1919 Jeolojik Etüt Raporları (Afet-Etüt) ile Plana Esas Jeolojik, Jeolojik-Jeolojik-Jeoteknik ve Mikro Bölgeleme Etüt Raporlarının Düzenlenmesi ve Onay İşlemleri Hakkında Genelge

c) (Mülga) Afet İşleri Genel Müdürlüğü’nün 03.04.2009 tarih ve 3422 sayılı dağıtımlı yazısı.

d) Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın 19.01.2010 tarih ve 373 sayılı genelgesi.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki, 29.06.2011 tarih 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 7. maddesinin (1). fıkrasının (d) bendinde “Risk yönetimi ve sakınım planlarının yapılmasına ve onaylanmasına ilişkin kuralları belirlemek ve izlemek, plana esas jeolojik ve jeoteknik etütleri yapmak, yaptırmak ve onaylamak" denilmektedir. Buna göre, söz konusu KHK’nın yürürlüğe girdiği tarih itibari ile ilgi (d) genelgeye göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı /İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri tarafından yapılan inceleme, değerlendirme ve onaylama işlemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yapılmaktadır.

Ancak, 7269 sayılı yasanın 2 ve 14. Maddelerine istinaden afete maruz bölge kararının alınması, kararın kaldırılması veya sınırlarının genişletilip daraltılması gibi iş ve işlemler, -Su baskınlarına karşı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün bağlı olduğu Bakanlığın görüşü alınmak kaydıyla- 5902 sayılı kanunun 24. Maddesine göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve ilgisine göre İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinin yetki ve sorumluluğundadır.

İlgili açıklama çerçevesinde plana esas jeolojik-jeoteknik etüt raporlarının onay işlemlerinin, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca, afete maruz bölgeler ile ilgili iş ve işlemlerin 7269 sayılı kanuna istinaden Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı/ İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerince yapılması, uygulamalarda bir takım aksaklıkların yaşanmasına sebep olmuştur.

Söz konusu hükümler incelendiğinde; gerek 644 sayılı KHK’nın 7. Maddesinde, gerekse de ilgili diğer mevzuat hükümlerinde, 7269 sayılı Kanun’un 2 nci ve 14 üncü maddesinde yer alan afete maruz bölge kararı alınmasını/kaldırılmasını Bakanlar Kurulu’na teklif etme yetkisinin Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nda olduğuna ilişkin düzenlemeyi hükümsüz kılacak bir düzenlemeye yer verilmediği, 5902 sayılı Kanun’un 24 maddesine atfen uygulanan 7269 sayılı Kanun’un 2 nci maddesi gereği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığımın onayladığı jeolojik ve jeoteknik etüt raporlarına istinaden afete maruz bölge kararı alınması veya kararın kaldırılması yönünde tesis edilen iş ve işlemlerin yürütülmesine ilişkin herhangi bir yetkisinin bulunmadığı ve bu yetkinin münhasıran Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nda bulunduğu hukuken açık bir şekilde görülmektedir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na yürürlükteki mevzuat çerçevesinde afete maruz bölge kararı hakkında açıkça bir görev tanımlanmadığından, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın 5902 Sayılı Kanun’un 24.maddesine atfen uygulanan 7269 Sayılı Kanun’un 2. ve 14.maddesinde belirtilen afete maruz bölge kavramının kendine özgü teknik işleri ve belirli bir prosedürü gerektirdiği, dolayısıyla 7269 sayılı Kanun’un bu kavramla ilgili hükümlerinin özel bir hüküm olduğu kuşkusuzdur.

Mezkûr hükümler ve 5902 Sayılı Kanun’un 17.maddesi birlikte değerlendirildiğinde, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nda bulunan mezkûr yetkinin nasıl kullanılacağının düzenlemesinin de Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın takdirinde olduğu açıktır. Bu nedenle, ilgi (a) genelge (Ek-1), ilgi (b) Makam Oluru (Ek-2) ve ilgi (c) dağıtımlı yazılarda (Ek-3) belirtilen esaslara göre hazırlanan, afet tehlike ve/veya riski nedeniyle, afete maruz bölge kararının alınması, kararın kaldırılması veya sınırlarının genişletilip daraltılmasını içeren Jeolojik-Jeoteknik ve Mikrobölgeleme Etüt Raporlarının inceleme, değerlendirme ve onay işlemleri, Valiliklerce (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) yapılacaktır.

Valiliğince (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) jeoloji mühendisi, jeofizik mühendisi ve önlem projesi içeren raporlarda inşaat mühendisinden teşekkül edecek, üye sayısı tek sayı olacak şekilde belirtilen meslek disiplinlerinden olmak üzere sayı artırılarak bir rapor inceleme komisyonu oluşturulacaktır.

Komisyonca uygun görüldükten sonra müellifleri tarafından çoğaltılarak imzalanan raporlar, komisyonca imzalandıktan sonra, İl Afet ve Acil Durum Müdürünce onaylanacaktır.

Komisyona, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nde gerekli teknik eleman bulunmaması halinde, Valiliğine bağlı diğer kurumlarda çalışan teknik elemanlar dâhil edilecektir.