Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Sayı: 21001706/
Konu : AFP Sürveyans Çalışmaları
................... VALİLİĞİNE
( Halk Sağlığı Müdürlüğü)
İlgi: a)23 Ekim 2013 tarihli ve 117719 sayılı yazımız.
b) 13 Aralık 2013 tarihli ve 133998 sayılı yazımız.
c) 11 Şubat 2014 tarihli ve 10885 sayılı yazımız.
d) 24 Kasım 2014 tarihli ve 131.10.01/720 sayılı yazımız.
e) 26 Mart 2015 tarihli ve 131.10.01-393 9220189 sayılı yazımız.
f) 09 Eylül 2015 tarihli ve 131.10.01-1263 13350632 sayılı yazımız.
g) 12 Nisan 2016 tarihli ve 21001706-131.10.01 -E. 588/00021874912 sayılı yazımız.
Çocuk Felci Eradikasyon Programı 1988 yılında başlatılmış, Ülkemizde de 1989 yılından itibaren uygulamaya konmuştur. Bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucu, Dünyada vahşi virüs kaynaklı vaka sayısı 2014 yılında 359’a, 2015 yılında 74’e gerilemiştir. 1 Ocak - 4 Ekim 2016 tarihleri arasında ise 26 vaka tespit edilmiştir. Vakaların 14’ü Pakistan, 9’u Afganistan ve 3’ü Nijerya (3. vaka paralizi tarihi 6 Ağustos 2016) tarafından bildirilmiştir. Yaklaşık 2 yıldan ben vaka bulunmayan Nijerya’da vaka görülmesi, sürveyans çalışmalarının güçlendirilerek yapılmadığı ve düzenli rutin bağışıklama çalışmalarının sürdürülemediği ülkelerde, her an için importasyona bağlı veya yerli vaka görülme ihtimalinin ne kadar güçlü olduğunun göstergesidir.
Ülkemiz 1998 yılından beri, Çocuk Felcinden arındırılmış ülkeler arasında bulunmakta, ancak konuşlandığı coğrafya ve sınır komşusu olduğu ülkelerde ki olumsuz koşullar nedeni ile importasyon riski altındadır.
Bilindiği üzere, Ekim 2013’te başlayan Ortadoğu çocuk felci salgınında Suriye’de 35, Irak’ta 2 vahşi çocuk felci virüsü kaynaklı vaka tespit edilmiştir. Ekim 2015’te, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) salgının sonlandığını bildirmiştir. Ülkemiz, 2014 ve 2015 yıllarında DSÖ Avrupa Bölgesi Polio Sertifikasyon Komisyonu tarafından “Düşük Riskli” ülke ilan edilmiştir.
Düşük Riskli ülke durumunun sürdürülebilmesi ve bir ülkede çocuk felci vakası olmadığının en önemli göstergesi, “Akut Flask Paralizi (AEP) Sürveyansı"nın polio eradike edilinceye kadar düzenli olarak yapılmasıdır. 15 yaş altı nüfusta 1/100.000 oranında AFP tespit edilmesi ve vakalardan iki gaita numunesi alınarak ulusal referans laboratuvarına gönderilip vahşi çocuk felci virüsü olmadığının kanıtlanması gerekmektedir.
İlgi a, b, c, d, e, f ve g’de kayıtlı yazılarımız ile 05.07.2002 tarihli ve 2002/67 sayılı Polio Eradıkasyon Programı İmportasyon genelgesi göz önüne alınarak;
1) AFP Sürveyansının il düzeyinde güçlendirilmesi,
2) Hastanelerle daha yakın işbirliği yapılarak aktif ve pasif sürveyansın düzenli yapılmasının sağlanması,
3) Guillain-Barre sendromu, transvers myelitis, travmatik nevrit, enterovirüsler, eııtoksikasyonlar ve klinik olarak çocuk felci şüpheli tüm vakaların mutlaka zamanında (tespit edilir edilmez en geç üç gün içinde) bildirilmesi gerekliliğinin khnisyenlerin bulunduğu tüm kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarına hatırlatılması,
4) AFP vakalarından paralizi başlangıcından itibaren 14 gün içerisinde 2 gaita (tercihen en az 1 ceviz büyüklüğünde olacak şekilde) numunesinin alınması,
5) Sıcak vaka (klinik olarak poliomyelit kabul edilen, 3 dozdan az çocuk felci aşısı almış veya tamamen aşısız, çocuk felcinin endemik olduğu ülkelere son 90 gün içerisinde ziyarette bulunmuş veya çocuk felci endemik bir ülke vatandaşı) tanımına uyan 15 yaş altı AFP vakalarından, alınan iki numuneye ilaveten en az beş temaslısından uygun şartlarda birer gaita numunesi alınması,
6) Semptom başlangıcından itibaren 60. günü dolan AFP vakalarının ziyaret edilerek “Vaka İnceleme Formu"nun en geç 90. gününe kadar doldurulup kurumumuza ulaştırılması,
7) Haftalık “0 Vaka Bildirimi” ve “15 Günlük Aktif Sünveyans İl İzlem Formu”nun aksatılmadan gönderilmesine devam edilmesi,
8) Hedef gruptaki klinisyenlerin (Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Nörolojisi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Ortopedi ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanları) katılacağı il eğitim ve değerlendirme toplantılarının düzenlenmesi,
9) Aile Hekimlerinin AFP olarak tanımladıkları tüm vakaları, ikinci basamak sağlık kurumlarına yönlendirmeleri ve bu konuda Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Programları Şube Müdürlüğüne bilgi vermeleri hususunda;
azami çaba gösterilmeli ve bu konu üzerinde Polio’nun eradikasyonuna oldukça yaklaşılan bir dönemde hassasiyetle çalışılmaya devam edilmelidir.
Konunun tüm kamu, özel kurum ve kuruluşları ile paylaşılması ve amaca yönelik gerekli çalışmaların yapılması hususlarında gereğini önemle rica ederim.