleşmesini hukuken geçerli bir sözleşme…
Amerika’da taşıyıcı annelik kavramı ilk olarak iç savaş öncesi Afrikalı kölelerin…
1985 yılında gerçekleşen ve “Baby M.” olarak bilinen dava da ülkede son derece yankı…
Polis zoruyla çocuğun kendisinden alınması üzerine Whitehead temyiz mahkemesine (New…
Yüksek mahkeme taşıyıcı annelik sözleşmelerinin aynı zamanda sağlıklı değil, kusurlu…
Baby M davasının bir benzeri ve fakat bu sefer gestasyonel taşıyıcı anneliğin söz…
Baby M davasında New Jersey Yüksek Mahkemesi, anne babanın ebeveynlik ile velayet…
Kaliforniya’da taşıyıcı annelik konusunda 1998 yılında söz konusu olan bir diğer…
Amerika’da yine bazı bölgelerde taşıyıcı annelik sözleşmeleri tamamen hükümsüz sayılmış ve doğuran kadının anne olduğu yaklaşımı benimsenmiştir. Ancak bu yaklaşım, tarafların serbestçe sözleşme yapma özgürlüğünü kısıtladığı ayrıca üreme hakkı üzerinde serbest iradeyle verilmesi gereken kararlara müdahale ettiği gerekçesiyle eleştirilmiştir…
Taşıyıcı annelik sözleşmelerinin geçerli olduğu birçok eyalette gey ve lezbiyen çiftler…
1997 yılında Paula Wakeman ile Mary Dixon, sperm bağışı için üçüncü bir kişiyle anlaşma…
Eşcinsel çiftin sahip olduğu çocuklar yönünden Kaliforniya Yüksek Mahkemesi önüne…
2. İsrail
İsrail taşıyıcı annelik sözleşmelerini yasal kabul eden ilk ülkelerdendir. Hatta…
İsrail’de taşıyıcı annelik konusundaki düzenlemeler genel hatlarıyla, taşıyıcı anne…
a. Taşıyıcı Anneliğe Uygunluk
Taşıyıcı anneler birçok zaman fiziksel veya psikolojik açıdan taşıyıcı anneliğe uygun…
Yukarıda sayılmış olan şartların yanında taşıyıcı anne ve gönüllü ailenin sabıka…
b. Sadece Gönüllü Babanın Sperminin Kullanılması
İsrail Hukuku çerçevesinde, taşıyıcı annelik uygulaması esnasında gönüllü anneden…
c. Taşıyıcı Annenin Yeterince Bilgilendirilerek Rızasını Almak
Taşıyıcı Annelik Sözleşmelerini Onaylama Komitesi, taşıyıcı annelerin sözleşmeyi…
d. Taşıyıcı Annenin Vücut Bütünlüğünün Dokunulmazlığı ve Özel Hayatın Gizliliği Hakkının Korunması
İsrail’de taşıyıcı annelik sözleşmeleri, taşıyıcı annenin gebelik esnasında kendi…
e. Taşıyıcı Annenin Finansal Olarak Korunması
Taşıyıcı annelik yöntemine başvuran kadının maddi sıkıntı içerisinde olması onun…
3. İngiltere
İngiltere’de taşıyıcı annelik ilk olarak “Surrogacy Arrangements Act 1985”…
İngiliz Hukuku, taşıyıcı anneliği yasal zemine oturtmuş ve fakat taşıyıcı anneliğin…
Ülkede daha sonra 1990 yılında İnsan Üremesi ve Embriyoloji Kanunu (Human Fertilisation…
Söz konusu raporda taşıyıcı annelik kavramı ve sözleşmesi kapsamında tanımlar yapılarak,…
Ülkede 1998’de hukuk, tıp etiği ve psikoloji profesörlerinden oluşan ekip tarafından,…
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve raporlar sonrasında 2008 yılında ülkede…
1. Doğacak olan çocuk için gönüllü anne ve babanın…
2. Gönüllü anne ve baba karar için doğumdan itibaren altı ay içerisinde mahkemeye…
3. Mahkeme kararı anında çocuğun gönüllü aile yanında yaşıyor olması gerekmektedir.…
4. Gönüllü anne ve babadan en az birinin yerleşim yerinin Birleşik Krallık’ta olması…
5. Gönüllü anne ve baba on sekiz yaşını doldurmuş olmalıdır. …
6. Çocuğu doğuran kadın ile çocuğun genetik babasının (veya Kanun’a göre babası sayılan…
EN
TR
