Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
T.C. ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
Sayı: 52217814-020-104929
Konu: Havacılık Bilgi Yönetimi Personeli Aşırı Yorgunluk Risk Yönetimi Genelgesi
GENELGE
GM-2025/3
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
(1) Bu Genelgenin amacı, Türk Hava Sahasında hava seyrüseferinin emniyetli, düzenli ve hızlı akışını sağlamakla sorumlu olan Havacılık Bilgi Yönetimi personellerinin, 24 saat vardiya esasına uygun çalışma düzenleri içinde oluşan aşırı yorgunluk, yıpranma ve beraberinde gelen riskleri en aza indirmektir.
Kapsam
(1) Bu Genelgede, Türk Hava Sahasında hava seyrüseferinin emniyetli, düzenli ve hızlı akışını sağlamakla sorumlu olan Havacılık Bilgi Yönetimi personellerini ve Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcılarını kapsar.
Dayanak
(1) Bu Genelge,
a) 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 41 inci ve 46 ncı maddelerine, 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci ve 441 inci maddelerine,
b) 13/1/2012 tarihli 28172 sayılı Sivil Havacılıkta Emniyet Yönetim Sistemi Yönetmeliğinin (SHY-SMS) 2. Maddesine ve SHY 65-03 Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcıları Tarafından Emniyet Yönetim Sistemlerinin Kullanılmasına İlişkin Talimatının (SHT65-03) 2. ve 6. maddelerine,
c) ICAO Annex 11 Hava Trafik Hizmetleri Ek-6 Aşırı Yorgunluk Risk Yönetimi Sistemi (FRMS) Gereklilikleri, ICAO Doc. 9966 Aşırı Yorgunluk Yönetimi Yaklaşımlarının Gözetimi El Kitabı, ICAO Hava Trafik Hizmet Sağlayıcıları İçin Yorgunluk Yönetimi Kılavuzu ve EUROCONTROL Hava Trafik Kontrolünde Kritik Hadise Stres yönetimi dokümanlarına dayanılarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlamalar ve kısaltmalar
(1) Bu Genelgede geçen;
a) Aşırı Yorgunluk: Bir kişide dikkat ve emniyet ilişkili operasyon görevlerini yerine getirebilme yetisini azaltan ve uyku eksikliği, uzatılmış uyanıklık, sirkadiyen ritim ve/veya iş yükü (zihinsel ve/veya fiziksel aktiviteler) nedeniyle zihinsel ve fiziksel kapasitede azalma ile sonuçlanan fizyolojik bir durumu,
b) Dinlenme süresi: Gündüz vardiyası sonrasında ve uyku gününden sonra gelen süreyi,
c) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatını,
ç) Gece vardiyası: Çalışma saatlerinin çoğunun gün batımı ile gün doğumu arasında kalan süre dahilinde olduğu ve/veya ihtiyaç halinde kısmen gün doğumundan sonra sonraki süreyi de kapsayacak şekilde düzenlenen vardiya süresini,
d) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
e) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
f) Gündüz vardiyası: Çalışma saatlerinin çoğunun gün doğumu ile gün batımı arasında kalan süre dahilinde olduğu ve/veya ihtiyaç halinde gün batımından sonrasındaki süreyi de kapsayacak şekilde düzenlenen vardiya süresini,
g) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı: Hizmet verdikleri havaalanı veya birim ile sınırlı olmak üzere, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca veya ilgili mevzuat uyarınca ATS/AIS hizmeti sağlama yetkisi verilmiş kurum ve kuruluşları,
ğ) Havacılık bilgi yönetimi hizmeti: Uluslararası hava seyrüseferinin emniyet, düzen, kalite ve etkinliğini artırmak için ihtiyaç duyulan havacılık bilgi/verilerini ve haberleşme akışını sağlamak amacıyla AIM personelince verilen hizmeti,
h) Havacılık bilgi yönetimi personeli: Havacılık bilgi yönetimi lisansına haiz Havacılık Bilgi Yönetimi Şefi, Havacılık Bilgi Yönetimi Uzmanı, Asistan Havacılık Bilgi Yönetimi Uzmanı, Stajyer Havacılık Bilgi Yönetimi Uzmanını ve bu lisansa işlenmiş derece veya derecelerin verdiği yetkiler dahilinde ve ancak sahip olduğu yetkiler kapsamında havacılık bilgi yönetimi hizmeti veren personeli,
ı) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
i) Sirkadiyen Ritim: Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki 24 saatlik yolculuğu sonucunda ortaya çıkan canlılar üzerindeki biyokimyasal, fizyolojik ve davranışsal ritimlerin tekrarı, uyku- uyanıklık döngüsünü,
j) Uyku günü: Gece vardiyasının bitiş saatinden itibaren bir sonraki günün aynı saatine kadar geçen 24 saatlik süreyi,
k) Vardiya: Yirmi dört saatlik çalışma gününün, çalışma bölümlerinden her birini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar ve Uygulama
Dinlenme süresi
(1) Bu Genelgede tanımlanan amaç doğrultusunda, havacılık bilgi yönetimi personellerine hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından verilecek dinlenme süreleri;
a) Gündüz vardiyasını takiben gece vardiyasında çalışacak olan havacılık bilgi yönetimi personeli kesintisiz ve asgari 24 saat,
b) Gündüz vardiyasını takiben tekrardan gündüz vardiyasında çalışacak olan havacılık bilgi yönetimi personeli için kesintisiz ve asgari 12 saat,