Birinci Bölüm
Devlet Görevlilerinin Yargı Bağışıklığının Temelleri ve Kaynağı
I. Devletin Yetkisini Sınırlandıran Bir Neden: Bağışıklık
A. “Bağışıklık” Kavramının Anlamı
Bağışıklık1, pek çok anlamda kullanılan bir kelimedir.2 …
Hukuk alanında kökeni “muaf” kelimesinin türetilmiş hali olan muafiyet…
Ulusal hukuka göre bağışıklık, başka devletin yargı yetkisinde bulunan bir yabancı
Uluslararası hukuk açısından ise bağışıklığın, ez azından uluslararası antlaşmalarda,…
B. Bağışıklık ile İlişkili Kavramlar
1. Devletin Yargılama Yetkisi ve Bağışıklık
a. Devletin Yargılama Yetkisi
Uluslararası hukukun en önemli sujesi olan devlet, ülke, insan topluluğu ve siyasi…
Devletin yetkisi kavramı ise şüphesiz burada yapmaya çalışacağımız tanımdan daha…
Uluslararası hukuk açısından yetki, devletin egemenliğinin açığa vuruluş şekli olarak
Devlet görevlisinin yabancı devletin yetkisinden bağışık olması için, ilk bakışta…
Düzenleme yetkisi (prescriptive juristicdion) bir devletin belli kişilere, olaylara ve durumlara uygulanacak kuralları oluşturma yetkisi olarak tanımlanmaktadır.…
Bu ilişki konusunda belirtilmesi gereken bir diğer nokta da düzenleme yetkisinin…
Bir devletin yargılama yetkisi, hukuki, idari ve cezai olmak üzere üç şekilde gerçekleşir.…
Yargı bağışıklığı meselesinde de bir devlet, yabancı devleti yargılama konusunda…
b. Yargılama Yetkisi ile Bağışıklık İlişkisi
Yargılamadan bağışıklık konusunda yapılan tartışmalarda bir hukuk ihlali söz konusu…
Uluslararası hukukun en çok tartışılan konularından biri olan yetki, bağışıklık meselesiyle…
Arrest Warrant kararında Uluslararası Adalet Divanı, bağışıklık konularını yargı yetkisine ilişkin bir saptama yapmaksızın yalnızca tarafların iddiaları üzerinden irdelese de, kararda mantıksal açıdan bağışıklığın ancak yargı yetkisi konusunda bir belirlilik olduğunda gündeme geleceği söylenmektedir.…
Yabancı devlet görevlisinin bağışıklığı öncelikle yargılama yetkisiyle ilgili olmakla…
2. Devletin Sorumluluğu ve Bağışıklık
Devletin sorumluluğu, devletlerin egemenliği ve eşitliğinden kaynaklanan…
Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun hazırladığı Uluslararası Nitelikli Hukuka Aykırı…
Gerek mahkemeler gerekse doktrinde genel olarak kabul gören görüş uyarınca bir eylem…
“[1948 Soykırım Sözleşmesi’nin] IX. Maddesindeki “soykırımdan veya III. maddede sıralanmış diğer eylemlerden dolayı bir devletin sorumluluğu”na yapılan atıf, devletin sorumluluğunun herhangi bir şeklini dışarıda bırakmaz. Dahası “yöneticiler” veya “kamu görevlileri” tarafından gerçekleştirilen soykırım eylemini düzenleyen Sözleşme’nin IV. maddesinde bir devletin organlarının eylemlerinden sorumluluğu dışlanmamıştır.”…
Bununla birlikte, bir devletin yabancı bir devletin mahkemesinde yargılanmasına engel…
Devletin sorumluluğu ile bağışıklık ilişkisi devlet görevlilerinin bağışıklığı meselesinde…
Uluslararası Hukuk Komisyonu Raportörü Roman Kolodkin’e göre ultra vires eylemler bağlamında resmi eylemler ile resmi işlevlerin içine giren eylemleri birbirinden ayırmak gerekir. Resmi eylemler, resmi işlevlerin içine giren eylemleri de kapsamakla birlikte daha geniştir.…
Lord Bringham’a göre yerleşmiş bir istisna olmadıkça bir devlet uluslararası hukuk…
Özetle, bir devlet görevlisinin resmi yetkiyle gerçekleştirdiği eylemler, kendisinin…
3. Cezasızlık vs. Bağışıklık
Yabancı devletlerin, devletin işlem ve eylemlerini denetlemelerinin önüne geçilmesi…
1998 yılında 160 devlet Roma’da Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin kuruluşu için bir…
Bağışıklık temel olarak haksızlık gibi algılanmakta ve bunun cezasızlık kültürünü…
2006 yılında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi cezasızlığın önüne geçmek konusunda…
Diğer yandan her devletin diğer devletlerin politik entrikalarından çekinmeksizin…
Bağışıklık, devlet görevlileri suç işlediğinde, kendi devletleri onları bu suçlardan…
Bağışıklığın cezasızlık sonucunu doğurmasının önüne geçebilme çabaları esasen uluslararası…
C. Yargılama Yetkisini Sınırlandıran Diğer Yöntemler
1. Yargılanamazlık (Non-justiciability)
Bir olay, durum veya işlem eğer dava konusu yapılabilir ise yargılamaya uygundur.…
Buttes Gas and Oil and Company v. Hammer davasında…
“…İngiliz hukukunda mahkemelerin yabancı egemen devletlerin işlemleri üzerinde yargılama yapamayacakları konusunda daha genel bir prensibin mevut olup olmadığı asıl sorundur. Bu nedenle ben terminolojik değerlendirmeden kaçınmayı tercih ediyorum, bu prensibi, eğer varsa, “act of state”in bir çeşidi olarak değil, hukuki engel veya yokluk olarak değerlendirmeyi daha cazip buluyorum.”…
Bu davada Mahkeme, eğer yargılama sürecine devam edilirse, devletin egemenliğinin…
Yargılanamazlık, İngiliz geleneğinde anlaşıldığı şekliyle yerel mahkemelerin belli…
Her ne kadar yargılanamazlık prensibi, kökeninde devletlerin egemenliklerine ilişkin…
Konuyla ilgili son olarak devletin yargı bağışıklığının temellendirilmesinde savaş…
EN
TR
