Vergi Usul Kanunu’nun 153/A Maddesinde Yer Alan “Teminat Uygulaması”nın Hukuki Nitelendirmesi, Anayasaya Uygunluğu Sorunu ve Kuruma İlişkin Çeşitli Sorunsallar
Araş. Gör. İmran SEMİZ*…
Giriş
6455 sayılı “Gümrük Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik…
A. Kurumun Anlaşılmasına Yardımcı Olacak Kavramlar
Çalışmamızın daha iyi benimsenmesi açısından genel olarak teminat ve kayıtdışılık…
1. Genel Olarak Teminat Kavramı
Teminat kelimesi, Arapça kökenli bir isim olmakla beraber güvence, sağlamlık bakımından…
Teminat, hem kamu hukuku hem de özel hukuk…
Vergi hukukunda teminat kurumuna gerek Vergi Usul Kanunu’nda gerek 6183 sayılı Kanun’da…
2. Kayıt Dışı Ekonomi Kavramı
Kayıt dışı ekonomi resmi kayıtlara girmeyen, kanuni belgelerle belgelendirilmeyen,…
Kayıt dışı ekonominin doğmasında farklı nedenler etkili olabilmektedir. Bir ülkenin…
B. 153/A Maddesinin Genel Çerçevesi ve Gerekçesi
153/A maddesi 13 fıkradan oluşmaktadır. Uzun bir madde olmasından ve içerisinde birbirinden…
Maddede; mükellefiyeti terkin edilen kişilerin (Bunların kimler olduğu aşağıda belirtilecektir)…
153/A maddesini içerisinde barındıran Torba Kanun’un (6455 sayılı Kanun’un) gerekçesinde…
1. Grup…
Başkaca bir ticari, zirai ve mesleki faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi üzerine işi bırakmış addolunan ve mükellefiyet kayıtları vergi dairesince terkin edilenlerden; işe başlama bildiriminin alınması halinde, bunlar adına mükellefiyet tesis edilebilmesi için işe başlama bildiriminde bulunanların ve mükellefiyeti terkin edilenlerin tüm vergi borçlarını ödemiş ve kanunda…
Kendisinden 1. fıkradaki şartlar çerçevesinde teminat göstermesi istenen şahıslar…
• serbest meslek erbabı, …
• şahıs işletmelerinde işletme sahibi, …
• adi ortaklıklarda ortaklardan her biri, …
• ticaret şirketlerinde; şirketin,…
○ kanuni temsilcileri, …
○ yönetim kurulu üyeleri, …
○ şirket sermayesinin asgari % 10’una sahip olan gerçek veya tüzel kişiler ya da …
○ bunların asgari % 10 ortağı olduğu veya yönetiminde bulundukları teşebbüsler, …
• tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde bunları idare edenler,…
• düzenlenen raporda fiillerin işlenmesinde bilfiil bulundukları tespit edilenler.…
Teminat olarak gösterilecek miktar 6183 SK md. 10/1’de 1, 2 ve 3. bentlerde…
Yukarıda belirtilen şahısların, …
○ Ortağı oldukları adi ortaklıkların,…
○ Kanuni temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, şirket sermayesinin asgari % 10’una sahip oldukları ticaret şirketlerinin,…
○ İdare ettikleri tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin…
işe başlama bildiriminde bulunması halinde de birinci fıkra hükmü uygulanır. (213…
Birinci fıkrada sayılanların, mükellefiyeti bulunan adi ortaklık, ticaret şirketleri ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin kanuni temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, idarecisi, asgari % 10 ortağı olması, bunları devralması, kısmen veya tamamen bunlara devrolunması halinde, keyfiyetin vergi dairesinin ıttılaına girdiği tarihten itibaren bir ay içinde birinci fıkrada yer alan şartların yerine getirilmesi bu mükelleflerden yazılı olarak istenir. Otuz günlük süre içinde şartların yerine getirilmemesi ve sayılan kişilerin statülerinin devam ettirilmesi halinde, istenilen teminat tutarı verilen sürenin son günü vade tarihi olarak kabul edilmek suretiyle mükellef adına teminat alacağı olarak tahakkuk ettirilir.…
Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda sayılan hallerde teminat alınmasını takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanılması hariç 359 uncu maddede sayılan fiillerden herhangi birinin işlenmediğinin tespit edilmesi halinde; alınmış olan teminat başkaca vergi borcu bulunmaması kaydıyla mükellefe iade edilir. Söz konusu fiillerin işlenmiş olduğunun tespit edilmesi halinde; fiil birinci fıkra kapsamında ise mükellefiyet 160 ıncı maddenin üçüncü fıkrasına göre terkin edilir, terkin tarihi itibarıyla ödenmemiş vergi borçları ile işlenmiş olan fiillerden doğan vergi borcu alınan teminattan mahsup edilir, artan tutar mükellefe iade edilir. (213…
2. Grup…
Birinci fıkrada sayılanlar hariç olmak üzere, 359 uncu maddede yer alan sahte belge düzenleme fiilini işledikleri vergi incelemesine yetkili olanlarca mükellef hakkında yapılan inceleme neticesinde düzenlenen raporla tespit edilenlerden bu durumları kesinleşenlerin, keyfiyetin vergi dairesinin ıttılaına girdiği tarihten itibaren bir ay içinde 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde sayılan nev’iden 75.000 Türk Lirasından ve düzenlenmiş olan sahte belgelerde yer alan toplam tutarın % 10’undan az olmamak üzere yazıyla otuz gün içinde teminat göstermesi istenir. Fiil tüzel kişilik veya tüzel kişiliği olmayan teşekkül bünyesinde işlenmişse teminat bunlardan istenir. Verilen sürede şartların yerine getirilmemesi halinde, istenilen teminat tutarı verilen sürenin son günü vade tarihi olarak kabul edilmek suretiyle mükellef adına teminat alacağı olarak tahakkuk ettirilir. Tahakkuk ettirilen teminat alacağı, mükelleften 6183 sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı tatbik edilerek takip ve tahsil edilir. (213…
EN
TR
