1459 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 24/01/1984 Tarihli ve 1459 Sayılı Genelgesi (mülga)

Tapuda kayıtlı veya senetsiz olarak tasarruf edilen taşınmazmallardan, tapu dışı sözleşmelerle el değiştirenlerin kadastro tesbitlerinde bazı müdürlüklerce tereddüt edildiği, merkeze intikal eden yazılardan anlaşılmaktadır.

2613 sayılı kanunun 22/E maddesi "Tefevvüz veya tedavül tarikiyle temellük edilegeldiği vesikalar ile yahut vukuf erbabının sözleriyle anlaşılan gayrimenkul mallar esasen tapu senedine bağlı olup olmadığına ve tasarruf müddetinin müruru zaman haddine varıp varmadığına bakılmıyarak sahibi namına kaydolunur.",

Kanunun uygulama biçimini gösterir, tüzüğün 39 ncu maddesi: "Kadastro veya tapu tahrir komisyonlarının el koyduğu mahalle veya köylerde bu nizamnamenin 17 nci maddesi dışında kalan alım satım, ipotek gibi işler tapu idarelerince yapılır....", anılan tüzüğün 49 ncu maddesi ise; "Kadastro ve tapu tahrir komisyonlarınca senetsiz tasarruftan tesbit edilip te henüz askıya alınmamış olan gayrimenkuller satılmak veya sair ayni bir hakla takyit edilmek istenildiği takdirde masrafları ilgililere ait olmak üzere takdimen iki ay müddetle askıya çıkarılır " hükmündedir.

Buna göre;

1) Tapuda kayıtlı gayrimenkullerde, kadastro çalışmalarına başlanan mahallelerle kadastronun el koyma tarihi olan beyanname dağıtım ilânı tarihinden sonra vukubulacak satışların tüzüğün 39 uncu maddesi uyarınca tapu sicil muhafızlıklarında resmi senet düzenlenmek suretiyle yapılması gerekeceğinden, bu tarihten sonra meydana gelecek harici satışlara ilişkin taleplerin tapu harçlarının maliyece tahsil edildiği belgelense dahi, postalarca ve komisyonlarca kabulü. mümkün değildir.

2) Tapuda kayıtlı bulunmayan taşınmaz malların, beyanname dağıtım ilânından sonra el değiştirmiş olması halinde, uygulamanın ne şekilde yapılacağına ilişkin gerek 2613 sayılı kanuna ve gerekse uygulama biçimini gösterir tüzükte açık bir hüküm yoktur.

Kanunun, 13 ncü maddesine istinaden teşekkül eden postaların arazi üzerinde yaptıkları çalışma sonucu düzenledikleri kadastro beyannameleri, komisyonların incelemesine esas teşkil edecek ön hazırlık mahiyetinde olup, taşınmaz malların mülkiyetinin tayini ile karara bağlanması 22 nci madde gereği komisyonun görev ve yetkisi içinde bulunmaktadır.

Beyanname dağıtım ilanı yapılan mahallelerde, mahallenin büyüklüğüne göre posta çalışmalarının 1-2 sene devam etmesi, yine postaca tahdidi yapılan taşınmazmalların komisyonların iş hacmine göre inceleme yapması ve karara bağlamasıda bir o kadar zaman aldığı gözönüne alınırsa, beyanname dağıtım ilânından veya posta tesbitinden sonra, fakat komisyon kararından önce mülkiyeti devredilmek istenen taşınmaz malların, 2613 sayılı Kanunun 42 ve uygulama biçimini gösterir tüzüğün 49 ncu maddelerinde belirtilen ilana alınarak istemin tapu sicil muhafızlığında karşılanması mümkün olamıyacağından, bu süre içerisinde senetsizden tasarruf edilen taşınmazmmallar üzerinde kişilerin tasarruf hakkı kısıtlanmış olmaktadır ki, bu da yasalara aykırıdır.

Bu nedenle, tapuda kayıtlı olmayan taşınmaz malların komisyon kararına kadar el değiştirmiş olması durumunda, postasınca tesbiti yapılmamışsa tesbitin alıcısı adına, postasında tesbiti yapılmış fakat komisyonca henüz karara bağlanmamışsa, komisyon incelemesi sırasına kadar ibraz edilecek belgelerin dikkate alınarak karara bağlanması, bu tarihten sonra meydana gelecek taleplerde ise, 2613 sayılı kanunun 42 ve tüzüğün 49 ncu maddelerinin tatbiki gerekeceğinden dikkate alınmaması icap eder.

Ancak, hacicen tedavül gören ve bu tedavüllere göre tesbiti yapılan taşınmaz mallara ait listenin, 1432 sayılı genelge doğrultusunda düzenlenerek MaImüdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

3) İlgi genelge yürürlükten kaldırılmıştır.

Gereğini ve uygulamanın buna göre sürdürülmesini rica ederim.