Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
Kurum:
Ticaret Bakanlığı
Kabul Tarihi:
05.01.2026
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
05.01.2026
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
1. KAPSAM VE DAYANAK
Bu Rehber, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına ve 16/8/2023 tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine istinaden Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yürütülen Araç Parçalarının İthalat Denetimi Tebliği kapsamında yer alan ürünlerin fiili denetimlerinin yapılması ve sonuçlandırılması usul ve esaslarının belirlenmesine yöneliktir.
Denetim rehberlerinde yer almayan hususlarla ilgili olarak, firma başvuruları neticesinde verilen talimatlar, aksi belirtilmediği sürece, münferit olmayıp aynı durumdaki diğer firmalar için de geçerlidir.
Rehber’de yer alan esas ve düzenlemeler Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler ile ilgili mevzuat kapsamı dışında anlanamaz ve yorumlanamaz.
2. İTHALAT DENETİMİ BAŞVURULARI
2.1 İthalatçı Firmanın Başvurusu
İthalat denetimi başvuruları Tebliğ’in Ek-1’inde yer alan “Denetime Tâbi Ürünler Listesi” kapsamında yer alan ürünler için, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.
Başvuruda Tebliğ’in 5 inci maddesinde yer alan düzenleme esastır. Buna göre, firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen firma kullanıcısı, Bakanlık internet sayfasının “E-İmza Uygulamaları” kısmında yer alan “E-İmza Uygulamalarına Giriş” bölümünü kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin verileri girerek başvurusunu yapar. Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya, sadece ilgili denetim birimi nezdindeki işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir başvuru numarası verilir.
2.2 Muafiyet ve İstisnalar
İthalat denetiminden muafiyet ve istisna tanınan başvuruların nitelikleri Tebliğ’in 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; A.TR belgesini haiz, Üretim Girdi Muafiyet Belgesini haiz, AQAP belgesini haiz, geri gelen eşya muhteviyatı ve 9/9/2009 tarihli, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen, ürünler fiili denetimden muaftır.
Ancak, Tebliğ’in 6’ncı maddesinin son fıkrasına dayanarak, yapılacak değerlendirmede gerektiğinde A.TR belgesini haiz, Üretim Girdi Muafiyet Belgesini haiz, AQAP ve GMP belgesini haiz başvurular da fiili denetime yönlendirilebilir. Bu değerlendirmelerde, risk analizinin yanı sıra firmanın önceki başvurularında sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemenin sonuçları, ilgilisince düzenlenmemiş belge sunup sunmadığı ile iptal ve mükerrer başvuru yapıp yapmadığı gibi durumlar da dikkate alınır.
2.2.1. Sanayi Ürünlerinde Üretim Girdi Muafiyeti Başvurularının Değerlendirilmesi
Sanayicilerin ürettikleri ürünlerin bünyesinde girdi olarak kullanılmak üzere ithal edilen bu Tebliğ kapsamı ürünler için, sanayici veya sanayici adına ithalat yapan tedarikçi tarafından sanayi sicil belgesinin verildiği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne başvurulur. İthal edilmek istenen ürünlerin bu Tebliğ hükümlerinden muaf olarak ithal edileceğine dair Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü’nün, başvuran firma adına GTİP’ler bazında düzenlediği muafiyet belgesinin elektronik ortamda TAREKS’e yüklenmesini müteakip ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.
Bahse konu muafiyet belgeleri Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüklerince düzenlendikleri tarihten içinde bulunulan yılın sonuna kadar geçerli olacaktır. Firma tarafından sunulan kapasite raporu dikkate alınarak, muafiyet istenen GTİP’ler kapsamı ürünler için GTİP bazında azami muafiyet miktarları belirlenecek ve söz konusu muafiyet belgelerinin üzerine yazılacaktır. Sanayi ürünlerinde girdi muafiyeti ile ilgili istisnai uygulama için rehberin 5.4 üncü maddesinin incelenmesi gerekmektedir.
2.3 Başvuru Belgelerinin Sunulması
Yapılan her başvuru için Tebliğ Ek-2 birinci ve ikinci maddelerinde belirtilen belgelerin sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Fiili denetime yönlendirilen ürünler için ise Tebliğ’in Ek-2 üçüncü maddesinde belirtilen dokümanların, başvuru günü dâhil yirmi iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e eksiksiz olarak yüklenmesi gerekmektedir. Söz konusu dokümanların eksik olması durumunda ve firmanın bu başvuruyu devam ettirmek istemesi halinde sistem tarafından firmaya ek ilave süre verilecektir. Verilen süre dâhilinde gerekli belgelerin yüklenmemesi durumunda başvuru sistem tarafından “Ret: Belge Eksikliği” olarak sonuçlandırılacaktır. Ek-2’de belirtilen belgelerin eksikliği nedeniyle sistem tarafından “Ret: Belge Eksikliği” olarak sonuçlanan başvuruların yeniden denetime açılmak istenmesi halinde, sistem üzerinde bulunan ek süre talebi butonu aracılığıyla bir defaya mahsus başvurunun yeniden denetime açma işlemi gerçekleştirilebilecektir.