Yargıtay Kararları Işığında Çekte Gizli Rehin ve Teminat Amacıyla Temlik Ciroları

5. Bütün sorun, bahsi geçen temlik cirolarının gizli (örtülü) rehin cirosu mu yoksa inançlı ciro mu olarak nitelendirileceğidir. Sayfa 99Yukarıda değinildiği üzere her iki ciro da teminat amaçlı yapıldığından, tarafların kullandığı “rehin”, “teminat”, “temlik” gibi sözcüklere tek başına itibar edilip, bunlardan “rehin” ve “teminat” sözcüklerinden (örtülü) rehin cirosunun, “temlik” sözcüğünden ise inançlı temlikin varlığı sonucu çıkarılmamalıdır. Dolayısıyla bu hususta bilimsel öğretice ileri sürülen “muamelâtta genellikle hangi işlemin tercih edilmekte bulunduğuna ağırlık verilerek karara varılması gerektiği” ölçütünden hareket etmek isabetli olacaktır. Şurası da muhakkaktır ki, ilk bakışta bahsi geçen tercihin tespitindeki zorluk ve belirsizlik, bu ölçütten yararlanmayı güçleştirmektedir. Bununla beraber, madem bankacılık uygulaması başta gelmek üzere yıllarca süren uygulamada sayısız denebilecek ölçüde bu türden işlem yapılmış ve 11. Hukuk Dairesi’nin yakın sayılabilecek zamandaki içtihat değişikliğine dek bu türden işlemler yargı uygulaması da dâhil sorgulanmaksızın geçerli kabul edilmiş, o hâlde bu türden çek devirlerini inançlı işlem olarak görmek, taraf iradelerinin bu yönde olduğunu kabul etmek, daha isabetli gözükmektedir. Bu tercih, ticaret hukuku kurallarının oluşturulmasında göz önünde bulundurulan ilkelerden biri olan “işlem hayatına duyulan güvenin korunması ilkesi”ne de hizmet edecektir. Sayfa 100Sayfa 101Sayfa 102