2010/10 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 01/06/2010 Tarihli ve 2010/10 (1703) Sayılı Genelgesi (mülga)

c) 04/05/1999 tarih 074/99-1175 sayılı Duyuru.

d) 04/06/2007 tarih 074/232-2285 sayılı Duyuru.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 23.07.1983 tarih ve 18113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Kanunun “Amaç” başlıklı 1. maddesi, “Korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir.” hükmündedir.

1- Belirtme Konulması:

a) "Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır/korunma alanıdır/sit alanıdır" belirtmesinin konulması:

Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmeliğin (13.03.2012 tarihli ve 28232 sayılı Resmi Gazete) 8 inci maddesi uyarınca, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı, korunma alanları ve sitler, il merkez ilçe sınırları içinde ise valinin, ilçe sınırları içinde kalırsa kaymakamın yazısı üzerine veya "Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu"nun bildirimi üzerine tapu müdürlüklerince doğrudan tapu kütüğünün beyanlar hanesine, koruma grubu da belirtilerek "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır", "korunması gerekli taşınmaz korunma alanıdır" veya cinsi, derecesi ve bir bölümünün ya da tamamının sit içinde kaldığı belirtilerek "korunması gerekli taşınmaz sit alanıdır" şeklinde doğrudan belirtme konulur.

Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarının güncel listesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün web sitesinde yayınlanmaktadır.

2863 sayılı Kanunun 18 inci maddesi uyarınca, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca gruplandırılmış olan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının, hangi gruba girdiği taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilecektir.

b) "Korunan taşınmaz doğal sit alanıdır/tabiat varlığıdır" belirtmesinin konulması:

Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin (19.07.2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmi Gazete) 17 inci maddesinin (ğ) bendi uyarınca, tescil edilen doğal sit alanı veya tabiat varlığı il merkez ilçesinde bulunuyorsa valinin, diğer ilçe sınırları içinde kalıyorsa kaymakamın yazısı üzerine tapu kütüğünün beyanlar sütununa "korunan taşınmaz doğal sit alanıdır" veya "korunan taşınmaz tabiat varlığıdır" şeklinde belirtme konulur.

2- Şerh Konulan Taşınmazlarda Kısıtlamalar:

a- Devir Yasağı:

2863 sayılı Kanunun "Devir Yasağı" başlıklı 13. maddesince Hazine ve diğer kamu kurum ve kuruluşlara ait olup, usulüne göre tescil ve ilan olunan, her çeşit korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı ile bunlara ait koruma sınırları dahilindeki taşınmazlar, Kültür ve Turizm Bakanlığının izni olmadan, gerçek ve tüzel kişilere satılamaz, hibe edilemez hükmünü getirdiğinden Hazine veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup ta korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunlara ait korunma sınırları içerisinde kalan taşınmazların herhangi bir nedenle devri talep edildiğinde mutlaka Kültür ve Turizm Bakanlığının izninin olup olmadığının aranması gerekir.

Hazine ve diğer kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan gerçek veya tüzel kişiler adına kayıtlı korunması gerekli kültür varlığı olarak saptanan taşınmaz malların devir ve temliki veya üzerinde ayni bir hak tesisi yasaklanmamıştır.

Bu nedenle, bu taşınmazların devir ve temlik veya üzerinde ayni bir hak tesisi talepleri düzenlenecek resmi senette taşınmazın "korunması gerekli kültür varlığı" olduğu belirtilmek suretiyle karşılanmalıdır.

b- İmar Kanunu Kapsamında Yapılacak İşlemlerde Koruma Bölge Kurullarında İzin Alınması:

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Bölge Kurulları Çalışmaları ile Koruma Yüksek Kuruluna Yapılacak İtirazlara Dair Yönetmelik 12/01/2005 tarih 25698 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanması ile Koruma Bölge Kurulların Görevleri belirlenmiştir.

2863 sayılı Yasanın 18.maddesinin 2.fıkrasında “Tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon projeleri ve bunların uygulanmasında restoratör mimar veya mimarın bulunması zorunludur” ve son fıkrasında ise “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı parselleri, taşınmaz kültür varlıklarının maliyetine tesir edecek şekil ve surette ayrılamaz ve birleştirilemez.” denilmektedir.