Haklı Sebebe Dayanılarak İhraç Edilen Kollektif Şirket Ortağının Payı Hangi Tarih Esas Tespit Edilebilir?

Türk Ticaret Kanununun 197 nci maddesi hükmüne göre, ikiden fada ortağı bulunan kollektif şirketlerde, diğer ortakların haldi sebebe dayak olarak ortaklardan biri hakkında ihraç karan verebilmeleri mümkün bulunmaktadır. Eski Ticaret Kanununun 192 nci maddesi uyarınca, diğer ortakların açacaktan çıkarma dâvası sonu

Diğer taraftan TTK. nun 202. maddesi hükmü ile, koüektif şirketten kendi rızası ile veya diğer ortaklarca alınan ihraç karanna göre ayrılan ortağın, kör ve tasfiye payımn çıkmamn talep olunduğu veya ortağın çıkarıldığı tarihteki şirket mevcudu esas tutularak tayin olunacağı hükme bağlandığı halde, ikiden fazla ortaklı koüektif şirkette ortağın mahkemece ihracı halinde aynlan ortağın payımn hangi tarihteki duruma göre hesaplanacağı yolunda yasada bir hüküm bulunmamaktadır. Esasen yukanda da ifade edildiği gibi, yasada öngörülmeyen bir ihraç şekli için bu konuda bir düzenleme getirilmesi de düşünülemezdi. Mahkemece, ortağın ihracı hakkında verilen karar niteliği itibariyle kurucu (inşai) bir karar olduğundan, bu kararın kesinleşme tarihine kadar (hatta ticaret siciline tescü ve ilân tarihine kadar) çıkarılan ortağın sorumluluğunun devam etiği ve kâr payımn da hesabında keza ihraç karama kesinleşme tarihinin esas ahnmasımn menfaatler dengesine de uygun olduğunun kabulü gerekir.…

Dâva konusu olayda, yasman 197 nci maddesinin diğer ortaklara dâvacıya şirketten çıkarma konusunda imkân vermesine rağmen, ortakların ihraç karan a/ma yoluna gitmeyerek, genel hükümlere dayalı olarak ihraç dâvası açtüdan ve dâvacımn da mahkemece verilen ihraç karan uyannca dâvâlı şirketten ayrıldığı anlaşılmakta- dır. Artık bu durumda şirket ortaklan, yasamn kendilerine 197/1. madde ile tamnan hakkı kuüanmadıklanna göre, 202. madde ile düzenlenmiş olan kâr payuun tayinindeki şirket yararına olan ilkelerden faydalanmalan düşünülemez. Bu nedenlerle dâvâlı şirket vekilinin dâvacımn kâr payımn hesabında, onun şirketten ihracı konusunda açılan dâvamn, ikame tarihinin esas alınması gerektiği yolundaki savunmalarıma mahkemece kabule şayan görülmemesinde usule ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Dosya arasında bulunan 1981 dönemine ait kâr-zarar cetvelinde dâvacımn % 20 hissesine isabet eden kâr payı (2.121.395.13) lira olup, bu konuda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığından, mahkemece dâvamn kabulüne ilişkin hükmün onanması gerekmiştir.…

SONUÇ: Yukanda açıklanan nedenlerle dâvâlı veküinin temyiz itirazlanmn reddi ile hükmün ONANMASIN…