7663 Hasar Tespit Genelgesi

1- Hasar tespitin tanımı ve kapsamı

Hasar tespit, meydana gelen afetin binaya verdiği hasarın gözlemsel olarak değerlendirilip derecelendirilmesidir.

Hasar tespit çalışması, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında afet sonrasında gerçekleştirilecek olan acil yardım, hak sahipliği, kira yardımı ve yer seçimine esas teşkil eden hazırlık mahiyetinde işlemdir. Hasar tespit çalışması binaların muhtemel afetler karşısındaki davranışını, performansını ve riskini ortaya koyar nitelikte ve kapsamda değildir.

Bir binaya afetten sonra yapılan hasar tespit çalışması, sadece olmuş afetin binada meydana getirdiği hasarın tespitini içerir. Geçmiş afetlerin binada meydana getirdiği hasarlar ya da binanın bakımsızlığı ve ekonomik ömrünü tamamlamış olması gibi nedenler ile oluşan hasarlar, projelendirme ve imalat hataları bu çalışmalar sırasında dikkate alınmaz.

Hasar derecelendirmelerine esas teşkil eden tespitler fotoğraflanır.

a- Afet etkisi belirleme çalışması

Afet etkisi belirleme çalışması; afet sonrası hasarın yoğun olduğu bölgelerin ve bu bölgelerde bulunan acil yıkımı gereken binaların tespiti, acil yardım ve geçici iskân yardımı yapılacak afetzedelerin belirlenmesi ve kesin hasar tespit çalışmaları için gerekli bilgilerin sağlanmasıdır. Meydana gelen bir afetin genel hayata etkililiği veya etkisizliği bu çalışma sonuçlarına göre değerlendirilir. Afet etkisi belirleme çalışmaları Ek-1’de, acil yıktırılacak bina tespiti çalışmaları Ek- 2’de yer alan formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

b- Kesin hasar tespit çalışması

Kesin hasar tespit çalışması; afet etkisi belirleme çalışmasına göre genel hayata etkililik kararı alman bölgelerde gerçekleştirilen hak sahipliği, yer seçimi, kira yardımı gibi işlemlere esas teşkil eden hazırlık çalışmalarıdır. Binalar tek tek incelenerek hasar sınıflandırmasına tabi tutulurlar. Çalışmalar sonucu hazırlanan afetzede isim listeleri mahallinde ilan edilmek üzere ilgililere teslim edilir. İlan askı tutanakları mahallinde askıya çıktığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde Başkanlığa gönderilir. Kesin hasar tespit çalışması Ek-3’te yer alan formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

c- İtiraz hasar tespit çalışması

İtiraz hasar tespit çalışması, kesin hasar tespit çalışmasına yasal süresi içerisinde yazılı itiraz eden kişilerin binalarının incelendiği çalışmadır. Bu çalışmalar sonucu hazırlanan afetzede isim listeleri mahallinde ilan edilmek üzere ilgililere teslim edilir. İtiraz hasar tespit çalışması Ek-4’te yer alan formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

2- Ortak taşıyıcı sisteme sahip binalar

Ortak taşıyıcı sisteme sahip binalar tek bir hasar derecelendirmesi ile değerlendirilir. Hasar tespit çalışmaları tamamlandıktan sonra ağır hasarlı binaların yıkımı söz konusu olduğunda ortak taşıyıcı sisteme sahip olmasına karşın farklı hasar derecelendirmesinde bulunulan binalar ağır hasarlı olarak değerlendirilir ve Ek-3’te yer alan formlar kullanılarak bu durum belgelendirilir.

3- Değerlendirme dışı tespitler

Binaları hasar gören afetzedelere yardım yapılabilmesi için binaların afet anında fiilen kullanılıyor olması gerekir. Hasar tespit çalışmaları sırasında, tespiti yapılan binanın eski, yıkık, terk edilmiş olduğu tespit edilmiş ise, hasar tespit formunda binanın tüm bilgileri ile birlikte hasar derecesi de belirtilmeli, açıklamalar hanesinde ise binanın neden değerlendirme dışı olduğu açıklanmalıdır. Hak sahipliği çalışmaları esnasında Hak Sahipliği Komisyonu tarafından binanın eski-terk olup olmadığı afetzedenin ibraz edeceği çeşitli belgelerle (elektrik, su, telefon faturaları vs.) desteklenerek kesinleştirilir.

4- İçeriden incelenemeyen binalar

Hasar tespit çalışmaları sırasında içerisi çeşitli nedenlerden dolayı incelenemeyen binalarla ilgili herhangi bir hasar tespit değerlendirilmesinde bulunulmaz. Ancak, dışarıdan taşıyıcı sistem elemanlarının bir çoğunun ağır hasar gördüğü, bir bölümünün yıkıldığı, ötelendiği ya da kısmen göçtüğü gözlemlenen binaların içerisine girmeye gerek kalmaksızın hasar derecelendirmesi yapılabilir.

5- Ebeveyn ve evli çocuklar tarafından ortak kullanılan binaların durumu

28/8/1968 tarihli ve 12988 sayılı Afet Sebebiyle Hak Sahibi Olanların Tespiti Hakkındaki Yönetmelik’in 5 inci maddesi gereğince; ebeveyni ile birlikte aynı konutta oturan evli çocuklar hak sahibi olamadığından bunlar kayıt altına alınmamalıdır, 6 ıncı maddesi gereğince ise ebeveyne ait başka bir konutta oturan evli çocuklar hak sahibi olabildiğinden bunların kayıt altına alınması gerekir.