EN
TR
Özellikle bankacılık uygulamasında çeklerin inançlı ciro veya gizli rehin cirosuyla…
«Alacaklı İş Bankası, lehtar Nedim Özekşi'nin “T.İş Bankası A.Ş. emrine ödeyiniz, bedeli teminattır” şerhini taşıyan cirosu ile alacaklıya devredildiği görülmektedir. Şikayetçi vekilinin icra mahkemesine başvurusu ise alacaklının yetkili hamil olmadığından bahisle iptaline yöneliktir.…
TTK.’nun 707. maddesinde de açıklandığı üzere, çek görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme vasıtasıdır. Bu yapısı itibariyle çekle rehin cirosu yapılamaz. Çekin ancak temlik veya tahsil cirosu ile devri mümkündür. TTK'nun 730. maddesinde rehin cirosuna ilişkin aynı Kanun ün 601.maddesine atıfta bulunulmamıştır.…
Yukarıda açıklanan cironun tahsil veya temlik cirosu olarak kabulü mümkün olmadığından mahkemenin alacaklının yetkili hamil olmadığından bahisle takibin iptaline kararı yasaya uygun olup (...)» (12. HD, 26.6.2008, E. 10960, K. 13565)(2)…
«T.T.K. 707. maddesinde de belirtildiği üzere çek görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme vasıtasıdır. Bu yapısı itibariyle çekte rehin cirosu yapılamaz. Çekin ancak temlik veya tahsil cirosu ile devri mümkündür. Gerçekten de kanun koyucu çeklerde uygulanacak poliçe hükümlerinin sayıldığı 730. madde de, rehin cirosuna ilişkin 601. maddeye atıfta bulunmamıştır. Bunun bir başka açıklaması da çekte rehin cirosu yapılmasına cevaz olmadığıdır. Bir ödeme vasıtası olarak ibraz edildiği anda ödenmesi gereken çek bedelinin tahsil edilip, rehin olunmasının, daha devamlı ve emin bir teminat teşkil edeceği tabiidir (Prof. Dr. Fırat Öztan: Kıymetli Evrak Hukuku, sh. 1147; Prof. Dr. Seza Reisoğlu: Çek, sh. 141).…
Ne var ki uygulamada çekin rehin cirosu ile de el değiştirdiğine rastlanmakta ise de, çekin rehin cirosu ile devri mümkün olmadığından çekin Medeni Kanunun rehine ilişkin hükümlerinden yararlanmak suretiyle rehnedilmesi mümkün olduğu halde yasaya aykırı yapılan rehin cirosu sonuç doğurmaz.…
Somut olayda ise; takip dayanağı çek hamiline düzenlenmiştir. Çek arkasında (hamil olduğu anlaşılan) Soner Özen'in bedeli teminattır şeklindeki cirosu teminat cirosu niteliğinde olup, T.T.K. 730. maddesinde aynı kanun …
Konunun ikinci yönü olan çeklerin inançlı ciroyla veya gizli (örtülü) rehin cirosuyla…
11. Hukuk Dairesi’nin tespit edebildiğimiz kadarıyla yakın bir zamanda gerçekleşen…
«Davacı vekili, dava dışı olan Y... Cam. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin davacı bankanın Hal/Bursa Şubesinin kredi müşterisi olduğunu, kullanmış olduğu kredilerin teminatı olarak davalı tarafından keşide edilmiş 7.000,00 TL. bedelli çekin müvekkilince yasal sürede ibraz edilmesine rağmen karşılığının olmadığının anlaşıldığını, T.T.K.nun 730/14 ve 644. maddelerine ve genel hükümlere göre sebepsiz iktisap koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, (...) TL. nin (...) tahsilini talep ve dava etmiştir.…
Mahkemece, dosya kapsamına göre, davaya konu çekin dava dışı şirketin açığa cirosu ile davacı bankaya verildiği, davacı banka tarafından ibraz edildiği, bu sebeple yapılan cironun temlik cirosu olduğu, davacı bankanın T.T.K. 'nun 644 ve 730 maddelerine dayanılarak sebepsiz zenginleşme davası açmaya yetkisinin bulunduğu, davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği, (...) davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.…
Kararı, davalı vekili ile katılma yolu ile davacı vekili temyiz etmiştir.…
1-) Dava, T.T.K.nun 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki öncelikli uyuşmazlık, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, diğer bir deyişle yetkili hamil olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, yukarda yazılı gerekçelerle davacının anılan hükme dayalı olarak dava açabileceği sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.…
Oysa, davalının keşidecisi olduğu davaya konu çekin dava dışı Y... Cam. Tıc. ve San Ltd. Şti.nin davacı bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak davacıya verildiği ve bu sebeple anılan şirket tarafından davacı Bankaya ciro edildiği dosya kapsamı ile sabit olup, esasen bu husus tarafların da kabulündedir. Mahkemece, cironun temlik cirosu ile davacı bankaya verildiği sonucuna varılmış ise de davaya konu çek bordrosunda çekin “teminat” olduğu yazılı olduğu gibi davacı Bankanın Bursa Hal Şubesinin 27.1.2009 tarihli yazısından da çekin dava dışı şirketin kullandığı kredinin teminatı olarak 11.11.2006 tarihinde bankaya verildiği bildirilmiştir. T.T.Knun 730/1- 4. maddesi uyarınca, poliçe ve bononun aksine, çekin rehin cirosuyla devri mümkün değildir (Bkz. Prof. Dr. S. Reisoğlu, Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, 2003 Baskı, s. 174 vd.). Başka bir anlatımla, çekte rehin cirosunun bir geçerliliği bulunmamaktadır.…
