Faiz Oranı Riski Yönetimine İlişkin Rehber (mülga)

2. Rehber, 19.10.2005 tarih ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 93’üncü maddesi ve 22.07.2006 tarih ve 26236 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Tarafından Yapılacak Denetime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi uygulama rehberleri” başlıklı 7/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

3. Faiz oranı riski yönetim sisteminin, bu rehberde yer alan ilkeler doğrultusunda ve aşağıda yer alan hususları kapsayacak şekilde tasarlanması ve uygulanması gerekmektedir:

a) Üst yönetimin gözetimi,

b) Riskin yönetimine ilişkin banka içi politika ve prosedürler,

c) Yeterli risk ölçüm, izleme ve kontrol süreçleri,

d) Kontrol faaliyetleri.

4. Kanun kapsamında Banka olarak anılan kuruluşlar bu rehberde yer alan ilkelere tabidir. Bu rehberde yer alan hususların banka faaliyetlerinin karmaşıklığı ve büyüklüğü de dikkate alınarak konsolide ve konsolide olmayan yapıya uygun olarak tesis edilmesi beklenmektedir.

Tanımlar

5. Bu Rehberde yer alan;

a) Bankacılık Hesapları: Alım satım hesapları dışında kalan faize duyarlı bilanço içi ve bilanço dışı tüm hesapları,

b) Baz riski: Bankaca yapılan ikili veya çok taraflı işlemlerde baz olarak kullanılan farklı faiz oranlarından birinin diğerine göre artması veya azalmasının bankanın net faiz gelirlerini veya ekonomik değerini olumsuz etkilemesinden kaynaklanan zarar olasılığını,

c) Çekirdek mevduat: Vadesiz mevduat hesaplarının faiz oranı değişimlerine ve farklı ekonomik konjonktürlere duyarlılık göstermeyen istikrarlı kısmını,

ç) Ekonomik değer: Bankanın aktiflerine ait beklenen nakit akışlarının bugüne indirgenmiş değerinden, pasiflerine ait beklenen nakit akışlarının bugüne indirgenmiş değerinin çıkarılması ve bilanço dışı pozisyonların beklenen net nakit akışlarının bugünkü değerinin eklenmesi suretiyle bulunan tutarı,

d) Faiz oranı riski: Faiz oranlarındaki hareketler nedeniyle banka sermayesi veya gelirlerinde ortaya çıkabilecek kayıp olasılığını,

e) Opsiyonalite riski: Gömülü olanlar da dahil olmak üzere opsiyon hakkı/yükümlülüğü içeren finansal ürünlerin bankanın net faiz gelirlerini veya ekonomik değerini olumsuz etkilemesinden kaynaklanabilecek zarar olasılığını,

f) Risk profili: Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik’in 3 üncü maddesinde tanımlanan risk profilini,

g) Üst düzey yönetim: Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde tanımlanan üst düzey yönetimi,

ğ) Üst yönetim: Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde tanımlanan üst yönetimi,

h) Verim eğrisi riski: Verim eğrisinin eğim ve şeklinde meydana gelebilecek değişimlerin bankanın net faiz gelirlerini veya ekonomik değerini olumsuz etkilemesinden kaynaklanabilecek zarar olasılığını,

ı) Yeniden fiyatlama riski: Faiz oranlarındaki olası değişimlerin aktif, pasif ve bilanço dışı pozisyonların yeniden fiyatlama yapısına göre bankanın net faiz gelirlerini veya ekonomik değerini olumsuz etkilemesinden kaynaklanabilecek zarar olasılığını

ifade eder.

İKİNCİ KISIM

Faiz Oranı Riskinin Yönetimine İlişkin Genel İlkeler Üst Yönetimin Gözetimi

İlke 1. Bankalar faiz oranı riskinin yönetimine ilişkin yazılı strateji, politika ve prosedürler oluşturur ve bunlar yönetim kurulu onayıyla yürürlüğe konulur. Yönetim kurulu, üst düzey yönetimin bu strateji ve politikalara uygun ve uyumlu olarak riskleri izlemesini ve kontrol altında tutmasını sağlar. Bu amaçla, yönetim kurulu kabul edilebilir olarak belirlediği risk seviyelerini dikkate alarak risklerin izlenip kontrol altında tutulduğunu değerlendirilebilmek için ihtiyaç duyacağı bilgilerin düzenli olarak teminine yönelik uygulamaların oluşturulmasını sağlar.

5. Yönetim kurulu risk yönetimine ilişkin nihai sorumluluğuna uygun olarak faiz oranı riskinin olası etkilerini değerlendirebilecek düzeyde bilgi sahibi olmalıdır. Yönetim kurulu faiz oranı riskinin ölçülmesi için gerekli bilgi birikimine sahip personelin istihdam edilmesinden sorumludur. Politika ve prosedürlerin ilgili banka personeline duyurulması amacıyla banka bilgi işlem sisteminde gerekli yazılımsal altyapı kurulmalı ve sürekli olarak ilgili personelin kullanımına açık tutulmalıdır.