Ötv Kanununa Ekli (ı) Sayılı Listede Yer Alan Malların İthalinde Gümrük İdaresince Alınan Teminatın Ötv Ve Diğer Vergi Borçlarına Mahsubuna İlişkin Uygulama Hk.

.............................................VALİLİĞİNE

(Defterdarlık: Gelir Müdürlüğü)

Başkanlığımıza intikal eden olayların değerlendirilmesi sonucunda 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların ithalatı sırasında ithalatçı mükellefler tarafından gümrük idaresine verilen teminatların, bu mükelleflerin ÖTV'den kaynaklı vergi borçlarına veya diğer vergi borçlarına mahsubuna yönelik taleplerinin değerlendirilmesine yönelik olarak uygulama birliğinin sağlanması için aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

Bilindiği üzere ÖTV Kanununun 1 inci maddesinde bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dâhil imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'ye tâbi tutulmuştur. Kanunun 3 üncü maddesi hükmü uyarınca (I) sayılı listede yer alan mallar için vergiyi doğuran olay, yurtiçi teslimlerde veya teslim sayılan hallerde meydana gelmektedir. Ayrıca Kanunun 16/4 üncü maddesi hükmünce, (I) sayılı listedeki malların ithalinde ödenecek ÖTV'ye karşılık olmak üzere türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usul ve esasları Maliye Bakanlığınca belirlenmek suretiyle teminat alınmaktadır.

Kanunun 16/4 üncü maddesinde düzenlenen teminatın alımı ve çözümüne ilişkin açıklamalar ise 1 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin 9 ve 15 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğleri ile değişik (16.3) ve (16.4) numaralı bölümleri, 18 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin (4.1.2) ve (5.3) numaralı bölümleri ile 19 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliği'nin (5) ve (6) numaralı bölümlerinde yapılmıştır.

ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listedeki mallar için ithalat sırasında teminat alınmasının amacı, ithali ÖTV'nin konusuna girmeyen bu malların yurt içerisinde kullanılması veya teslim edilmesi halinde beyan edilip ödenmesi gereken ÖTV'nin güvence altına alınmasıdır. Bu nedenle asıl olan öncelikle teminata konu verginin ödenmesi, bu ödeme mukabilinde ise teminatın çözülmesidir.

Teminat mektupları kamu kuruluşlarına veya özel bir kuruluşa ya da bir kişiye karşı bir işin yapılması, bir borcun ödenmesi, bir taahhüdün yerine getirilmesi için müteahhit veya borçlu lehine bankanın belli bir para için kefil olduğunu göstermekte ve bu mektuplar hangi iş için veya hangi konuda verilmiş ise üzerinde yazılı şartlar dahilinde paraya çevrilebilmekte, teminat istenmesini gerektiren durum ortadan kalktığında da teminatın iade edilmesi gerekmektedir. Teminat mektuplarının ancak lehdarın taahhüdünü yerine getirmemesi halinde ve yalnızca muhatabın talebi üzerine paraya çevrilebilmeleri mümkün bulunduğundan söz konusu mektuplar kıymetli evrak vasfı taşımazlar ve haczedilemezler.

6183 sayılı Kanunun "Cebren Tahsil ve Şekilleri" başlıklı 54 üncü maddesi uyarınca, ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacaklarının tahsil dairesince cebren tahsil olunması gerekmektedir. Cebren tahsilin ise amme borçlusunca tahsil dairesine teminat göstermiş olması halinde teminatın paraya çevrilmesi veya kefilin takibi, amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi ya da gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi şeklindeki cebren tahsil yöntemlerinden borçlunun durumuna uygun olanının seçilmesi suretiyle uygulanması gerekmektedir.

Ayrıca aynı Kanunun "Teminatlı Alacaklarda Takip" başlıklı 56 ncı maddesine göre, karşılığında teminat gösterilmiş bir amme alacağının vadesinde ödenmemesi halinde borcun 7 gün içinde ödenmesi gerektiğinin, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer yollarla tahsiline devam olunacağının borçluya bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirime rağmen borcun 7 gün içinde ödenmemesi durumunda, teminatın bu Kanun hükümleri çerçevesinde paraya çevrilmesi suretiyle amme alacağının tahsili sağlanacaktır.

Söz konusu madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacaklarının tahsil dairesince cebren tahsil edilmesi gerekmekte olup amme borcuna karşılık teminat gösterilmiş ise cebri takip işlemlerine teminatların paraya çevrilmesi suretiyle başlanılması gerekmektedir. Teminatın paraya çevrilebilmesi için ise amme borçlusuna "7 gün içerisinde borcunu ödemesi aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam edileceği" hususunun bir yazıyla bildirilmesi ve yazının tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde borcun ödenmemiş olması gerekmektedir.