2023/1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 06/01/2023 Tarihli ve 2023/1 Sayılı Genelgesi

I- GİRİŞ

Bu Genelgenin amacı, veli, vasi, kayyım ve yasal danışmanın tapu müdürlüğünde temsilen yapacağı işlemlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Bu Genelge, 22.11.2001 tarihli 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) ve 10.08.2003 tarihli 25195 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük ve 17.08.2013 tarihli ve 28738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tapu Sicili Tüzüğü hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

II- VELAYET

1- Velayet Hakkı

Velayet hakkı kapsamında tapu müdürlüklerinde çocuğu temsilen;

-Evlilik birliği devam ediyorsa ana ve baba birlikte,

-Ana ve baba boşanmışsa mahkeme tarafından velayet kendisine bırakılan kişi,

-Ana veya babadan biri ölmüş veya gaipliğine karar verilmişse sağ kalan eş,

-Ana ve babanın evli olmaması halinde ana İşlem yapabilir.

Çocuğun evlat edinilmiş olması halinde tapu müdürlüklerinde çocuğu temsilen;

-Tek başına evlat edinilmiş ise evlat edinen,

-Birlikte evlat edinilmiş ise her iki evlat edinen birlikte,

-Eşlerden birinin diğer eşin çocuğunu evlat edinmesi halinde evlat edinen ile çocuğu evlat edinilen eş birlikte

İşlem yapabilir.

Velayet hakkı kendisine bırakılan kişinin ölmesi halinde, tapu müdürlüğünde çocuğu temsilen işlem yapılabilmesi için sağ kalan eşin mahkeme tarafından bu hususta yetkilendirildiğine dair yazı veya velayetin sağ kalan eşe verildiğine dair mahkeme kararı ibraz edilmesi gerekir.

Ana ve babanın hiç evlenmemiş olması nedeniyle velayet hakkının anada olmasına rağmen ananın yaş küçüklüğü nedeniyle velayet hakkını kullanamadığı hallerde, çocuğun velayeti babaya verilmemiş ise, kendisine vasi atanan çocuğun tapu müdürlüğünde temsilinde vesayete ilişkin hükümler uygulanır.

Kısıtlı ergin kişinin ana ve baba veya evlat edinenlerden birisi veya her ikisinin velayeti altında bırakılması durumunda velayete ilişkin hükümler uygulanır.

18 yaşını doldurmamış kişi evlenme ile ergin olacağından tapu işlemlerini tek başına yapabilir.

2- Velayet Hakkının Kullanılması

Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir. Çocuk ayırt etme gücüne sahip değilse tam ehliyetsiz, ayırt etme gücüne sahip ise sınırlı ehliyetsizdir. Ayırt etme gücüne sahip çocuk, yasal temsilcisinin rızası olmadıkça kendi işlemleriyle borç altına giremez.

Veli, üçüncü kişilere karşı çocuğun ya da velayet altında bırakılan ergin kısıtlının yasal temsilcisi olup, hâkim izni alınması gereken durumlar ile yasak işlemler hariç çocuğun malları üzerinde her türlü taahhüt ve tasarruf işlemlerini gerçekleştirebilir.

3- Velinin Hâkim İzni Alması Gereken Durumlar

TMK'nın 327 ve 356 ncı maddeleri gereğince;

-Çocuğun veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlının bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi,

-Ana ve babanın yoksul olması,

-Çocuğun veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlının özel durumunun olağanüstü harcama yapılmasını gerektirmesi,

-Olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı,

Hallerinde çocuğun veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlının taşınmazları üzerinde veli tarafından tasarrufta bulunulabilmesi için mahkeme kararının ibraz edilmesi gerekir.

Çocuk veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlı ile veli arasında ya da velinin menfaatine olarak çocuk veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlı ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemde çocuğun veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlının borç altına girebilmesi için bu yöndeki mahkeme kararının ibraz edilmesi ve işleme kayyımın katılması gerekir.

4- Velinin Yapamayacağı Yasak İşlemler

Velayet altındaki kişi adına vakıf kurmak, önemli bağışlarda bulunmak ve kefalet yasak işlemlerdendir. Çocuk veya velayet altında bırakılan ergin kısıtlı adına kayıtlı taşınmazların bağışlanmasına, vakıf kurulmasına dair işlem talepleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 603 üncü maddesi kapsamında herhangi bir kişisel güvenceye yönelik hüküm (kefaleten, müteselsil kefil olarak, müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı vb. ifadeler) bulunan veya bu tür şart içeren ipotek işlemleri ile her türlü kişisel güvence veya kefalet içeren sözleşmelere yönelik talepler tapu müdürlüğünce karşılanmaz.

5- Velayet Altındaki Çocuğun Tapu İşlemleri

a- Taşınmaz satışı

Veli veya tayin ettiği vekil tarafından yapılacak satış işleminin TMK'nın 327 ve 356 ncı maddelerinde belirtilen amaca ilişkin olmadığının beyan edilmesi halinde hâkim izni aranmaz. Bu durumda veli veya vekili tarafından yapılacak satış işleminde "4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 327 ve 356 ncı maddelerinde yer alan amaçlara ilişkin değildir." şeklindeki beyanın resmi senede alınması gerekir. Aksi halde söz konusu satış işleminde işleme izin verildiğine dair mahkeme kararının ibraz edilmesi gerekir.