2012/24 Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Genelge

Evde bakım hizmetiyle ilgili olarak uygulamada karşılaşılan aksaklıklar nedeniyle ve yapılan denetimlerde Genel Müdürlüğümüzün daha önceki görüşleri ve genel talimat yazılarının bir araya getirilerek düzenlenmesinin gerekliliği vurgulanmıştır. Bu kapsamda Genel Müdürlüğümüzce İl Müdürlüklerine verilen bazı görüşler ve talimat yazıları birleştirilerek, uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla aşağıda belirtilen hususların dikkate alınması gerekmektedir.

1- Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 3’üncü fıkrası gereğince, “bir akraba bakıma muhtaç bir özürlüye veya bakmakla yükümlü olunan bireyler tanımındaki aynı evde yaşayan bakıma muhtaç iki özürlüye bakım hizmeti verilebilir” hükmüne istinaden aynı evde yaşayan üç özürlüden ikisi için bir akrabaya evde bakım ücreti verilebilmektedir. Aynı evde yaşayan bakıma muhtaç üçüncü özürlü için farklı bir akrabanın bakım hizmeti vermesi şartıyla Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyetinin kanaatine istinaden bakım ücreti verilmesi mümkün olabilmektedir.

2- Evde bakım hizmetinden yararlanan özürlülerden sağlık kurulu raporu süresi biten bir özürlünün evde bakım ücreti ödemesinin durdurulduğu ve özürlü hakkında alınan yeni raporun Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyetine geç teslim edilmesi halinde durdurulan evde bakım ücretinin rapor tarihinden itibaren mi yoksa raporun kuruma teslim edildiği tarihten itibaren mi ödenmeye başlanması gerektiği hususunda tereddütler belirtilmektedir. Aynı Yönetmelik hükümlerince evde bakım ücreti özürlü sağlık kurulu raporu süresince ödenebileceğinden sağlık kurulu raporu süresi biten özürlünün raporunun bittiği tarihten itibaren evde bakım ücretinin sonlandırılması, İl Müdürlüğüne ibraz edilen yeni sağlık kurulu raporunun Yönetmelik hükümlerine uygun olması halinde evde bakım ücretinin yeniden ödenmeye başlanması, sağlık kurulu raporu süresinin bittiği tarih ile yeni sağlık kurulu raporunun alındığı tarih arasında geçen süreyi kapsayacak şekilde yeni onay alınması ve geriye dönük farkın ödenmesi gerekmektedir.

3- Bakıma muhtaç özürlünün anne babasının boşanmış olması sonucunda velayetin anneye verilmesine rağmen velayet hakkı bulunmayan babası tarafından bakımının sağlanmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır. Ancak, aynı Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (h) bendinde tanımlanan bakmakla yükümlü olunan bireyler tanımında “ ayrı adreslerde ikamet etse dahi özürlü üzerinde velayeti devam eden anne ” denildiğinden gelir hesaplamasına annenin ve gelirinin de dahil edilmesi gerekmektedir.

4- Bakmakla Yükümlü Olunan Bireyler konulu 2010/13 sayılı Genelge doğrultusunda; boşanma davasının devam ettiği süreçte, henüz boşanmamış ve dolayısıyla resmi olarak evlilik akdi sona ermemiş olan özürlünün eşinin özürlüye kanunen bakmakla yükümlü birey olması ve eşin ayrı adreste ikamet etmesinin bakım yükümlülüğünü ortadan kaldırmaması nedenleriyle özürlüyle fiilen aynı evde yaşamayan eşin ve gelirinin de gelir hesaplamasına dahil edilmesi, boşanmanın resmi olarak gerçekleşmesi halinde dahil edilmemesi gerekmektedir.

5- SGK kapsamında çalışan özürlü bireyin bir işte çalışıyor olmasının evde bakım hizmetinden yararlanmasına tek başına engel teşkil etmemesi gerektiği, çalışan özürlünün de bakıma muhtaç durumda olmasının mümkün olabileceği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda aktif bir biçimde iş yaşamında bulunan özürlünün durumunun Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik doğrultusunda Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyeti tarafından “bakıma muhtaç özürlü” olma koşullarının değerlendirilmesi ve oluşan kanaat çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.

6- “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” kapsamında yürütülmekte olan evde bakım hizmeti karşılığında bakıma muhtaç özürlülere verilecek bakım ücretinin alınabilmesi için özürlüye akrabası tarafından gün içerisinde bütün ihtiyaçlarının yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle bakıma muhtaç özürlü ve akrabasının evde bakım hizmetinden yararlanmakta iken ayrıca gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezlerimizde sunulan bakım hizmetinden yararlanması verilen hizmette mükerrerliğe neden olacağından mümkün olamamaktadır. Ancak, özürlünün Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak hizmet vermekte olan kuruluşlardan özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti almasında bir sakınca bulunmamaktadır.