2019/04 Kuduzla Mücadele ve Profilaksi Uygulamaları

Ülkemizde kuduz ve kuduz riskli temas, bildirimi zorunlu hastalıklar listesinde yer almaktadır. 30/05/2007 tarihli ve 26537 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği” ile vaka tanımları ve bildirimi düzenlenmiştir.

Bu kapsamda, kuduz vakaları ile kuduz riskli temaslılara yaklaşım, profilaksi uygulamaları ve bildirimlere ilişkin usul ve esaslarda aşağıdaki hususlara göre işlem tesis edilmelidir.

1) Kuduz vakaları ile Kuduz riskli temaslılara yaklaşım ve kuduz profilaksi uygulamaları Ek 1 ’deki Kuduz Profilaksi Rehberi'nde belirtilen usul ve esaslara göre yapılacaktır.

2) Kuduz Profilaksi Rehberi konusunda ilgili personele eğitimler verilecek ve bu eğitimlerin hızlı bir şekilde tamamlanması sağlanacaktır. Kuduz riskli temas değerlendirmesi yapan sağlık personeline her yıl düzenli olarak ayrıca yenileme eğitimleri yapılacak, yıl sonunda düzenlenen eğitimler ve eğitim alan kişiler ile ilgili bilgiler Bakanlığımıza gönderilecektir.

3) Halkın hastalık ile ilgili bilgilerini arttırmaya yönelik Bakanlığımızca hazırlanan materyaller kullanılarak farkındalık çalışmaları yürütülecektir.

4) İl sağlık müdürlüklerince kuduz riskli teması olan kişilerin değerlendirileceği ve gerekli profilaksi uygulamalarının yapılacağı “Kuduz Aşı Uygulama Merkezleri” oluşturulacaktır. Kuduz Aşı Uygulama Merkezlerinin öncelikle ikinci veya üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında oluşturulması esastır. Kuduz Aşı Uygulama Merkezlerinin sayısı ve lokalizasyonu ilin büyüklüğü, coğrafik durumu, nüfus yoğunluğu gibi durumlar dikkate alınarak belirlenecektir. Bu merkezlere ilişkin güncel bilgilere il sağlık müdürlüklerinin internet sayfalarında yer verilecektir. Kuduz Aşı Uygulama Merkezleri konusunda halk bilgilendirmesi yapılacaktır.

5) Mesleki veya diğer nedenlerle kuduz ile karşılaşma riski artmış olan kişilere temas öncesi profilaksi uygulamasının önemi hakkında bilinçlendirme çalışmaları yapılacaktır.

6) Kuduz riskli temas nedeniyle profilaksiye alman kişiler, hastalığın ciddiyeti ve aşı gerekliliği konusunda bilgilendirilecek ve Ek 2’de yer alan Kuduz Bilgilendirme Formu iki nüsha halinde düzenlenerek imza altına alınacaktır. Bu formun bir nüshası kişiye ya da yasal temsilcisine aşı kartı ile birlikte verilecek diğer nüshası aşı uygulanan sağlık kuruluşunda muhafaza edilecektir.

7) Kuduz aşısı takvimine uyum göstermeyenlere ulaşılarak aşılarını yaptırmaları için merkezlere davet edilecektir. Kişilerin aşılarını başka bir ilde yaptırdıklarını beyan etmeleri durumunda ilgili il sağlık müdürlüğüne bilgi verilecektir.

8) Kuduz riskli temasa maruz kalarak ülkemizde kuduz profilaksisine alınan, ancak aşıları tamamlanmadan yurt dışına çıkacağını beyan eden kişilerle ilgili olarak ekte yer alan yabancı uyruklular için Kuduz Bilgilendirme Formu (Almanca, Fransızca, İngilizce, Rusça, Arapça şeklinde oluşturulan Formlar) iki nüsha halinde düzenlenip imza altına alınarak formun bir nüshası kişiye ya da yasal temsilcisine Kuduz Aşı Takip Kartı (Ek 3) ile birlikte verilecektir. Kuduz riskli temaslı kişilerle ilgili yurtdışı bildirime yönelik herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

9) Kuduz riskli temas bildirimlerindeki mevcut uygulamalara yeni elektronik sisteme geçiş sağlanana kadar devam edilecek olup bu kapsamda kuduz riskli temas bildirimi ve takibini ilk profilaksi uygulamasının yapıldığı sağlık kuruluşu yapacaktır. Bu kapsamda, kuduz riskli temasa maruz kalan her kişi için Ek 4’te yer alan “Kuduz Riskli Temas Vaka İnceleme Formu” doldurulacaktır.

10) Her ayın sonunda tedavisi tamamlanmış olanlar Ek 5’teki Kuduz Riskli Temas Aylık İzlem Formu ile Temel Sağlık İstatistik Modülü (TSİM) üzerinden Bakanlığımıza bildirilecektir.

11) Kuduz aşısı ve immunglobulin uygulamasına bağlı olarak gelişen istenmeyen etkilerde 2009/18 sayılı Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler (ASİE) Genelgesi doğrultusunda hareket edilecektir.

12) Olası kuduz vakaları en geç 24 saat içinde il sağlık müdürlüğüne telefon, faks gibi araçlarla ihbar edilecek, il sağlık müdürlüğü tarafından da en kısa sürede Bakanlığımız Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Dairesi Başkanlığına bildirim yapılacaktır. Olası kuduz vakaları ile ilgili derhal sürveyans çalışmalarına başlanacaktır.