2020/4 Türkiye-Danimarka Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Hakkında 02/03/2020 Tarihli ve 2020/4 Sayılı Genelge

BİRİNCİ KISIM

GENEL AÇIKLAMALAR

Sözleşme; Genel Hükümler, Hastalık ve Analık, İşkazaları ve Meslek Hastalıkları, Aile Yardımları, İşsizlik Sigortası, Yaşlılık, Malullük, Ölüm Yardımları ve Erken Emeklilik Yardımları (Aylıkları), Çeşitli Hükümler ve Son Hükümler olmak üzere 8 (sekiz) bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölümde; tanımlar, sözleşmenin mevzuatsal ve kişisel kapsamı, akit taraf vatandaşlarının eşit haklara sahip olduğu, sosyal güvenlik alanındaki hakların diğer akit tarafta da kullanılabileceği, çalışanlar, geçici görevliler, uluslararası taşımacılık personeli ve gemi adamları ile diplomatik temsilcilik görevlilerinin hangi akit tarafın sosyal güvenlik mevzuatına tabi tutulacağı, geçici görev süresinin azami sınırlarına ilişkin hükümler,

İkinci bölümde hastalık ve analık yardımlarına ilişkin hükümler,

Üçüncü bölümde iş kazası ve meslek hastalığına ilişkin hükümler,

Dördüncü bölümde Danimarka tarafından ödenecek aile yardımlarına ilişkin hükümler, Beşinci bölümde işsizlik yardımlarına ilişkin hükümler,

Altıncı bölümde malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ve erken emeklilik yardımına ve 12 aydan az sigortalılığa ilişkin hükümler,

Yedinci bölümde İdari Anlaşma yapılmasına, uygulamada ve sorunların çözümünde akit tarafların birbiri ile yardımlaşmasına, bu yardımların ücretsiz yapılmasına, yazışmalarda kullanılacak dile, sözleşme uygulamalarındaki belgelerin harç ve tasdik bedellerinden muaf tutulmasına ilişkin hükümler,

Sekizinci bölümde sözleşmenin yürürlüğe girmesi ve yürürlükte kalma süresi ile sözleşme öncesi ve sonrası haklara ilişkin hükümler

yer almaktadır.

1. Kavramlar

Bu Genelgede geçen:

1. Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,

2. Kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,

3. Sözleşme: Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesini,

4. İdari Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Konusunda Aktedilmiş Olan 13 Aralık 1999 tarihli Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin Uygulama Şekline Dair İdari Anlaşmayı,

5. Yetkili Kurum: Sözleşme kapsamındaki yardımları sağlamaktan sorumlu olan kurumları,

6. Yetkili Makam: Sözleşme kapsamında yer alan mevzuatın uygulanması ile görevli olan Bakanlıkları,

7. Akit Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ve Danimarka Krallığını,

8. Aile Fertleri: Yetkili kurumun uyguladığı mevzuatta aile fertleri olarak tanımlanan ya da tanınan kimseyi,

9. Sigortalılık Süreleri: Bu süreler hangi mevzuata göre tamamlanmış ise, o mevzuatta sigortalılık süreleri olarak tanımlanmış ya da tanınmış prim ödeme süreleri ile bu mevzuata göre sigortalılık sürelerine muadil olarak kabul edilen diğer süreleri,

10. Yardım ve Aylıklar: Kamu fonlarından ödenen tüm yardımlar ve aylıklarla, bunların tüm unsurları, paranın yeniden değerlendirilmesi nedeni ile oluşan zamlar ve ek ödenekler, bu Sözleşmede aksine hüküm bulunmuyorsa, aylıklar yerine yapılan toptan yardımlar ve uygulama alanı olan konularda prim iadeleri şeklinde yapılan ödemeleri ifade eder.

2. Sözleşmenin Uygulama Alanı

Sözleşmenin kişisel kapsamında Türkiye bakımından, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendi statüsündeki sigortalılar yer almakta olup bu kişiler için Akit ülke vatandaşı olma koşulu aranmaktadır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalıkları, hastalık ve analık yardımlarını, (b) ve (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için ise malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsamaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar, Sözleşme kapsamında olup bu kapsamdaki kişiler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gibi değerlendirilecektir. Sözleşme hükümleri bu kapsamda çalışanlar ve/veya sandıktan emekli aylığı alanlar hakkında da uygulanacaktır. Bu kapsamda çalışanlar ve aylık sahipleri hakkında Danimarka irtibat kurumları ile yapılacak yazışmalara Kurum aracılık edecektir. Ancak talep formülerlerinin düzenlenerek Kuruma intikal ettirilmesi ile ilgili işlemler, sandıklar tarafından gerçekleştirilecektir.