2016/1 Ustalardan Çıraklara Geleneksel Meslek Mirasımız Programının Uygulamasına İlişkin Genelge

Bu genelgenin amacı, anılan Yönetmeliğin 99. maddesi doğrultusunda, özel politika ve uygulama gerektiren kültürel miras niteliğindeki geleneksel meslekler ve bu meslekleri icra eden zanaatkârların aktif işgücü hizmetleri kapsamındaki mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programı ve girişimcilik eğitimleri yolu ile desteklenerek mesleklerin gelecek kuşaklara aktarılmasına ve ustaların aradığı işgücünün temin edilmesine katkı sunmaktır.

Bu genelge ile usul ve esasları ortaya konulan kurs ve programların uygulanması aşamasında hüküm olmayan durumlarda yukarıda ifade edilen Yönetmelik ve Genelge hükümleri dikkate alınacaktır.

1- Hukuki Dayanaklar

25/6/2003 tarih ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) alt bendine göre, Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevleri arasında “İstihdamda özel politika gerektiren grupların istihdamını kolaylaştırıcı mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon hizmetleri vermek veya verdirmek, diğer işgücü yetiştirme ve uyum programlarını uygulamak.” bulunmaktadır.

Yönetmeliğin “Özel politikaların ve uygulamaların geliştirilmesi” başlıklı 99. maddesine göre, “Genel Müdürlükçe bu Yönetmeliğin amacına uygun olarak özel politika ve uygulamalar geliştirilerek bu kapsamda kurs, program, uygulama, proje ve protokol tasarlanabilir ve uygulanabilir.” denilmektedir.

Ayrıca 1/4/2013 tarih ve 2013/1 sayılı Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi’nin “E-Ortak Hükümler” bölümünün “6. Özel politika ve uygulamalar” başlıklı maddesinde “Yönetmeliğin 99. madde hükmü doğrultusunda istihdamın korunmasına ve artırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına, özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılmasına yardımcı olmak üzere Genel Müdürlükçe özel politikaların tasarlanması, uygulanması ve bu politikalardan yararlanacakların belirlenmesi mümkün olabilecektir.” denilmiştir.

Bu Genelge kapsamında düzenlenecek mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları ve girişimcilik eğitim programlarının giderleri, 25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 48/7. ve 53. maddelerinde bu faaliyetler için Kuruma tahsis ettiği bütçeden karşılanacaktır.

2- Kapsam

Geleneksel meslekler, gelişen teknoloji ve üretim süreçleri dışında kalan çoğunlukla el emeğinin yoğun şekilde kullanılarak üretim yapılan, üretildiği yörenin kültür mirasları arasında yer alan ve günümüzde yeteri kadar usta bulunamadığı için gelecek kuşaklara aktarılmasında sorun yaşanan meslekler olarak tanımlanabilir. Her bir il veya ilçeye özgü adlarla icra edilen bu mesleklerden bazıları şunlardır: Halıcılık, Kilimcilik, Kumaş Dokumacılığı, Çinicilik, Seramik - Çömlek Yapımcılığı, İşlemecilik, Oya Yapımcılığı, Deri İşçiliği, Müzik Aletleri Yapımcılığı, Taş İşçiliği, Bakırcılık, Sepetçilik, Örmecilik, Ahşap ve Ağaç İşçiliği, Mücevher İşlemeciliği, Cam İşlemeciliği, Metal İşlemeciliği.

Bu genelge, Kurum tarafından geleneksel mesleklerde düzenlenecek olan mesleki eğitim kursları ile bu mesleklerin icra edildiği işyerlerinde yürütülecek işbaşı eğitim programları ve bu kurs ve programlardan faydalanıp meslekleri icra etmek üzere işyeri kurmak isteyenlere yönelik düzenlenecek girişimcilik eğitim programlarına ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.

3- Mesleklerin ve Ustaların Tespit Edilmesine İlişkin Çalışmalar

a) Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri (İl Müdürlükleri) sektör, meslek ve hedef kitle çerçevesinde halen uygulanan veya uygulaması sona ermiş geleneksel mesleklerin ve bu meslekleri icra eden ustaların tespit edilmesi için ilgili meslek birlik ve odaları, üniversiteler, bu alanda çalışma yapmış kişi ve kurumlar ve diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapacaktır. Örneğin esnaf ve sanatkârlar odası, belediyeler, il kültür ve turizm müdürlükleri, halk eğitim merkezi müdürlükleri, kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütleriyle bu mesleklerin tespitinde ortak çalışma yapılması ve bu kapsamda daha önce yapılmış çalışmalardan da yararlanılması faydalı olacaktır. Gerekmesi halinde İl Müdürlükleri koordinasyonunda bu çalışmalar için bir çalışma grubu veya komisyon kurulması da mümkün olabilecektir.