Görünmeyen İşlemler Genelgesi

Tanım ve kısaltmalar

(1) Bu Genelgenin uygulanmasında;

a) 32 sayılı Karar: Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararı,

b) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,

c) DAB: Döviz Alım Belgesini,

ç) Dışarıda yerleşik kişiler: 32 sayılı Kararın 2 nci maddesinin (c) bendinde yer alan tanım kapsamına giren kişileri,

d) Döviz satışı veya transferi: Bankalarca yabancı para veya Türk lirası cinsi havale yapılmasını, yabancı para üzerinden düzenlenmiş çek veya efektif satılmasını ya da talep edilmesi halinde Türk lirası üzerinden düzenlenmiş çek verilmesini,

e) DSB: Döviz Satım Belgesini,

f) Görünmeyen işlemler: 32 Sayılı Kararın 10 uncu maddesinde belirtilen döviz veya Türk lirası ödemesini gerektiren görünmeyen işlemleri,

g) Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasını, ğ) NBF: Nakit Beyan Formunu,

h) PTT: Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'yi,

ı) Türkiye’de yerleşik kişiler: 32 sayılı Kararın 2 nci maddesinin (b) bendinde yer alan tanım kapsamına giren kişileri

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Döviz veya efektif alış ve satışı

(1) Bu Genelge hükümlerine göre, görünmeyen işlemler kapsamında döviz veya efektif alış ve satışları bankalar, yetkili müesseseler veya PTT tarafından yapılır.

Döviz kazandırıcı işlemler

(1) Türkiye’de yerleşik kişiler, dışarıda yerleşik kişiler için yurt içinde ve yurt dışında sundukları hizmetler karşılığında dışarıda yerleşik kişilerden aldıkları dövizleri serbestçe tasarruf edebilirler. Bu dövizler bankalara, yetkili müesseselere ve PTT’ye serbestçe satılabilir veya bankalarda döviz üzerinden açılacak hesaplarda tutulabilir.

(2) Döviz kazandırıcı hizmetlerden/işlemlerden elde edilen dövizlerin bankalara satılması halinde, bu dövizlerin en az %35’i bankaca Merkez Bankasına satılır. Söz konusu tutarın tam karşılığı banka tarafından döviz satıcısına Türk lirası olarak ödenir.

(3) Hizmet bedeli dövizlerin efektif olarak bozdurulmak ya da getirilen efektiflerle döviz hesabı açtırılmak istenmesi halinde, bu dövizlerin yurda girişte beyan edilmesine gerek bulunmamaktadır. Ancak bu efektiflerle bir teşvik taahhüdünün yerine getirilmesi halinde ülke farklılaştırılması ve miktar istisnası gözetilmeksizin NBF aranır.

(4) Turistlerin Türkiye’de sattıkları efektifler için NBF aranmadığından, turistik işletmelerin yurt içinde turistlere yapmış oldukları hizmetler karşılığında aldıkları efektifleri, bu hizmetlerden sağladıklarını yazılı beyan etmek suretiyle yetkili müesseselere, bankalara ve PTT’ye satabilirler. Bu durumda, işletmeler adına düzenlenecek DAB’ların dövizin geliş nedeni bölümüne “turistik” olduğu kaydedilir ve NBF aranmaz.

Görünmeyen işlemlere ilişkin ödemeler

(1) Görünmeyen işlemlerle ilgili döviz veya Türk lirası ödemeleri doğrudan yurt dışına ya da alacaklının Türkiye’deki döviz veya Türk lirası hesabına ödeme, transfer ve virman suretiyle yapılabilir.

(2) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun ekli cetvellerinde yer alan merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının ve Merkez Bankasınca uygunluğu değerlendirilecek diğer kamu kurumlarının görünmeyen işlemlerle ilgili talepleri için bu Genelgede belirtilen usul ve esaslara göre Merkez Bankasınca döviz satışı, ödeme, transfer ve virman yapılabilir.

(3) Döviz hesaplarından yapılması istenen transfer taleplerinde, borcu ifade eden döviz cinsi ile döviz hesabındaki döviz cinsinin farklı olması halinde transferi yapan bankanın çapraz kurları uygulanır.

(4) Bu Genelgenin 7 nci maddesindeki vergi ve benzeri yükümlülüklerin yerine getirilmiş olduğunun tevsiki kaydıyla, 5.000 ABD doları (dahil) veya eşiti döviz tutarının altındaki görünmeyen işlemlere ilişkin bedellerin transferi belge ibrazı zorunluluğu olmadan beyana göre yapılır.

(5) Döviz olarak tutulan mal ihracı bedellerinden varsa zorunlu döviz devri Merkez Bankasına yapıldıktan sonra kalan kısmı ile hizmet ihracı bedelleri, ihracatçının görünmeyen işlemlere ilişkin giderlerinin, kredi ana para ve faizleri ile mal ithali bedelleri ödenebilir.