4083 Seferberlik ve Savaş Haline İlişkin Harp Sanayii Faaliyetinin Yürütülmesi Hakkında Kanun

Amaç

Bu Kanunun amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaş halinde ihtiyaç duyacağı her türlü harp sanayii ürünü olan silah, mühimmat, araç, gereç, teçhizat, malzeme ve yedek parçalar ile bunların kullanılmasına ait hizmetlerin milli sanayiin kaynak ve üretimleriyle karşılanması için gerekli hazırlıkların barıştan itibaren yapılmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

Kapsam

Bu Kanun, harp sanayii faaliyetinin yürütülmesi için barış döneminden itibaren yapılacak hazırlık, planlama ve teşkilatlanmayı, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan her türlü harp sanayii ürününü üretebileceği tespit edilen kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilere ait görev ve sorumlulukları kapsar.

Tanımlar

Bu Kanunda geçen;

a) Seferberlik: Devletin tüm güç ve kaynaklarının başta askerî güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandığı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı hali,

b) Seferberlik Hali: Seferberlik faaliyetinin başlatıldığı gün ve saatten, kaldırıldığı güne kadar devam eden durumu,

c) Savaş: Devletin bekasını temin etmek, millî menfaatleri sağlamak ve millî hedefleri elde etmek amacıyla, başta askerî güç olmak üzere Devletin maddî ve manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılmasını gerektiren silahlı mücadeleyi,

d) Savaş Hali: Savaş ilanına karar verilmesinden, bu halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumu,

e) Harp Sanayii: Yurt içinden sağlanan harp silah, mühimmat, araç, gereç, teçhizat, malzeme, yedek parçalar ve bunların kullanılmasına ait her türlü hizmet ile Silahlı Kuvvetlerin yurt dışından sağlanan ihtiyaçlarının milli sanayii imkânlarıyla karşılanması amacıyla, milli sanayiin seferberlik ve savaş hali şartlarına göre düzenlenmesi ve üretimin planlanması faaliyetini,

f) Prototip İmali: Üretime esas teşkil edecek numune üretimini,

İfade eder.

İlkeler

Harp sanayii faaliyetinin planlanmasında ve yürütülmesinde aşağıdaki ilkeler esas alınır.

a) Harp sanayii faaliyetinin ana gayesi; Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaş halinde ihtiyaç duyacağı her türlü harp sanayii ürününün ve hizmetlerinin milli sanayiinin kaynak ve üretimleri ile azamî ölçüde yurt içinden karşılanması için, barıştan itibaren başlanarak mevcut sanayiinin kapasitesinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesidir.

b) Harp sanayiinin tanziminde ana unsurları oluşturan istihdam, kaynak, üretim, stoklar ve ihtiyaçlar istatistiki tahminlerle sağlıklı olarak düzenlenir.

c) Seferberlik ve savaş haline ait ihtiyaçlar azami ölçüde eksiksiz tespit edilerek, kaynak israfına sebep olacak uygulamalardan kaçınılır.

d) İhtiyaçların yurt dışından tedarik yolu ile karşılanması gerektiğinde, harp sanayii ürünlerinin teknoloji transferi suretiyle yurt içinde imali ve bu şekilde kaynak tasarrufunun sağlanması ve üretim potansiyelinin artırılması hedef alınır. Bununla birlikte, yurt içinde üretilemeyen mallar için yurt dışı kaynakların planlanması esastır.

e) Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaçlarının öncelikle kamu kurum ve kuruluşlarınca, bu mümkün olmadığı takdirde özel sektörden karşılanması esastır. Ancak, özel sektörü teşvik etmek amacıyla, kamuya tanınan özel imkânların bu sektöre de sağlanması dikkate alınır.

f) Yeni yatırımlarda, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak tesisin üretim planlaması için özendirici teşviklere yer verilmesi sağlanır.

Genelkurmay Başkanlığının görevleri

Genelkurmay Başkanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri şunlardır:

a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamındaki ihtiyaçlarını tespit etmek, önceliklerini belirlemek ve bu konuda Millî Savunma Bakanlığına öneride bulunmak,

b) İhtiyaçların üretim planlamalarının hazırlanması için, Millî Savunma Bakanlığına teknik düzeyde yardım sağlamak.

c) Üretim faaliyetlerine ilişkin olarak talep edildiğinde, uygun test ve deney teçhizatı bulunan her türlü tesis ve alanı tahsis etmek.

Milî Savunma Bakanlığının görevleri

Millî Savunma Bakanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri şunlardır:

a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında değerlendirilen ihtiyaçlarının incelenmesi ve hazırlayıcı programların uygulanması için, Genelkurmay Başkanlığı ile koordine edilmek suretiyle gerekli birimi oluşturmak.

b) Harp sanayii ürünlerinin tedarik faaliyetleri için gerekli malî desteği sağlamak.

c) Harp sanayii ürünlerinden uygun bulunanların üretimi için gerekli çalışmaları yapmak ve üretim bilgilerinin muhafazasını sağlamak.

d) Bu Kanun kapsamındaki kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilere ait kuruluşların personel ve araç erteleme işlemlerini yürütmek.

e) Harp sanayii faaliyetinin yürütülmesi sırasında ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlar arasında koordinatörlük yapmak.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görevleri

Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri şunlardır:

a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında değerlendirilen ve belirlenen ihtiyaçlarının üretimi için, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilere ait işyerlerini kategorilerine göre tespit ederek Millî Savunma Bakanlığına bildirmek.

b) Millî Savunma Bakanlığı ile koordine etmek suretiyle, ilgili kurum ve kuruluşları seferberlik ve savaş hali planlamasına dahil etmek.

c) Yapımı öngörülen harp sanayii ürünleri için üretime esas olacak planlamayı yapmak veya yaptırmak.

d) Harp sanayii ürünlerinden uygun bulunanların üretimi için, Millî Savunma Bakanlığı ile protokol yapmak.

Diğer Bakanlıkların görevleri

Millî Savunma Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı hariç olmak üzere diğer bakanlıklar; kuruluşlarında ve denetimlerinde bulunan fabrika ve işyerlerinden hangilerinin harp sanayiine dönüştürülerek Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında değerlendirilen ihtiyaçlarını nasıl ve ne miktarda karşılayacaklarını Millî Savunma Bakanlığı ile koordine etmek suretiyle barış döneminden itibaren planlarlar ve seferberlik ve savaş hali planlamasına dahil ederler.

Kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumlulukları

Harp sanayiinde üretim yapmak üzere Millî Savunma Bakanlığınca seçilen ve bu Bakanlık ile aralarında malî ve idari hususlarda varılmış mutabakatı içeren protokol yapılmış bulunan kuruluş; prototipi yapmak, denemelerinde hazır bulunmak, talep edildiğinde üretim hazırlıklarını tamamlamak ve imalata ait bütün bilgi ve verileri projenin tamamlanmasını müteakip Millî Savunma Bakanlığına teslim etmekle yükümlüdür. Millî Savunma Bakanlığı, bu bilgi ve verileri kullanarak ihtiyacını istediği kuruluştan karşılamak hakkına sahiptir.

Kamu ve Özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişiler; bu Kanun gereğince kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.

Malî hükümler

Bu Kanunda belirtilen harp sanayii üretiminin gerçekleştirilebilmesi amacıyla Millî Savunma Bakanlığınca seçilen kuruluşta yapılması gereken değişikliklerin gerektirdiği ödenek, bu Bakanlıkça belirlenen esaslara göre kendi bütçesinden karşılanır. Seçilen özel kurum ve kuruluşun özendirilmesi için Millî Savunma Bakanlığınca gerekli mali destek sağlanır ve teşvik tedbirleri alınır.

Harp sanayii ihtiyacı için kamu ve özel sektörce üretilen ürünler Millî Savunma Bakanlığınca tedarik edilir ve bedeli kendi bütçesinden karşılanır.

Ceza hükümleri

Bu Kanunun 9 uncu maddesindeki görev ve yükümlülükleri yerine getirmeyen kişiler ve kuruluşların sorumluları; fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve kırk milyon liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile cezalandırılırlar.

Verilecek ceza, fiil seferberlik halinde işlenmiş ise bir misli, savaş halinde işlenmiş ise iki misli artırılarak hükmolunur.

Yönetmelik

Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilir.

Yürürlük

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.