2015/6 Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 2015/6 Sayılı İç Genelge - Konsolide metin

Favorilere ekle veya çıkar

Metnin ilk hali

Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Standart, Profesyonel veya Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

Konu: Tünel Viyadük vb. Yapılarda Kamulaştırma İşlemleri

PROGRAM VE İZLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞINA

İÇ GENELGE

2015/ 6

Kentleşmenin süratle arttığı günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte artan kentsel altyapı ihtiyaçlarının karşılanması için kentsel araziler çok boyutlu ve fonksiyonel olarak daha yoğun biçimde kullanılmaktadır. Bir taraftan altyapı tesisleri yapılırken diğer taraftan kısıtlı ve değerli olan kentsel arazilerin kullanılmasına getirilecek sınırlamanın derecesi de önem kazanmaktadır. Tünel gibi altyapı tesisleri belirli bir derinlikte, geçtikleri güzergâhta bulunan taşınmazları doğrudan ya da dolaylı olarak kullanım biçimi açısından etkilemektedir. Bu tür tesislerin taşınmazlardaki etki derecesine göre irtifak hakkı tesisi ile taşınmazlardaki değer kayıplarının tespit edilmesi ve buna göre bedellerin ödenmesi gerekmektedir.

Bu nedenle; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun “İrtifak Hakkı Kurulması” başlıklı 4. Maddesi; “Taşınmaz malın mülkiyetinin kamulaştırılması yerine, amaç için yeterli olduğu takdirde taşınmaz malın belirli kesimi, yüksekliği, derinliği veya kaynak üzerinde kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulabilir. (Ek fıkra : 10/9/2014 - 6552/99 md.) Ancak, maliklerinin mülkiyet hakkının kullanılmasının engellenmemesi, can ve mal güvenliği bakımından gerekli önlemlerin alınması kaydıyla, kamu yararına dayalı olarak taşınmazların üstünde teleferik ve benzeri ulaşım hatları ile her türlü köprü, taşınmazların altında metro ve benzeri raylı taşıma sistemleri ile tünel yapılabilir. Taşınmazların mülkiyet hakkının kullanımının engellenmemesi hâlinde, taşınmazlara ilişkin herhangi bir kamulaştırma yapılmaz. Yapılan yatırım nedeniyle taşınmaz maliklerinden değer artış bedeli alınamaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu düzenlemedeki amaç, tünel üstlerinde kamulaştırmaya veya irtifak kurulmasına gerek duyulmayacak kesimlerde kamulaştırma yapılarak veya irtifak hakkı kurarak, hem kaynak israfını hem de vatandaş hukuku açısından mağduriyetleri önlemektir. Ayrıca bu madde taşınmazların mülkiyet hakkının engellenmemesi, can ve mal güvenliği bakımından gerekli önlemlerin alınması sorumluluğunu da getirmektedir.

1) Tünel giriş-çıkış yapılarının bulunduğu kesimlerde yapılacak kamulaştırma işlemi; onaylı projesinde yer alan kazı planına uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Projelerde öngörülemeyen olumsuz jeolojik koşullar ve dış etkilere bağlı olarak sonradan gelişebilecek stabilite problemlerinde kazı planının dışına çıkabilecek kaymalar, oturma ve zemin problemlerinde, nihai stabilite koşulları tesis edildikten sonra ilave kamulaştırma işlemi yapılarak kamulaştırma planları yenilenmelidir.

2) Tünel delme kesimlerinde tünel üstlerindeki arazinin veya mülkiyetin kamulaştırma işleminde; tünel örtü kalınlığına, sahada yüzeylenen jeolojik birimlerin tünelcilik açısından vereceği dayanım değerine, mevcut durumdaki bina yükleri ve/veya sahanın imar iznine bağlı maksimum bina yükleri veya benzeri ek yüzey yükleri (dolgu, stok sahaları vb.) veya malikin taşınmaz üzerinde yapacağı temel kazı ve diğer işlemler her bir tünel yapısı için farklılık göstereceğinden ve ayrıca tünel imalatı, projesinde öngörülen destek sistemlerine bağlı olarak tamamlandıktan sonra beklenmedik koşullarla karşılaşıldığında ortaya çıkan deformasyon ölçümleri, jeolojik ayna kayıtları ve gerçekleşen jeolojik-jeoteknik profil verileri dikkate alınarak tünelin kullanım ömrü boyunca üzerinde kalan alanda verilebilecek izinler ve imar durumu ile gelecek yan yükler de değerlendirilerek kamulaştırma sınırını ve genişliğini tespit etmek daha doğru olacağından, tünel üstü kamulaştırma veya irtifak hakkı tesisi planı, tünel imalatı tamamlandıktan sonra Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığının görüşü alınarak hazırlanmalıdır.

3) İmarlı sahalarda kamulaştırma ya da irtifak hakkı tesisi gerekmiyor olsa dahi tünel izdüşümünün imar planına işlenmesi sağlanmalıdır. İmar tadilatı yapılırken plan notlarına gerekli açıklamalar (KGM’nin yazılı izni olmadan hiçbir yapı yapılamaz, geçiş sağlanamaz vb.) yazılmalıdır. İmarlı sahalardaki bu yapıların ileride KGM ağından çıkma ihtimalinin diğer güzergâhlara oranla daha yüksek olduğu hususu dikkate alınmalı ve plan notlarına da "Tünel izdüşümüne karşılık gelen parsellerin sondaj ve madencilik faaliyetlerine konu olması halinde tünelden sorumlu İdarenin görüşü alınacaktır.” notu yazılmalıdır.

4) Yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmesine rağmen, 2. Madde ile Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığının görüşleri alınarak hazırlanan kamulaştırma planı sonrasında öngörülemeyen durumların oluşması halinde (zeminde oturma, binalarda derin çatlaklar oluşması, çökme vb.) risk oluşturan ve öngörülemeyen bu durumun İdareden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve sözleşme gereği yaptırılan “Ali Risk” sigortası kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği yönünde karar verilmesini takiben;