Lejyoner Hastalığı Hakkında

Sayı : 13588366/134.06

Konu : Lejyoner Hastalığı Kontrol Programı

HALK SAĞLIĞI LABORATUVARLARI DAİRE BAŞKANLIĞINA

İlgi: 29/07/2016 tarihli ve 62665021-045.99-282 sayılı yazı.

İlgide yer alan yazı incelenmiş olup bu konuya ilişkin görüşlerimiz aşağıda yer almaktadır.

Lejyoner hastalığının global anlamda kontrol altına alınmasında ulusal ve uluslararası düzeyde uygulanan kontrol programlarının başarılı olması önemlidir. Ülkemizde de Lejyoner hastalığının sürveyansı ve kontrolüne yönelik çalışmalar “Lejyoner Hastalığı Kontrol Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (13.05.2015- 29354)“ ile düzenlenmiş olup sistemin kanıta dayalı işlemesi esas alınmaktadır. Bu kapsamda. 2016 yılında yayımlanan “Lejyoner Hastalığı Kontrol Programı Rehberi"nde belirtildiği üzere Lejyoner hastalığı sürveyansı, vaka sürveyansı ve çevresel sürveyans olmak üzere iki bölümde yapılmaktadır.

Çevresel sürveyans vaka sürveyansına esas olup vakaların ve salgınların kaynağının araştırılması için epidemiyolojik amaçlarla yapılır, Çevresel sürveyansın amacı, vakanın etkilenmiş olabileceği kaynağı bulmak ve bu kaynaktan başka vakaların meydana gelmesini önlemektir.

Toplum kaynaklı Lejyoner hastalığında vaka bildirimi sonrasında; bildirime esas olmak üzere çevresel sürveyans çalışmalarının yürütülmesi, ve bu kapsamda vaka ile ilişkili konaklama biriminden alman su örneklerinin Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenen ve Legionella Bölge Laboratuvarı olarak faaliyet gösteren Halk Sağlığı Laboratuvarları (HSL) tarafından Legionella yönünden incelenmesi gereklidir.

Hastaneler, Lejyoner hastalığı için risk grubuna giren bireylerin genel popülasyona göre daha yoğun olduğu yerler olduğu için hastalık oluştuğunda sıklıkla ağır seyreder ve mortalitesi yüksektir. Ek hastalık yükü yarattığı, hastanede yatış süresini uzattığı ve ekonomik kayıplara neden olduğu için hastane kaynaklı Lejyoner hastalığının kontrolünde etkin bir önleme programı yürütülmelidir. Bu amaçlar için hastanelerde su sistemi yönetimi ve aktif vaka araştırması yapılmalıdır. Yönetmelik ve Rehberde de belirtildiği üzere hastanelerde su sistemi yönetimi için belirlenen aralıklarla su sistemleri izlenmeli ve suda Legionella analizi yapılmalıdır. Vaka ile ilişkili konaklama biriminden ve hastane su sistemlerinden Halk Sağlığı Müdürlüğü (HSM) veya Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) Çevre Sağlığı Birimi tarafından alınan su örneklerinin, HSM aracılığı ile yetkilendirilmiş HSL’na gönderilmesi ve bütün masraflarının konaklama birimlerince karşılanarak incelemenin yapılması gerekir.

Vaka ile ilişkili konaklama birimleri ve hastane su sistemlerinde suda Legionella analizi hususunda Kurum tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarların görev alması esastır. Bu kapsamda şu an için Lejyoner hastalığının sürveyansı ve kontrolünde, geçerli tanı kapasitesine sahip Kurum tarafından yetkilendirilen, “Legionella Bölge Laboratuvarı” olarak hizmet veren Halk Sağlığı Laboratuvarları şunlardır: İstanbul 1-2-3 No.lu HSL, Bursa HSL, İzmir HSL, Muğla HSL, Afyonkarahisar HSL, Antalya HSL, Adana HSL, Ankara HSL, Kayseri HSL, Konya HSL, Samsun HSL, Erzurum HSL, Van HSL, Diyarbakır HSL’dır. Su örneklerinin incelenmesinde herhangi bir aksama veya sorun olduğu takdirde örnekler ulusal referans merkez olan Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı, Ulusal Solunum Yolu Patojenleri Referans Laboratuvarı’nda incelenir.

Hastane dışındaki konaklama birimlerinin (otel, motel, alışveriş merkezi, fabrikalar vb) vaka ihbarı olmaksızın yılda iki kere kendi imkânları ile suda Legionella araştırması yaptırmaları Rehberde önerilmektedir. Bu işlem Kurumca yetkilendirilmiş HSL veya geçerli kılınmış yöntemleri kullanarak Legionella analizi yapan özel laboratuvarlarda da yapılabilir.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.