ABD Pazara Giriş Rehberi

1.2. Siyasi ve İdari Yapı

ABD, çoğulcu demokrasiye dayalı başkanlık sistemiyle yönetilen federal bir cumhuriyettir. Federal devlet yapısı 50 Eyalet ve başkent Washington D.C.’yi (District of Columbia) içermektedir. Federal sistem uyarınca, Anayasa’da federal yönetime devredilmemiş görev, yetki ve sorumluluklar, içişlerinde serbest olan eyaletlere aittir. Yasama, yürütme ve yargı erkleri arasında dengeli bir güç ve yetki paylaşımını temin eden kontrol ve denge mekanizması sistemin etkin işleyişini güvence altına almaktadır.

ABD Başkanı, yürütmenin başı olarak Federal Hükümet kurum ve kuruluşlarına yönelik politikaları belirler ve yürütülmesini sağlar. Buna ilaveten, yasal olarak Başkan gümrük, vergiler ve diğer ticari konularda karar vermek ve tedbirler almak konusunda yetkili kılınmıştır.

ABD Kongresi; ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi olmak üzere iki ayrı yasama biriminden oluşmaktadır. Senato, her bir eyaletten 2 üye olmak üzere toplam 100 üyeden oluşmaktadır. Toplam 435 üyeden oluşan Temsilciler Meclisi’nin de üyelerin görev süresi 2 yıldır.

ABD’nin eyaletleri; Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, California, Colorado, Connecticut, Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, North Dakota, Ohio, Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West Virginia, Wisconsin ve Wyoming’dir. District of Columbia, ABD’nin federal bir bölgesidir.

1.3. Nüfus ve İstihdam

2023 yılında 335 milyon kişilik nüfusu ile dünyada 3. sırada yer alan ABD’nin, 2028 yılında 343 milyon kişi olacağı tahmin edilmektedir.

2023 yılında ABD’de nüfusunun yüzde 18,2’si 0-14 yaş, yüzde 63,7’si 15-64 yaş arasında olup, yüzde 18,1’i de 65 yaş ve üzerindedir. Nüfusun yüzde 83,3’ü kentlerde yaşamaktadır. Ortalama yaşam süresi 79,74 yıl olup, kadınlarda 82,23 yıl ve erkeklerde 77,27 yıldır.

Ülkedeki işsiz sayısının toplam işgücüne oranının 2025 yılında yüzde 4,4 olacağı ve işsizliğin yüksek olduğu ülkeler arasında 67 sırayı alacağı tahmin edilmektedir.

1.4. Doğal Kaynaklar ve Çevre

ABD topraklarının yüzde 5’i şehir ve yollardan, yüzde 26’sı ekilebilir arazilerden, yüzde 21’i ormanlardan ve yüzde 21’i diğer alanlardan oluşmaktadır. ABD, çok çeşitli iklim yapısına ve çöl, dağ ve ormanlar bakımından çok fazla çeşitlilik gösteren bir topografyaya sahiptir. Michigan ve Superior gölleri, 50.000 km2’ ‘den büyük alana sahip göller olup, Missouri (4.090 km) ve Mississippi (3.770 km) ülkenin en uzun nehirleridir.

Doğal afetler açısından ABD önemli risk altındadır. Özellikle tropikal fırtınalar haziran ayından kasım ayı sonuna kadar Florida ve Körfez çevresinde büyük zararlara ve su basmalarına neden olmaktadır. Batı sahillerinde özellikle Kaliforniya’da deprem ve sarsıntılar sıklıkla yaşanmaktadır.

Batı eyaletlerinde neredeyse her yıl büyük orman yangınları yaşanmakta olup, hektarlarca ormanlık alan zarar görmektedir. Orta bölümde yer alan eyaletler açısından en büyük risk ise şiddetli kasırgalardır. Diğer taraftan doğu sahillerindeki çeşitli bölgelerde zaman zaman ciddi kuraklık yaşanmıştır. Bununla beraber, ülkede doğal afetler son derece iyi organize edilmiş erken uyarı ve ilk yardım sistemi ile daha az zararla atlatılır hale gelmiştir.

ABD’nin sahip olduğu başlıca doğal kaynaklar; ABD'deki doğal kaynakların tahmini değeri 45 trilyon dolardır ve bunun neredeyse %90'ını kereste ve kömür oluşturmaktadır. Bunun dışında; bakır, altın, petrol, doğal gaz, kurşun, molibden, fosfat, uranyum, boksit, demir, cıva, nikel, gümüş, tungsten, çinkodur. Doğayı koruma konusunda bilincin oluşması sonucu hava ve su kirliliğine karşı ve nesli tehlikeye giren hayvanlar için çevre korumacı düzenlemelerin ve önlemlerin alınmasıyla ABD’de su ve havanın kalitesi giderek artmıştır. Havada bulunan karbon-monoksit gazı ve sülfür-dioksit gazları 1970’lerdeki düzeyine kıyasla ciddi oranda azalmıştır.